Hannah van der Korput
23 februari 2024, 14:30

Wageningse start-up helpt kleine bierbrouwers circulair te worden

Grote corporates zoals Heineken en Jupiler kennen we allemaal. Maar Nederland telt ook veel kleine, lokale bierbrouwers. BrewRight, de start-up van drie studenten aan de Wageningen Universiteit en Research, gaat juist deze kleine partijen helpen om hun bedrijfsvoering circulair te maken.

Getty Images 872148018 De technologie kan, als die eenmaal gereed is, worden ingezet voor veel meer partijen dan alleen bierbrouwers. | Credits: Getty Images

Waar veel grote bierbrouwers al bezig zijn op hun bedrijfsvoering te verduurzamen, is dat bij veel kleine partijen nog niet het geval. Dat komt omdat voor die laatste groep de middelen ontbreken, zegt Yoni Mol. Met BrewRight wil ze daar verandering in brengen. “In het bierbrouwproces wordt suiker omgezet naar alcohol. Daar komt CO2 bij vrij. Later in het proces is er weer CO2 nodig om het bier prik te geven. Grote brouwers vangen om die reden de CO2 op, om het later weer toe te voegen.”

CO2 afvangen in plaats van inkopen

Kleine partijen doen dit nog niet, vervolgt ze. “De technologie om CO2 af te vangen en her te gebruiken bestaat al, maar alleen voor grote hoeveelheden. Het is een vinding die om veel ruimte, energie of een constante stroom CO2 vraagt. Voor kleinere brouwers is dat niet haalbaar. Daarom willen we de techniek verkleinen, zodat ook minder grote bedrijven er hun voordeel mee kunnen doen. Wat nu gebeurt, is dat de kleinere brouwers CO2 inkopen. Deze is afkomstig van fossiele bronnen. Sinds de oorlog in Oekraïne is deze keten ontregeld, waardoor de prijs van de CO2 stijgt. Naast duurzaamheidsoogpunt is het dus ook vanuit financieel oogpunt interessant om geen, of in ieder geval veel minder, koolstofdioxide in te kopen.”

De wil is er

De wil om te verduurzamen is er zeker, ziet Mol. “Lokale bierbrouwers staan ervoor open. We hebben gesprekken met diverse partijen en zij onderstrepen dat allemaal. Het is niet gek dat de technologie voor de grote schaal is ontwikkeld. Hoe hoger de bierproductie, hoe meer CO2 kan worden opgevangen zodat het niet in de lucht verdwijnt. Dat vergroot de impact. Maar vergeet niet dat er ook genoeg kleine brouwers zijn die ook hun bijdrage willen en kunnen leveren.”

Kleine brouwerijen

Wat verstaat de start-up precies onder kleine brouwerijen? “We kijken naar de jaarlijkse bierproductie. Onder microbrouwerijen verstaan we bedrijven met een productie van 500 tot 10.000 hectoliter per jaar. Dit zijn vaak niet de dorpsbrouwerijen, maar de partijen die daar net een stapje boven zitten.” Voorbeelden hiervan zijn het Haarlemse Jopen of de Gooische Bierbrouwerij in Hilversum. Ter vergelijking: de brouwerij van Hertog Jan produceert zo’n 50.000 hectoliter per jaar. “Nederland telt 150 van dit soort kleine brouwerijen. Net over de grens in België zijn er zo’n 75 en ook in het westen van Duitsland zijn er meer dan 50. Daarbij groeit het aantal microbrouwerijen nog altijd, omdat craft beer wint aan populariteit.”

Bovendien kan de technologie, als die eenmaal is ontwikkeld, worden ingezet voor veel meer partijen dan alleen bierbrouwers. “Denk aan wijnmakers of producenten van kombucha. Het proces van suiker omzetten naar alcohol is bij veel dranken hetzelfde. Met een paar twists kunnen andere producenten ook profiteren van de techniek die we nu ontwikkelen.”

Prototype

BrewRight viel in de prijzen met AtlasInvest Entrepreneurship Grant, een onderscheiding van het University Fund Wageningen. De studenten werken op dit moment samen met de Gooische Bierbrouwerij. “We doen daar onderzoek. We meten welke gassen er tijdens het bierbrouwen vrijkomen en in welke hoeveelheden. Voor het model dat we aan het maken zijn, overleggen we veel met mensen van technische universiteiten. We hebben subsidievragen uitstaan en volgend jaar willen we het eerste prototype maken.”

MKB

Volgens Mol is het van groot belang dat midden- en kleinbedrijven meegaan in de duurzame transitie. “Het MKB is superbelangrijk voor de economie. Ze vertegenwoordigen 99 procent van de bedrijven in de EU en dragen veel bij aan de samenleving. Tegelijkertijd hebben deze bedrijven moeite om te verduurzamen. We willen die groep graag een handje helpen.”

Lees ook:

Opmerkelijk: verkoelende verf tegen hitte in Pakistan

Hoewel ‘de opwarming van de aarde’ een term is die weinig lezers onbekend zal zijn, blijft het voor veel Nederlandse inwoners toch nog in de abstractie hangen. Misschien merken ze het veranderende klimaat wel door extremere weersomstandigheden of beelden van smeltende poolkappen. Maar van buitengewoon warm weer dat het dagelijks leven lastig maakt, is hier nog maar weinig sprake. In andere gebieden in de wereld is dat een ander verhaal. Pakistan bijvoorbeeld, waar de gemiddelde temperatuur in juni rond de 38 graden Celsius ligt, en kan oplopen tot maxima van ruim 50 graden. Dat is nu al afzien, laat staan als je daar nog eens jaren van klimaatverandering en een heter wordende aarde bij optelt. Verkoelende kwaliteiten In zulke landen is het van extra groot belang om aan klimaatadaptatie te werken; middelen die de negatieve effecten van klimaatverandering zoveel mogelijk smoren. Daarom pakte het van oorsprong Nederlandse verfbedrijf AkzoNobel de handschoen op om het leven van Pakistanen een stukje leefbaarder te maken. Samen met een lokale ngo besloot het bedrijf om zo’n duizend huizen in de stad Mustafabad een nieuwe lik verf te geven. In het specifiek gaat het om een verfsoort van AkzoNobel die verkoelende kwaliteiten heeft. Naar eigen zeggen kan de verf de oppervlaktetemperatuur van gebouwen verlagen met wel 5 graden Celsius. Dat kan het leven in de gebouwen dragelijker maken en tevens de energierekening verlagen (volgens AkzoNobel met zo’n 10 tot 15 procent per jaar). Dit komt doordat airco’s minder hard hoeven te draaien om ruimtes te verkoelen. Let’s Colour Omdat naast de duizend woonhuizen ook enkele publieke ruimtes een nieuw, verkoelend kleurtje kregen, heeft het project in totaal 6.000 inwoners kunnen helpen. In totaal ging er ruim 8.000 liter verf doorheen. Het project is onderdeel van het ‘Let’s Colour’-initiatief, bedoeld om kleur te brengen in achtergestelde regio’s en de lokale bevolking te ondersteunen. Dat gebeurt in Pakistan dus nu ook met het afkoelen van hete gebouwgevels. Lees ook: Opmerkelijk: in Warschau gaan metrostations huizen verwarmenOpmerkelijk: gletsjers beschermen met een gigantisch onderwatergordijnOpmerkelijk: Spaanse onderzoekers maken een ‘bloedbatterij’