“Ik ben jullie zeer dankbaar voor al jullie harde werk de afgelopen twee weken en in het bijzonder de afgelopen 48 uur”, zei COP28-president Sultan Al Jaber tegen een zaal vol vermoeide onderhandelaars. “Gedurende de nacht en tot in de vroege uurtjes van de ochtend hebben we samengewerkt om tot een consensus te komen.” Even later brak er een staande ovatie los.
‘Historisch’
Het is de eerste keer in de geschiedenis dat zo’n akkoord is gesloten. Hoewel het lang duurde om tot een concepttekst te komen, namen alle 198 aanwezige partijen (197 landen plus de Europese Unie) hem binnen slechts enkele minuten na de presentatie aan. “Historisch”, noemde de kersverse Eurocommissaris Wopke Hoekstra het akkoord. Bijna drie decennia aan klimaattoppen leverden nog nooit een afspraak op het gebied van fossiele brandstoffen op, tot nu.
OPEC lag dwars
Net als vaak het geval is, liepen de eindonderhandelingen uit. Eigenlijk zou COP28 op 12 december eindigen; uiteindelijk werd dat 13 december. Dit keer kwam het doordat enkele oliestaten, waaronder Saudi-Arabië, dwars lagen. De formulering van het toenmalige conceptakkoord, waarbij gesproken werd over het ‘uitfaseren van fossiele brandstoffen’, schoot bij hen in het verkeerde keelgat. De bewoording zou hen namelijk niet genoeg vrijheid geven. Het spreken van ‘een transitie weg van fossiele brandstoffen’ zou dat wel doen. Daarom gingen de landen uiteindelijk toch akkoord, al sloot Saudi-Arabië zich niet aan bij het applaus.
‘Een transitie weg van fossiele brandstoffen in onze energiesystemen, op een rechtvaardige, ordelijke en billijke manier, om netto nul te bereiken in 2050, in overeenstemming met de wetenschap’. Die tekst hamerde Sultan Al Jaber uiteindelijk af, samen met de verdriedubbeling van hernieuwbare energie en het energie-efficiënter maken van producten en processen. De Europese Unie kan van een succesvolle klimaattop spreken, aangezien zij vanaf het begin coalities leidden met als doel precies deze onderwerpen te beklinken.
Meer deals
Eerder tijdens de COP werden al andere afspraken gemaakt. Zo werden de landen het vroegtijdig eens over een klimaatschadefonds voor de landen die het hardst geraakt worden door de gevolgen van klimaatverandering. Ook spraken vijftig olie- en gasbedrijven af om hun uitstoot van methaan te verminderen, en zegden 134 landen toe om vanaf nu hun voedselproductie en de daarbij horende emissies meenemen in hun klimaatbeleid.
