André Oerlemans
04 april 2024, 11:00

Nederland exporteert overschot aan groene stroom steeds vaker naar het buitenland

Nederlandse wind- en zonneparken produceren zoveel elektriciteit, dat er steeds meer groene stroom naar het buitenland wordt geëxporteerd. In de afgelopen maand maart kwam 53 procent van alle opgewekte elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, vooral uit wind op zee.

Getty Images 640967665 De groene stroomproductie van wind- en zonneparken blijft groeien. | Credits: Getty Images

Dat was een stijging van 8 procent ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar. In het eerste kwartaal was de productie van groene stroom 17 procent hoger dan vorig jaar. Dat blijkt uit de maandcijfers van Energieopwek.nl, een samenwerking van het Nationaal Klimaat Platform met EnTranCe/Hanzehogeschool Groningen, Tennet en Gasunie.

Meer windenergie op zee

In de eerste helft van vorig jaar was voor het eerst de helft van alle opgewekte stroom in Nederland groen. Dat was toen nog een record. Sindsdien is het percentage niet meer onder de 50 procent geweest. Ook niet in donkere wintermaanden met weinig zonne-energie. De meeste stroom in maart kwam uit wind: 15,1 procent van windturbines op land, 13,2 procent van molens op zee. In het eerste kwartaal van 2024 leverden turbines op zee 50 procent meer groene stroom dan in dezelfde periode vorig jaar. Dat komt onder meer omdat sinds begin 2023 steeds meer windparken op zee operationeel zijn geworden. Eind vorig jaar telde Nederland al 4,7 gigawatt aan vermogen op zee.

Zonne-energie blijft groeien

Ook het aantal zonnepanelen neemt nog steeds toe in Nederland. Met 3,5 paneel per inwoner zijn we zelfs wereldkampioen zonne-energie. Dat bleek afgelopen maand nog maar weer eens. De zon leverde 16,7 procent van alle stroom, bijna een vijfde van alle opgewekte elektriciteit. Dat was een groei van 15 procent vergeleken met vorig jaar. En dan is het nog niet eens zomer.

Export groene stroom

Sinds vorig jaar zorgt de toename van groene energie ook voor negatieve stroomprijzen als er meer aanbod is dan vraag. Mensen met een dynamisch contract krijgen dan geld terug als ze stroom gebruiken. In maart vorig jaar was dat 20 uur het geval, dit jaar 40 uur. Toch was de stroomprijs slechts 17 uur negatief en 11 uur gratis. Dat kwam omdat Nederland op die momenten zoveel groene elektriciteit exporteerde naar het buitenland, dat de stroomprijs positief bleef. Ook het CBS
signaleerde eerder deze ontwikkeling. Mede door de toename van groene stroomproductie exporteerde (23 miljard kilowattuur) Nederland in 2022 meer stroom dan het importeerde (19 miljard kilowattuur).

Minder kolen

Ook andere duurzame energiebronnen groeiden in de afgelopen maand en het eerste kwartaal. Warmtepompen en geothermie leverden 24 procent meer energie dan vorig jaar. De bijdrage van biomassa in de stroomproductie daalde de afgelopen drie maanden met 14 procent. Dit kwam omdat de kolencentrales dit kwartaal maar beperkt werden gebruikt. Het klimaatplatform benadrukt steeds dat slechts 20 procent van alle energieverbruik in Nederland stroom is en 55 procent warmte. In 2030 is volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) 24 procent van alle energiegebruik stroom en wordt 85 procent daarvan groen opgewekt.

Lees ook:

Waterstoftrein haalt recordafstand van 2.800 kilometer op een volle tank

In Nederland rijden vrijwel alle treinen inmiddels op groene stroom. Maar op veel plekken in de wereld rijden treinen nog op diesel. Het aanleggen van een netwerk van hoogspanningskabels is kostbaar en de batterij-elektrische trein is door een beperkte actieradius minder geschikt voor lange afstanden door desolate gebieden. Voor treinnetwerken die toch willen verduurzamen, is aandrijving op waterstof een optie. Idealiter groene waterstof, gemaakt van zonne- of windenergie. Waterstoftrein Om precies deze reden introduceerde Stadler in 2022 zijn Flirt H2 passagierstrein op een grote treinenbeurs in Berlijn. Deze waterstoftrein moet dieseltreinen gaan vervangen op trajecten waar elektrificatie tekortschiet. De Flirt H2 rijdt op een combinatie van accu’s, brandstofcellen en een waterstoftank. De brandstofcellen voeden de batterij die zorgt voor de elektrische aandrijving.Rondje rijden De Flirt H2 reed al op een traject in Californië. In de praktijk tankte de trein iedere 460 kilometer weer waterstof bij. Nu blijkt op het testcircuit in Colorado dat de H2 veel meer in zijn mars heeft. Op 20 maart begon de trein aan zijn eerste rondje waarna verschillende machinisten om beurten de besturing overnamen. Meer dan 46 uur en 2.803 kilometer later kwam de trein weer geheel tot stilstand. Elektrische trein Voor Stadler Rail is het wereldrecord in ieder geval goede reclame. Californië wil de vloot waterstoftreinen verder uitbreiden en inmiddels hebben ook de Italiaanse spoorwegbedrijven FdC en ARST zich bij de Zwitsers gemeld. Stadler wil in ieder geval vijftien treinen aan Italië leveren. Overigens was het niet de eerste keer dat Stadler een Guiness World Record veroverde. In 2021 deed het bedrijf dat ook al met zijn elektrische trein de Flirt Akku. Wederom ging het om de langste rit met een trein op een volle accu, goed voor een afstand van 224 kilometer. Groningen Ook in Nederland wordt getest met de waterstoftrein. Zo wordt Groningen als het goed is de eerste provincie die met de nieuwe technologie mag rijden. Na een succesvolle proefperiode besloten de provincie en treinvervoerder Arriva om vier treinen aan te schaffen die rijden op waterstof. Vanaf 2027 moeten reizigers de waterstoftreinen kunnen gebruiken.Lees ook:'Local grid' van batterijen, zonnepanelen en slimme software kan netcongestie omzeilen Hoe worden auto's, vliegtuigen en schepen klimaatneutraal in 2050? Delftse studenten werken hard aan de vervoersmiddelen van de toekomst