Kaz Schonebeek 11 december 2023, 16:00

CBS: groei hernieuwbare energie en daling uitstoot

Het CBS presenteert nieuwe cijfers over hernieuwbare energie en de uitstoot van broeikasgassen. Is Nederland op weg om zijn doelstellingen te halen?

Getty Images 1393556005 Duurzame energie in de polder. | Credits: Getty Images

In Nederland is het aandeel hernieuwbare energie de afgelopen vier jaar met 6 procentpunt gestegen. Tussen 2019 en 2022 steeg het percentage energie afkomstig uit hernieuwbare bronnen zoals wind, zon en biomassa van 9 naar 15 procent. Dit blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Het grootste aandeel hernieuwbaar wordt geleverd door biomassa: 5,9 procent van het totale energieverbruik was daar in 2022 van afkomstig. Maar de stijging is vooral toe te schrijven aan wind, zon en warmtepompen. Het aandeel energie uit wind en warmtepompen verdubbelde de afgelopen vier jaar grofweg. Het aandeel zonnestroom verdrievoudigde ruim, en steeg van 1 naar 3,4 procent.

Dit heeft een positief effect op onze uitstoot van broeikasgassen. Het CBS meldt dat de uitstoot de afgelopen jaren is gedaald. Sinds 2019 is de uitstoot met 15 procent afgenomen. Met name de elektriciteitssector daalde hard, met 26 procent in vier jaar. Ook de industrie, landbouw en mobiliteit zijn de afgelopen jaren minder gaan uitstoten.

Europese doelstellingen

De Nederlandse overheid heeft op Europees niveau allerlei toezeggingen gedaan om de milieu-impact te verminderen. Zo is in de Green Deal afgesproken dat Nederland tegen 2030 27 procent hernieuwbare energie moet gebruiken. Als Nederland in het tempo van de afgelopen jaren blijft doorgroeien, kan die doelstelling gehaald worden. Maar op Europees niveau lopen gesprekken om de ambities naar boven bij te stellen.

Ook is afgesproken dat in 2030 de uitstoot van broeikasgassen ten minste 55 procent lager is dan in 1990. In 2022 was de uitstoot 31 procent lager. Tussen 2019 en 2022 is de uitstoot met bijna 15 procent gedaald. Om het streefgetal voor 2030 te halen, zal de uitstoot met nog ruim een derde moeten afnemen.

Green Deal Dashboard

Of Nederland op weg is om de Europese doelstellingen te halen, is vanaf nu te volgen in een nieuwe tool van het CBS. Het Green Deal Dashboard brengt cijfers over klimaat, energie en uitstoot bij elkaar. Cijfers van het CBS zelf en van het KNMI staan op onderwerp gesorteerd en zijn doorzoekbaar.

Per sector is te zien hoe de groene transitie verloopt, en in hoeverre doelstellingen gehaald worden. Ook is te zien wat de impact van klimaatverandering is op Nederland, zowel op het gebied van het weer en klimaat als de stijging van de zeespiegel.

Lees meer:

Deze kerstbomen gaan terug de natuur in: ‘Boom is geen wegwerpproduct’

Kroeze verhandelt al zo’n 30 jaar kerstbomen. Ook de kweek doet hij deels zelf. “Ik leverde aan groothandels en bedrijven. Later kwamen daar meer verkooppunten bij, tuincentra en vakantieparken zoals Centerparcs en Landal. Plat gezegd verkocht ik veel bomen tegen kleine marges. Dan praat ik over zo’n 15.000 kerstbomen per jaar. Met die massale verkoop wilde ik stoppen.” Terug het bos in Het roer ging om. De verkooppunten werden teruggebracht en de doelgroep bestaat inmiddels grotendeels uit consumenten. Ook begon Kroeze met het tijdelijk terugplanten van kerstbomen. Na de feestdagen gingen de bomen terug het bos in om ze een jaar later weer op te halen en opnieuw uit te geven. Een mooi idee, maar in de praktijk bleek dit geen succes. Kroeze: “De mensen die hun boom weer terugkregen, vonden hem niet meer mooi. Dat is ook niet gek. Wat er gebeurt, is dat een kerstboom eerst van buiten naar binnen wordt gehaald. Binnen is het lekker warm. Wanneer een boom vervolgens weer terug naar buiten moet, de kou in, laat dat z’n sporen na. Door de temperatuurswisselingen stroomt er geen vers water meer door de naalden. Dat ga je zien.” Bomen met pensioen Het concept werd aangepast. Via Duurzame Kerstbomen kunnen kerstbomen worden besteld en opgehaald bij een uitgiftepunt naar keuze. Daar kan de boom na de kerst ook weer worden ingeleverd. Het statiegeld bedraagt 10 euro per boom; dit wordt bij het retourneren teruggestort. Na één ronde gaan de kerstbomen met pensioen. “Wanneer de feestdagen voorbij zijn, halen we de bomen op bij de inleverpunten. In januari en februari planten we de bomen terug op een landgoed bij Barneveld, waar ze een nieuw bos vormen. Bij die herplanting gaan ook bomen dood, maar veel blijven gelukkig leven.” Nordmann en Servische spar Kroeze levert twee type bomen: de Nordmann en de Servische spar. De Nordmann is de meest populaire kerstboom van de twee. “Dat heeft met het uiterlijk te maken. De Nordmann heeft stevige takken en donkergroene naalden. Mensen vinden dat mooi.” De Nordmann heeft ook een nadeel: het is lastig om ze opnieuw te planten. “Dat komt doordat de boom een lange, dikke penwortel heeft. Deze wordt vaak doorgesneden wanneer de boom wordt geoogst. Dat maakt de overlevingskans nihil.” Nordmannen worden daarom niet teruggeplant, maar voor ieder verkocht exemplaar plant Kroeze twee jonge bomen terug. “Dat kan van alles zijn: denk aan eiken, berken of elzen. De Nordmannen worden niet weggegooid, maar verwerkt tot compost.” De Servische spar gaat wel terug de natuur in. “Het wortelgestel is breed en veel minder diep. Daardoor slaat deze boom beter aan om weer te gaan groeien. Dat de Servische spar is gekweekt op Nederlandse bodem helpt ook. Een boom uit een compleet andere omgeving doen het hier vaak niet goed.” Groei zit er goed in Voor zijn kerstbomen heeft Kroeze inmiddels 65 uitgiftepunten. De groei zit er volgens hem goed in. De steden lopen voorop. “Dat is ook wel te verwachten”, aldus Kroeze. “Daar wonen toch de meeste hipsters, zogezegd. In bijvoorbeeld Utrecht is de markt heel goed. Daar heb ik zes à zeven uitgiftepunten. Amsterdam: hetzelfde verhaal. Die gaan ervoor. Ga je meer richting het landelijke gebied, dan zijn er andere partijen die kerstbomen leveren. Duurzaamheid speelt vooralsnog een kleinere rol. Het duurt denk ik wat langer voor het concept daar aanslaat.” Prijskaartje Zijn mensen bereid om extra te betalen voor een duurzamere kerstboom? “Ja”, verzekert Kroeze. “Zo’n twintig jaar geleden was dat wel anders. Een kleine groep mensen vond het toen belangrijk, veelal het type geitenwollensok. Zij waren hun tijd ver vooruit. Inmiddels leven mensen bewuster. Ze denken na over wat ze eten, welke producten ze kopen en wat daar de impact van is. Aan duurzamere keuzes hangt vaak wel een prijskaartje. Neem biologische producten: die zijn vaak prijziger.” Kroezes kerstbomen zijn daarin geen uitzondering. “Mijn kerstbomen zijn ongeveer even duur als de exemplaren die te koop zijn bij luxe tuincentra. Er zit niet gek veel prijsverschil in. Omdat mensen er bewust voor kiezen, vinden ze het niet erg om iets meer te betalen. Ze hebben er gewoon een beter gevoel bij. Dat herken ik wel. Ik heb nu meer werk aan de kerstbomen dan ik vroeger had, maar ik doe het graag. Een boom is naar mijn mening geen wegwerpproduct.” Lees ook: Wat is duurzamer: een kunstboom of een echte kerstboom?Duurzaam kerstpakket of duurzamer relatiegeschenk? Denk eens aan deze 5 alternatievenWat te doen met de restjes van het kerstdiner?