André Oerlemans
12 december 2023, 10:15

Vijf innovaties die huizen en gebouwen van het aardgas halen

Volgens het Klimaatakkoord moeten in 2050 in Nederland 7 miljoen woningen en 1 miljoen gebouwen van het aardgas af zijn. Om dat te halen moeten alleen al tot 2030 elk jaar 200.000 woningen van het gas af. Hoe doe je dat?

Renovatieproject Rc Panels Isolerende gevels van Rc Panels worden naar boven gehesen bij een renovatieproject. | Credits: Rc Panels

Met RVO-subsidies van DEI+ Aardgasvrij en Urban Energy Programmalijn 0 werd de afgelopen vier jaar 16 miljoen euro uitgekeerd aan slimme, innovatieve ideeën en oplossingen. Die werden onlangs door RVO gebundeld in een magazine. Change Inc. zet vijf bijzondere start-ups en innovaties op een rij:

1: Warmteschutting in de tuin

OptiSolar
bedacht een warmteschutting of eigenlijk een zogeheten thermodule. Die schutting bestaat uit donkere aluminium buizen waarin een mengsel van water en glycol wordt opgewarmd door de zon en de buitenlucht. Die warmte kan afgegeven worden aan een warmtepomp of tijdelijk opgeslagen worden in de bodem. Heel handig voor huiseigenaren of bedrijven met een tuin, die op het dak geen ruimte hebben voor zonne- of PVT-panelen (panelen die zowel stroom als warmte opwekken).

De warmteschutting. | Credit: OptiSolar

2: Douchen zonder aardgas

Koken gebeurt steeds vaker elektrisch, maar voor warm water om te douchen gebruiken we nog vaak aardgas. Zeker als warmtepompen of warmtenetten niet mogelijk zijn. Als oplossing startte TNO, Beter Bad en Hametech het innovatieproject Multifunctionele Energie Efficiënte Doucheoplossing (MEED). Dat ontwikkelde een algemeen toepasbare, direct te installeren, prefab douchecabine. Met een geïntegreerde hoog rendement-warmtewisselaar, voorzien van gecontroleerde ventilatie en isolatie, waarmee mensen 80 procent van de gebruikte warmte kunnen terugwinnen. Met een kleine elektrische boiler kan de MEED zelfs de hele woning van warm water voorzien en dus aardgasvrij maken. MEED is nu een bv en brengt de douche op de markt als Energeyser.

Kijk hier hoe de MEED werkt:

3: Turbineketel maakt warmtepomp overbodig

De turbineketel van Tarnoc is een all electric warmtepomp met luchtvaarttechnologie die beter, sneller en goedkoper werkt dan een traditionele warmtepomp. Hij is net zo groot als een wasmachine, zodat hij gewoon past op de plek van de cv-ketel. Ook heeft het apparaat geen buiten-unit nodig en kan het gewoon op alle leidingen en kanalen worden aangesloten. De Tarnoc levert tapwater van 80 graden Celsius door het gebruik van ‘Air Cycle’-technologie uit de luchtvaartindustrie. Die wordt gebruikt voor airco’s in vliegtuigen. Het bedrijf levert nu een klein aantal turbineketels aan woningcorporaties, maar wil binnen twee jaar met serieproductie beginnen.

De Tarnoc past gewoon op de plek van de cv-ketel. | Credit: Tarnoc

4: Een airco die ventileert en warmte terugwint

Voor veel slecht geïsoleerde, vaak wat oudere woningen hebben warmtepompen te weinig capaciteit om ze te verwarmen. ClimaRad en Airios bedachten daarom als alternatief de Ventura. Een unit die warmte terugwint, ventileert, verwarmt en koelt. Daardoor daalt het aardgasverbruik fors, soms zelfs tot nul. Het apparaat kan zowel in nieuwbouw als bestaande woningen worden toegepast en staat vaak onopvallend in de hoek.

De ClimaRad Ventura is nauwelijks zichtbaar in de woonkamer. | Credit: ClimaRad

5: Nieuwe prefab isolatiegevel bij renovatie

RcPanels
ontwikkelde de renovatiegevel. Dat zijn prefab gevels – met kant-en-klaar geïntegreerde nieuwe kozijnen – van verschillende lagen, die een nieuwe schil rond de gevel of het dak van een huis vormen. De gevel is zeer geschikt om bestaande woningen tijdens een renovatie beter te isoleren naar een hoger energielabel en het aardgasverbruik te verminderen. De gevels worden geproduceerd in een gedigitaliseerde fabriek. De panelen worden tegen de bestaande constructie gevels of muren geplaatst, dus hoeft er nauwelijks gesloopt te worden.

Zo worden de renovatiegevels van RcPanels gemaakt:

Lees ook:

CBS: groei hernieuwbare energie en daling uitstoot

In Nederland is het aandeel hernieuwbare energie de afgelopen vier jaar met 6 procentpunt gestegen. Tussen 2019 en 2022 steeg het percentage energie afkomstig uit hernieuwbare bronnen zoals wind, zon en biomassa van 9 naar 15 procent. Dit blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het grootste aandeel hernieuwbaar wordt geleverd door biomassa: 5,9 procent van het totale energieverbruik was daar in 2022 van afkomstig. Maar de stijging is vooral toe te schrijven aan wind, zon en warmtepompen. Het aandeel energie uit wind en warmtepompen verdubbelde de afgelopen vier jaar grofweg. Het aandeel zonnestroom verdrievoudigde ruim, en steeg van 1 naar 3,4 procent. Dit heeft een positief effect op onze uitstoot van broeikasgassen. Het CBS meldt dat de uitstoot de afgelopen jaren is gedaald. Sinds 2019 is de uitstoot met 15 procent afgenomen. Met name de elektriciteitssector daalde hard, met 26 procent in vier jaar. Ook de industrie, landbouw en mobiliteit zijn de afgelopen jaren minder gaan uitstoten. Europese doelstellingen De Nederlandse overheid heeft op Europees niveau allerlei toezeggingen gedaan om de milieu-impact te verminderen. Zo is in de Green Deal afgesproken dat Nederland tegen 2030 27 procent hernieuwbare energie moet gebruiken. Als Nederland in het tempo van de afgelopen jaren blijft doorgroeien, kan die doelstelling gehaald worden. Maar op Europees niveau lopen gesprekken om de ambities naar boven bij te stellen. Ook is afgesproken dat in 2030 de uitstoot van broeikasgassen ten minste 55 procent lager is dan in 1990. In 2022 was de uitstoot 31 procent lager. Tussen 2019 en 2022 is de uitstoot met bijna 15 procent gedaald. Om het streefgetal voor 2030 te halen, zal de uitstoot met nog ruim een derde moeten afnemen. Green Deal Dashboard Of Nederland op weg is om de Europese doelstellingen te halen, is vanaf nu te volgen in een nieuwe tool van het CBS. Het Green Deal Dashboard brengt cijfers over klimaat, energie en uitstoot bij elkaar. Cijfers van het CBS zelf en van het KNMI staan op onderwerp gesorteerd en zijn doorzoekbaar. Per sector is te zien hoe de groene transitie verloopt, en in hoeverre doelstellingen gehaald worden. Ook is te zien wat de impact van klimaatverandering is op Nederland, zowel op het gebied van het weer en klimaat als de stijging van de zeespiegel. Lees meer: Klimaatdoelen op papier in zicht: 'het makkelijke gehad; nu belangrijke stappen zetten'Regio's goed op schema met wind- en zonnestroom; klimaatdoel is haalbaar Strenger Europees klimaatplan zorgt voor minder CO2-uitstoot bij bedrijven