Het kan een beetje gaan duizelen, al die COP-bijeenkomsten. Vorig jaar vond COP28 plaats in Dubai, nu is er COP16 in Colombia en in november start COP29 in Azerbeidzjan. Het heeft alle schijn van een willekeurige telling, maar er zit wel degelijk een logica achter. COP28 en COP29 behoren namelijk tot de reeks jaarlijkse ‘algemene’ klimaattoppen, bedoeld om mondiale afspraken te maken over het terugdringen van de CO2-uitstoot en het afremmen van klimaatverandering. COP16, daarentegen, behoort tot een reeks tweejaarlijkse bijeenkomsten die specifiek gericht zijn op het behouden van natuurlijke systemen en het herstellen van biodiversiteitsverlies.
De biodiversiteitstoppen heten eigenlijk CBD COP’s, waarbij CBD staat voor Convention on Biological Diversity. De vorige editie vond plaats in 2022 in de Canadese stad Montreal. Toen werd een historisch akkoord gesloten dat de boeken ingegaan is als ‘het Parijsakkoord voor de natuur’. Centraal daarbij staat het doel om als gemeenschap 30 procent van het wereldwijde land- en wateroppervlak te beschermen voor het jaar 2030. Landen moeten met nationale plannen komen om dat doel te behalen; de zogeheten National Biodiversity Strategies and Action Plans.
Concretiseren
Of dat is gelukt, gaat de komende twee weken blijken. Dan moet lidstaten hun plannen namelijk aan elkaar gaan presenteren. Dat is gelijk ook een van de grootste doelen van COP16: het concretiseren van de in 2022 gesloten afspraken. De verwachtingen zijn niet hooggespannen; veel landen zouden de deadline voor hun plannen (lees: vandaag) niet hebben gehaald. Nederland is daar in ieder geval één van. Er reizen ook geen bewindslieden vanuit Den Haag af naar Colombia, tegen het zere been van milieuorganisaties als Greenpeace.
Net als bij de jaarlijkse klimaattoppen, zal het tijdens COP16 ook gaan over financiering. In Cali ligt de nadruk op het beschikbaar maken van kapitaal om biodiversiteitsverlies tegen te gaan in ontwikkelingslanden. Twee jaar geleden werd afgesproken om vanaf 2025 jaarlijks minimaal 20 miljard dollar (ruim 18 miljard euro) te verzamelen. Volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD) werd in 2022 nog ‘maar’ 14 miljard euro bij elkaar geschraapt. Het zal tijdens COP16 dus ook gaan over manieren om dat gat van ongeveer 4 miljard euro te dichten.
Inheemse volken
Ook ligt dit jaar de focus op inheemse volken, voornamelijk geagendeerd door het gastland Colombia. Naar schatting wonen er in het land zo’n anderhalf miljoen mensen die deel zijn van zulke volken. Binnen het thema biodiversiteit ligt er voor inheemse volken een speciale rol weggelegd. Ze zouden een groot aandeel hebben in het beschermen van kwetsbare natuurgebieden en verdienen volgens de VN extra bescherming. Tijdens COP16 zal het er dus over gaan hoe dit vormgegeven kan worden. Ook zal er gesproken worden over het oprichten van een speciaal orgaan dat als doel heeft inheemse volken een stem te geven bij VN-toppen.
DNA-systeem
Tot slot zullen de afgevaardigden spreken over een technische kwestie: het opstellen van een DNA-databank. Voor het ontwikkelen van medicatie en cosmetica wordt veelvuldig gebruik gemaakt van genetische informatie van dieren en planten. In recente jaren blijkt de hoeveelheid online data daarover gigantisch te zijn gegroeid, wat tot een onoverzichtelijke brei aan informatie heeft geleid. Het is de bedoeling om tijdens de COP in Cali tot een afspraak te komen over een gecentraliseerde databank, waarmee ook de betalingsstructuur op orde is.
