Nu de eerste maand van het nieuwe jaar op zijn einde loopt, maken organisaties de balans op van 2023. Zo ook op het gebied van duurzame energie. Eerder presenteerde SolarPower Europe al de cijfers over het geïnstalleerde zonvermogen en publiceerde het Internationaal Energieagentschap de laatste mondiale ontwikkelingen over hernieuwbare energie. De boodschap van deze instanties is min of meer gelijk: we zijn goed bezig, maar het moet sneller als we de klimaatdoelen willen behalen. Deze conclusie gaat ook voor het geïnstalleerde offshore windvermogen in Europa. WindEurope bracht afgelopen week de cijfers over 2023 naar buiten.
Grootste windpark in Nederland
Europa bouwde in 2023 4,2 gigawatt aan offshore windparken. Dat is 1,7 gigawatt meer dan het jaar daarvoor. Nederland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk installeerden de meeste capaciteit. En met 1,5 gigawatt is het Nederlandse windpark Hollandse Kust Zuid de grootste van Europa. Maar naar verwachting komen daar snel grotere windparken bij, zoals Hornsea 3 en Dogger Bank, beide in het VK, met een gepland vermogen van respectievelijk 2,9 en 3,6 gigawatt.
Hoeveel offshore windenergie heeft Europa?
Volgens dataplatform Statista
is het offshore windvermogen van Europa van 5 gigawatt in 2012 uitgebouwd naar 30 gigawatt in 2022. Daar kwam in 2023 dus nog 4,2 gigawatt bij, waardoor het totaal nu uitkomt op 34,2 megawatt.
Wat is de doelstelling?
De Europese Unie wil in 2030 60 gigawatt aan offshore windvermogen hebben. Marktexperts
verwachten wel dat deze ambitie binnenkort wordt opgekrikt. De EU streeft naar een geïnstalleerd offshore windenergievermogen van 300 gigawatt in 2050.
Meer investeringen
Verder werd er in 2023 nog eens een recordbedrag van 30 miljard euro opgehaald voor acht nieuwe windparken. Hierdoor zal er nog eens 9 gigawatt aan offshore windvermogen bij komen. Die 30 miljard geeft een ietwat vertekend beeld na een rampzalig 2022. Door een hoop onzekerheid en interventies in de markt werd er dat jaar slechts 0,4 miljard euro geïnvesteerd. Definitieve investeringsbesluiten werden toen uitgesteld, om vervolgens in 2023 weer opgepakt te worden.
Drijvend windpark
Als alle Europese landen zich houden aan hun beloftes gaat er dit jaar nog eens 40 gigawatt aan offshore windvermogen onder de hamer. Vooral Duitsland heeft hier een groot aandeel in. Het land wil in 2024 tenders uitschrijven voor 8 gigawatt. Bijzondere vermelding gaat verder uit naar Frankrijk dat voor het eerst een tender maakt voor het eerste grootschalige drijvende windpark.
Uncapped negative bidding
Wel geeft WindEurope een waarschuwing af over het veilingproces. In 2023 was er namelijk bij een meerderheid van de veilingen sprake van uncapped negative bidding. Dit betekent dat windparkontwikkelaars in een tweede veilingronde een bedrag bieden dat overheden kunnen gebruiken om bijvoorbeeld investeringen te doen in het verzwaren van het net. Hierbij geldt dat de hoogste bieder wint. Een ongezonde prikkel, zegt WindEurope, omdat dit de kostprijs van windparken omhoog drijft. Deze kosten worden uiteindelijk doorberekend op de energieprijs van de consument of ze komen terecht in de toeleveringsketens van fabrikanten die toch al worstelen met hoge materiaal- en personeelskosten.
Windmolenfabrieken
Tot slot zoomt WindEurope in op fabrieken waar windturbines worden gemaakt. Daarvan werden er in 2023 drie nieuwe gebouwd in Nederland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk.
Alle Europese fabrieken kunnen nu jaarlijks 7 gigawatt aan windvermogen produceren. In de komende drie jaar komt daar nog 5 gigawatt aan productievermogen bij. Volgens WindEurope is dat niet genoeg om de productiedoelstelling voor 2030 te halen. Die stelt dat Europa in de periode 2027 tot 2030 jaarlijks 24 gigawatt moet kunnen produceren.
