Het pand biedt ruimte voor een kantoor, keuken en lab. Vanuit daar gaat Meatable het productieproces voor kweekvlees verder ontwikkelen en optimaliseren. Volgens medeoprichter Krijn de Nood is dat noodzakelijk. “De wereldwijde vleesconsumptie stijgt nog altijd. Tegelijkertijd veroorzaakt de intensieve veehouderij problemen voor het milieu, dier en mens. Dan denk ik: kom op, we leven in de 21e eeuw. We kunnen beter dan dit.”
90 procent minder water, land en methaanuitstoot
Volgens Meatable is gecultiveerd vlees de oplossing. Oftewel: kweekvlees. Om het te produceren, wordt één dierlijke stamcel gebruikt die zich eindeloos kan delen. Door een gepatenteerde technologie kan het bedrijf de cellen omzetten naar spier- en vetcellen. Deze worden vervolgens gevoed met voedingsstoffen, waardoor het natuurlijk groeiproces wordt nagebootst. In een bioreactor wordt het vlees opgekweekt. Zo kan vlees worden gemaakt zonder dat er een dier voor hoeft te sterven.
Het bedrijf richt zich op varkens en koeien, omdat juist die dieren een grote impact op het milieu hebben. Medeoprichter Daan Luining: “Neem water. In de huidige veehouderij is 15.000 liter nodig voor één koe. Ook het landverbruik en de methaanuitstoot is enorm. Onze manier van vlees produceren vermindert dat allemaal met meer dan 90 procent. De winst is aanzienlijk, en dan hebben we het nog niet eens gehad over dierenwelzijn.”
Opschalen
Voor gecultiveerd vlees geldt: hoe meer er van gemaakt wordt, hoe goedkoper het wordt. Opschalen is dan ook belangrijk. Op de nieuwe locatie is hier ruimte voor. “Onze producten moeten kunnen concurreren met de lage prijzen van conventioneel vlees”, zegt De Nood. “We willen kweekvlees voor een breed publiek toegankelijk maken. Prijs is daarbij essentieel. Ons doel is ervoor zorgen dat de gemiddelde consument gecultiveerd vlees een vast onderdeel van het eetpatroon kan maken, in plaats van dat het voorbehouden blijft aan een kleine groep die het zich kan veroorloven.”
Het perfecte recept
Maar voor het zo ver is, wordt in Leiden naarstig gezocht naar hét perfecte recept voor kweekvlees. In het lab worden verschillende productiemethodes getest. “We experimenteren veel”, licht Luining toe. “De centrale vraag is steeds: wat hebben de cellen nodig om optimaal te groeien? Wat eten ze het liefst? Hoeveel? En wanneer? Dat willen we weten. We maken verschillende samples. Deze worden uitgebreid geanalyseerd en we meten het aandeel vetten en eiwitten. Dit blijven we doen tot we helemaal tevreden zijn. Eigenlijk willen we het productieproces zó goed en efficiënt inrichten, dat we de techniek die we hier ontwikkelen later overal kunnen toepassen.”
Koe kan niet innoveren
Dat optimaliseren kan in principe oneindig doorgaan. Zoals Luining zegt: je kunt niet innoveren op een koe. Op kweekvlees kan dat wel. “We kunnen het steeds een beetje beter maken. Smaakvoller. Goedkoper. Gezonder. We zien allemaal dat het grootschalig houden van dieren gevaarlijk kan zijn. De vogelgriep is hier een goed voorbeeld van. De roep om alternatieven wordt steeds groter. Wij kunnen zo’n alternatief leveren.”
In het lab in Leiden wordt naarstig gezocht naar hét perfecte recept voor kweekvlees. | Credit: MeatableLeiden
In Nederland is kweekvlees nog niet toegestaan. Producten die worden geproduceerd in Leiden mogen daar dus niet geproefd worden. Dat is op z’n minst onhandig te noemen. Om het kweekvlees aan een smaaktest te onderwerpen, moet het bedrijf uitwijken naar Singapore. Daar is kweekvlees al vanaf 2020 toegestaan. Ook Amerika gaf eerder dit jaar groen licht voor de verkoop. Europa is dus nog niet zo ver. Waarom kiest Meatable er toch voor om zich te vestigen in Leiden? Luining: “In Nederland gebeuren mooie dingen op het gebied van biotech in Wageningen, Delft en Leiden. Het is een unieke driehoek waar we graag onderdeel van zijn. We hebben er baat bij om in zo’n ecosysteem te zitten met diverse kennispartners en universiteiten. Bovendien zijn we uiteindelijk een Nederlands bedrijf. Het is niet eenvoudig om zomaar te verkassen, en dat willen we dus ook niet.”
Meerdere fabrieken
Bovendien blijft het niet bij één productielocatie, zegt Luining. “Als we echt grootschalig willen produceren, zullen er fabrieken moeten komen. Singapore is een logische keuze, daar kunnen we meteen verkopen. Maar we kijken naar meer plekken. Willen we de wereld voeden met kweekvlees, dan zijn er veel meer fabrieken nodig. Net zoals er nu veel boerderijen zijn. Het is een kwestie van tijd voordat we ook in Europa aan de slag kunnen.”
Van lab naar fabriek
In Nederland mogen door nieuwe wet- en regelgeving binnenkort wel proeverijen worden georganiseerd. Wanneer dit precies zal zijn, is nog niet bekend. Luining denkt dat dit gaat helpen bij de acceptatie van kweekvlees. “Het is nieuw en daar moeten mensen aan wennen. Wanneer mensen gecultiveerd vlees kunnen proeven, raken ze hopelijk overtuigd. Vlees uit het lab klinkt misschien wat gek. Maar wanneer we de productiefase ingaan, komt het vlees eigenlijk niet meer uit het lab. Dan komt het uit de fabriek, net als conventioneel vlees.”
