Sebastian Maks
14 mei 2024, 15:13

Bedrijf met ‘efficiëntste en goedkoopste elektrolyser ter wereld’ haalt 100 miljoen op en gaat opschalen

De Australische spin-off Hysata baart opzien door te claimen dat het ’s werelds goedkoopste groene waterstof kan produceren. Het bedrijf ontwikkelde een elektrolyser met een efficiëntie van 95 procent, ruim 20 procentpunt hoger dan de marktstandaard. Onlangs haalde Hysata 111 miljoen dollar aan financiering op (ongeveer 103 miljoen euro).

DSC 8350 JPG Square Crop 1 qkeickvrw8tmupk5wow011xaseqdjsc1tpdc203z3k Hysata is een spin-off van de Australische Universiteit van Wollongong. | Credits: Hysata

Groene waterstof wordt gezien als een belangrijk middel voor de energietransitie. Het kan onder meer gebruikt worden als schone brandstof voor processen in de (chemische) industrie, voor vrachtwagens, bussen, treinen, auto’s en in de toekomst wellicht ook voor het verwarmen van gebouwen en woningen. Nu wordt de meeste waterstof nog ‘grijs’ geproduceerd, dus met behulp van fossiele brandstoffen. Daar komt veel CO2 bij vrij. Bij groene waterstof, gemaakt met hernieuwbare energie, komt juist geen CO2 vrij. Maar een nadeel daarvan is dat er nu nog relatief veel energie verloren gaat bij de productie. Dit verlies wordt ergens tussen de 20 en de 40 procent geschat.

Hoge efficiëntie

Hysata, een bedrijf opgericht door wetenschappers van de Australische Universiteit van Wollongong, heeft een techniek ontwikkeld waarmee dat verlies aanzienlijk kan worden verminderd. Naar eigen zeggen kan de spin-off groene waterstof produceren met een verlies van maar 5 procent, ofwel een efficiëntie van 95 procent. Dat is aanzienlijk beter dan de marktstandaard, waardoor de kosten van Hysata’s groene waterstof ook lager liggen (hoeveel lager, wordt niet gespecificeerd). In een wetenschappelijk artikel beschrijven de wetenschappers dat hun techniek in het laboratorium zelfs een efficiëntie van 98 procent haalde.

Hoe wordt groene waterstof gemaakt?

Groene waterstof wordt gemaakt met elektrolysers. Die ontlenen hun naam aan elektrolyse, het scheikundige proces waarbij water in zuurstof en waterstof wordt gesplitst. Elektrolysers bestaan uit een elektrolyt (een vloeibare substantie) en twee elektroden; de anode en de kathode. Door de elektroden onder stroom te zetten, ontstaat in de elektrolyt een chemische reactie. Bij de kathode ontstaat waterstof, bij de anode zuurstof.

De oplossing zit hem in iets kleins: luchtbelletjes. Die ontstaan bij conventionele elektrolysers in het vloeibare elektrolyt en hechten zich aan de elektrodes (de kathode en anode). Omdat luchtbelletjes niet geleiden, staat een kleiner oppervlak van de elektrodes in contact met het vloeibare elektrolyt. Daardoor gaat er energie verloren.

Volledig contact

De elektrolyser van Hysata houdt rekening met deze tekortkoming en vermindert de hoeveelheid luchtbelletjes die ontstaan bij de splitsing. De elektrolyt ligt in dat ontwerp op de bodem en wordt omhoog gezogen door een afscheider tussen de twee elektroden. De elektroden staan daardoor aan één kant in volledig contact met de elektrolyt, wat een efficiëntiewinst oplevert.

Hogere capaciteit

De techniek heeft indruk gemaakt bij investeerders, die het bedrijf hebben voorzien van ruim 100 miljoen euro aan financiering. Dat geld gaat Hysata gebruiken om de productiecapaciteit te verruimen en de techniek verder te ontwikkelen. Hysata zegt zich gereed te willen maken voor een productie op gigawattschaal. “Onze missie is om de CO2-reductie van moeilijk te verduurzamen sectoren zoals staal, chemische productie en zwaar transport te versnellen door ‘s werelds meest efficiënte, eenvoudige en betrouwbare elektrolysers te leveren”, zegt
Paul Barrett, CEO van het bedrijf. “Met een hoog rendement, lage investeringen en een schaalbaar ontwerp, streven we ernaar om de kosten van waterstof te verlagen.”

Meer over waterstof:

Op IJsland opent de grootste CO2-afvang- en -opslaginstallatie ter wereld

Op IJsland is ’s werelds grootste installatie voor het afvangen van CO2 geopend. Als de ‘Mammoth’ van het Zwitserse Climeworks later dit jaar op volle toeren draait, haalt hij jaarlijks 36.000 ton koolstof uit de lucht – ongeveer de hoeveelheid CO2 die 4000 Nederlanders per jaar produceren. De afgevangen CO2 wordt in de bodem opgeslagen. In 2021 had Climeworks een primeur met de eerste commercieel opererende ‘Direct Air Capture and Storage’ (DACS) installatie ter wereld. Op dezelfde locatie in het zuidwesten van IJsland opende de ‘Orca’, die jaarlijks 4.000 ton CO2 uit de lucht haalt. Bedrijven betalen Climeworks voor koolstofkredieten om de eigen uitstoot te compenseren. Speelgoedfabrikant Lego sloot bijvoorbeeld onlangs een overeenkomst met Climeworks ter waarde van 2,4 miljoen dollar. Modulair systeem Climeworks heeft een modulair systeem van ventilatoren en luchtwassers ontwikkeld om CO2 uit de lucht te halen. De Mammoth bestaat uit 72 van zulke modules, elk ter grootte van een kleine personenauto. Buitenlucht wordt de installatie ingezogen, waar CO2 aan een chemisch filter hecht. Met stoom wordt de CO2 van de filters losgeweekt. Het mengsel van water en CO2 wordt vervolgens minimaal 800 meter diep de grond in gespoten. Daar reageert de CO2 met basalt in de bodem, waardoor een nieuw mineraal ontstaat. Zo wordt de koolstof permanent in de grond opgeslagen. De locatie op IJsland is niet willekeurig gekozen. De DACS-techniek vraagt zelf behoorlijk wat energie. Die moet duurzaam worden opgewekt om te voorkomen dat de klimaatwinst direct teniet wordt gedaan. Groene energie is er op IJsland in overvloed. De installatie staat in een vulkanisch gebied waar geothermische warmte in grote hoeveelheden voorhanden is. De vulkanische bodem is ook bij uitstek geschikt om CO2 in op te slaan. Groot, groter, grootst De Mammoth dreigt snel weer van de troon gestoten te worden. In Texas werkt het bedrijf Stratos aan een installatie die jaarlijks maar liefst 500.000 ton CO2 uit de lucht kan verwijderen. De eerste delen van die faciliteit gaan naar verwachting volgend jaar open. De Amerikaanse overheid investeert miljarden dollars om de markt voor het afvangen en opslaan van CO2 van de grond te krijgen. Een consortium waar Climeworks onderdeel van uitmaakt, heeft in dat kader 50 miljoen dollar subsidie gekregen om in Louisiana een installatie te bouwen die jaarlijks een miljoen ton CO2 uit de lucht kan halen. Die installatie moet in 2030 operationeel zijn. Lees meer: IJsland krijgt 's werelds grootste installatie die CO2 uit de lucht haaltDeze Oekraïense start-up wil CO2 uit de lucht vangen en daar groente en fruit mee laten groeienIn Zuid-Korea gaan zeewater ontzilten en CO2 afvangen hand in hand