Het Europese statistiekbureau Eurostat heeft voor verschillende landen berekend hoe circulair de economie is. De statistici kijken daarvoor naar het aandeel gerecyclede materialen in het totale materiaalgebruik. In Nederland was dat vorig jaar 27,5 procent. Ruim een kwart van de materialen die wij gebruiken, is dus afkomstig van gerecyclede afvalmaterialen.
Daarmee is ons land absolute koploper: het Europees gemiddelde ligt op 11,5 procent. Ook onze zuiderburen doen het goed: in België zijn 22,2 procent van de materialen gerecycled en in Frankrijk is dat 19,3 procent. Hekkensluiters op de lijst zijn Finland en Roemenië met respectievelijk 0,6 en 1,4 procent hergebruikte materialen.
Verschillende materialen
Europabreed laten verschillende materiaalsoorten sterk uiteenlopende cijfers zien. Metalen worden gemiddeld voor 24 procent hergebruikt. Voor niet-metalen mineralen zoals glas is dat 14 procent. Van biomassaproducten, bijvoorbeeld papier en hout, wordt 10 procent hergebruikt. En van fossiele producten zoals aardolie en plastic wordt slechts 3 procent opnieuw gebruikt. Op zich niet verwonderlijk, als je bedenkt dat fossiele brandstoffen in de fik worden gestoken en in de atmosfeer belanden.
De bouw
Eerder onderzoek van het CBS wijst vooral naar de bouwsector als verklaring voor het hoge percentage hergebruik in Nederland. De bouwsector is goed voor ongeveer de helft van het totale materialengebruik. In het dichtbebouwde Nederland ligt het voor de hand om gebouwen netjes af te breken. Dit zorgt voor relatief grote hoeveelheden herbruikbaar beton en ander bouwmateriaal.
Onderzoekers van het Circularity Gap Report, die wereldwijd onderzoek doen naar de stand van de circulaire economie, wijzen daarnaast op de efficiënte manier waarop in Nederland afval wordt opgehaald en verwerkt. Relatief weinig afval eindigt op de vuilnisbelt of in de verbrandingsoven.
Weinig vooruitgang
Maar een positieve trend laten de cijfers niet zien. Ten opzichte van 2004, het eerste jaar waarvoor het ‘circulariteitscijfer’ is berekend, is in Nederland een stijging van slechts 2 procent te zien. En ten opzichte van vorig jaar is er zelfs sprake van een kleine daling. Het Europese circuariteitscijfer schommelt al jaren rond de 11,5 procent.
Europa is hierin geen uitzondering. De auteurs van het Circularity Gap Report luidden eerder dit jaar nog de noodklok omdat wereldwijd het aandeel hergebruikte materialen de afgelopen vijf jaar met 2 procent is gedaald. En dat terwijl de wereldwijde consumptie alleen maar toeneemt. De onderzoekers stellen dat tussen 2018 en 2023 meer materialen zijn gebruikt dan in de hele twintigste eeuw.
