Collega’s die eindeloos vragen stellen, vinden dat het altijd beter kan en met wel heel creatieve oplossingen komen. Rebellen, noemt Van Neerven hen. Ze kent ze maar al te goed. Sterker nog: ze is er zelf één. Deze groep krijgt binnen organisaties regelmatig de stempel ‘lastpakken’. Als tegengeluid schreef Van Neerven drie boeken over rebellen en hun toegevoegde waarde.
“Een rebel herken je aan een aantal dingen”, vertelt ze. “Als eerste zijn ze supernieuwsgierig. Ze zien veel, lezen veel en vinden diverse onderwerpen interessant. Rebellen stellen vragen, bijna op het irritante af. Ook beschikken ze over een flinke dosis lef. Ze schuwen niet om op te staan, hun mening te delen en de status quo te doorbreken. Maar bovenal hebben ze een sterke wil om dingen beter te maken.”
En in de praktijk?
Op papier zijn dat waardevolle eigenschappen. In de praktijk valt dat nogal eens tegen, merkt Van Neerven. “Rebellen denken buiten de gebaande paden en komen met creatieve oplossingen voor problemen. Deze oplossingen kunnen anderen absurd in de oren klinken. Ik krijg nog veel te veel berichten van rebellen die zich in organisaties niet gehoord en gezien voelen. Er is nu veel discussie gaande over diversiteit en inclusiviteit. Dat gaat ook over de rebel. Mag die zijn wie die is?”
Begrip
En dat terwijl rebellen een grote bijdrage kunnen leveren aan de complexe vraagstukken. “In rebellen schuilt heel veel talent. Dit wordt niet volledig benut, omdat werkgevers en collega’s het lastig vinden om met ze om te gaan. Ik heb drie boeken over rebellen geschreven met het doel meer begrip voor elkaar te creëren. Dus niet alleen voor rebellen, maar ook voor teamgenoten. Ik wil die werelden bij elkaar brengen. Lukt dat, dan is er echt veel mogelijk.”
Onbegrip speelt niet alleen binnen kantoor(m)uren. Zo kunnen protesten van Extinction Rebellion en Greenpeace ook lang niet altijd op maatschappelijke steun rekenen. “Dit soort acties zijn soms nodig om iets los te maken. Ook bedrijven hebben baat bij mensen die opstaan. Tegelijkertijd kan het tot polarisatie leiden. Dat moeten we niet willen. Ik wil juist de verbinding zoeken om zo rebellen en hun managers te helpen.”
Samenwerken
Dat doet ze onder andere door trainingen en cursussen te organiseren. Van Neerven: “Sommige zijn gericht op de rebellen. Hoe goed bedoeld ook, ze kunnen hun zorgen wat onhandig overbrengen. Dat maakt ze niet altijd even effectief. Ik help ze, bijvoorbeeld met de communicatie, zodat anderen meer openstaan voor hun ideeën. Aan de andere kant help ik managers en directeuren hoe ze nog beter kunnen openstaan voor nieuwe perspectieven.”
Want dat gebeurt niet altijd, weet ze uit eigen ervaring. “Ik heb twee jaar als hoofd innovatie bij de Spaanse luchtvaartmaatschappij Vueling gewerkt. Destijds ben ik naar de directie gestapt met een voorstel. Of we niet moesten investeren in een bedrijf met de naam Zoom. Een manier om digitaal te vergaderen biedt een duurzamer alternatief dan steeds in het vliegtuig te stappen voor een zakelijke afspraak. De reactie was niet positief. Eigenlijk vonden ze het idee volslagen idioot. Eén jaar later brak corona uit en Zoom werd enorm groot. Dat bevestigde voor mij nog maar eens dat het essentieel is om open te staan voor radicale ideeën.”
Duurzame verandering
Van Neerven is ervan overtuigd: een bedrijf in transitie heeft rebellen nodig. “Om te verduurzamen, moeten duidelijke keuzes worden gemaakt. Dat vraagt om lef. Een manager heeft mensen nodig die de vraag stellen: zijn we nog het juiste aan het doen? Is het antwoord nee, dan handelen rebellen daar naar. Ze zijn niet bang om het roer om te gooien. Die doortastendheid is belangrijk. Alleen op die manier gaat er wat veranderen.”
Alle rebellen verzamelen
Overigens ziet ze steeds meer rebellen opstaan. “Dat is ook niet zo gek. De problemen waar we als wereld mee te maken krijgen, worden steeds groter. Van de natuur die achteruitgaat tot overstromingen of bosbranden. Bij steeds meer mensen gaat het borrelen. Zo van, ik moet er wat mee.”
Doe vooral wat met dat gevoel, roept Van Neerven op. “Juist in deze tijden kunnen rebellen het verschil maken. Voor bedrijven zijn deze werknemers waardevol. Om als bedrijf te veranderen, heb je om te beginnen mensen nodig die ook vinden dat het anders moet. Veranderen is niet makkelijk. Dan helpt het om een doortastende rebel in het team of de directie te hebben die met creatieve oplossingen komt.”
