Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd op 12-07-2023 en is bijgewerkt op 27-02-2024.
Het was vorig jaar al moeilijk om tot een akkoord te komen over de wet. Er werd flink onderhandeld en geschaafd aan de inhoud, en Nederland stemde initieel zelfs tegen. Uiteindelijk kwam de Natuurherstelwet nipt door het Europees Parlement heen.
Vandaag moest er nog een keer over de Natuurherstelwet gestemd worden. Normaliter is dat ceremonieel van aard en gebeurt er weinig spannends. Maar omdat Europarlementariërs van de Europese Volkspartij gisteren opriepen om tegen de wet te stemmen, werd de stemming alsnog een nagelbijter. Uiteindelijk stemden 329 parlementsleden voor en 275 tegen.
Slechte staat
De afgezwakte versie van de wet die het Europarlement heeft aangenomen, moet de Europese natuur herstellen. 80 procent van onze natuur verkeert namelijk in slechte staat. Het doel van de wet is dat 30 procent van de aangetaste natuurgebieden in 2030 van een herstelplan is voorzien. In 2050 moet dit voor 90 procent van de natuurgebieden zo zijn. Maar wat gaat er nu gebeuren? We zetten de hoofdlijnen van de wet op een rij.
Herstel natuurgebieden
Niet alleen de zogenaamde Natura-2000 gebieden krijgen in het wetsvoorstel bescherming, dit gaat ook gelden voor andere natuur zoals bossen en veengebieden. Dit moet onder meer gebeuren door lucht-, bodem- en waterkwaliteit te verhogen. Maar, zoals geldt voor vrijwel alle delen van de wet: hoe dit precies moet gebeuren, is nog ongewis.
Landbouw biodiverser
Landbouwgebieden zijn door monocultuur en het gebruik van pesticiden arm aan dier- en insectensoorten geworden. Landbouwecosystemen moeten weer biodiverser worden. Het aantal insecten en weidevogels moet omhoog, en oorspronkelijke landschapselementen in ere hersteld. Dit moet de landbouwsector weerbaarder maken tegen klimaatverandering en zo de voedselzekerheid waarborgen.
Bestuivers beschermd
De wet voorziet specifiek in het beter beschermen van bestuivers zoals bijen en vlinders. Deze soorten hebben de afgelopen decennia een enorme krimp van populaties doorgemaakt. Zij dragen zowel bij aan het in stand houden van biodiversiteit in natuurgebieden, als aan het bestuiven van landbouwgewassen. De EU stelt dat 5 miljard euro van de jaarlijkse landbouwproductie rechtstreeks aan deze vliegende helpende handjes is toe te schrijven.
Rivieren vrij spel
De meeste Europese rivieren zijn de afgelopen eeuwen ‘getemd’, waardoor ze geen vrije loop meer kennen. De natuurherstelwet wil deze trend keren en rivieren meer ruim baan geven. Het ononderbroken stromen van rivieren zorgt voor meer biodiversiteit onder water, terwijl het periodiek onderlopen van stukken land naast rivieren voor een rijk en gevarieerd landschap op de oevers zorgt.
Steden groener
De natuurherstelwet zet ook in op vergroening van de steden. Naast het bevorderen van biodiversiteit, zorgt stedelijk groen ook voor schaduw. De verkoelende werking van bomen maakt steden weerbaarder tegen een warmer wordend klimaat. Steden mogen straks netto geen bomen laten verdwijnen. Dit betekent dat als er een boom wordt omgehakt, er elders een nieuwe moet worden aangeplant.
Lees meer:
- Bedrijven zien nut in van Europese Natuurherstelwet: ‘We hebben veerkrachtige ecosystemen nodig voor onze economische activiteiten’
- Rol van dieren in klimaatoplossingen onderschat. ‘Dieren zijn de ontbrekende schakel tussen biodiversiteit en klimaat.’
- De natuur ‘aan het infuus’: onderzoekers enthousiast over bodemtransplantatie
