For the sake of the argument gaan we er even vanuit dat het favoriete vervoermiddel van klimaatactivisten de elektrische, maar niet minder imposante trekker is. Uit alle hoeken van het land trekken klimaatactivisten de snelweg op om wegen te blokkeren en puin te storten. Hoe reageert de politie?
Mijn inschatting is dat de klimaatactivist en zijn trekker niet veel verder komt dan het eerste beste knooppunt voordat de trekkerdeur wordt opengetrokken en een agent de activist uit de cabine sleurt. Het resultaat na een dag protesteren: alsnog duizend gearresteerde klimaatactivisten en honderden verlaten tractoren die door politieagenten en bergingsbedrijven teruggereden moeten worden naar de boerderij.
Soep met ballen
Ondertussen protesteren duizenden boeren (uiteraard gekomen met het ov) op de A12 in Den Haag. Hier en daar wordt een hooibaal in de hens gezet. Maar gelukkig staat het Duitse waterkanon paraat om brandjes snel te blussen. De boeren houden hun protest lang vol. BBB-parlementariërs delen soep met ballen uit. Na een hele dag demonstreren moét de politie wel ingrijpen en begint met het uit elkaar trekken, wegsleuren en arresteren van boeren. Ergens heb ik het vermoeden dat boeren dit minder gedwee ondergaan dan klimaatactivisten.
Klimaatactivisten zijn minder intimiderend dan boeren. En nee, niet alle boeren zijn intimiderend. Maar op de een of andere manier is het boeren wel gelukt om dat beeld van zichzelf neer te zetten. Het kan iets te maken hebben met het verbranden van asbest, het afsteken van vuurwerk, het sturen van dreigberichten, het inrammen van het Gronings gemeentehuis, het verzamelen voor het huis van een minister, het ophangen van poppen aan stroppen boven de snelweg, het in de sloot duwen van een persauto met een shovel of het omzagen van honderd oude knotwilgen. Ik weet het ook niet.
Intimidatie werkt
Daarbij heeft het er alle schijn van dat intimidatie werkt. Het lukte de klimaatactivisten om een motie af te dwingen waarin het kabinet wordt gevraagd scenario’s te schetsen voor de afbouw van fossiele subsidies. Maar adequater waren de besluiten die recent op Europees niveau werden genomen onder druk van boerenprotesten. Het omstreden onkruidmiddel glyfosaat mag langer gebruikt worden, boeren hoeven een gedeelte van hun land toch niet braak te laten liggen om de biodiversiteit te vergroten en een wetsvoorstel om het pesticidegebruik te halveren werd onverwacht ingetrokken.
In Brussel is de landbouwlobby zo sterk dat één voor één milieu- en gezondheidsmaatregelen van tafel worden geveegd. En op de geblokkeerde snelwegen zien we politieagenten die niet kunnen of mogen ingrijpen, omdat ingrijpen waarschijnlijk escalatie betekent. Zoals het aan een level playing field ontbreekt voor fossiel versus gerecycled plastic, zo gelden er ook andere spelregels voor verschillende protesten.
Klimaatactivist met tractor
Zowel klimaatactivisten als boeren zijn wanhopig. De een is boos over het huidige systeem, de ander is bang voor een systeem dat hoognodig veranderd moet worden. In beide gevallen is demonstreren geoorloofd. Wat mij betreft ook als het gevolg daarvan is dat mensen te laat op hun werk komen. Toch kun je niet om de verschillen in intenties, resultaten en repercussies van de protesten heen.
Een lector Vertrouwen en Veiligheid zei desgevraagd naar het verschil in arrestaties bij beide groepen tegen de NOS dat het lag aan de trekkers. Die kun je namelijk niet van de weg tillen, wat bij klimaatactivisten juist heel makkelijk gaat. Misschien kunnen protesterende boeren en klimaatactivisten eens bij elkaar op snuffelstage. De boer zittend op de A12 in Den Haag leert dat moties ook aangenomen kunnen worden zonder asbest in de fik te steken. En de klimaatactivist in een tractor wordt misschien wel minder snel gearresteerd. Maar waarschijnlijk niet.
