Sebastian Maks
14 november 2023, 11:35

Nieuwe satelliet kan CO2-uitstoot van individuele bedrijven meten

Sinds dit weekend vliegt er een nieuwe satelliet om de aarde. ‘Vanguard’, ontwikkeld door het Canadese bedrijf GHGSat, kan de uitstoot van CO2 op aarde meten. Dat kan de satelliet met zo’n hoge precisie dat hij de uitstoot van individuele faciliteiten kan bepalen. Denk daarbij aan kolencentrales en staalfabrieken. Bedrijven en overheden kunnen de data gebruiken om meer inzicht te krijgen in uitstootcijfers. Dat kan helpen bij het verduurzamen van (groot)vervuilers.

Getty Images 1471635282 Vanguard biedt nu de mogelijkheid om die uitstoot nog nauwkeuriger vast te leggen, zelfs op het niveau van individuele vervuilers. | Credits: Getty Images

Vanguard vertrok dit weekend vanaf een ruimtevaartbasis in Californië. Daar is hij onderdeel geworden van een groeiend inventaris aan satellieten die broeikasgasmetingen doen. Nog maar enkele jaren geleden bestond de informatie over de CO2-uitstoot van landen nog hoofdzakelijk uit schattingen van die landen zelf. Dat laat ruimte voor creatieve boekhouding, zoals klimaatonderzoeker Detlef van Vuuren vorig jaar zei. “Je kan je voorstellen dat je af en toe in je eigen voordeel afrondt, als je je eigen proefwerk nakijkt.”

Nauwkeurigere data

Met de komst van satellieten kunnen er nauwkeurigere en onafhankelijkere conclusies worden getrokken. Dat wordt bijvoorbeeld gedaan door de uitstoot van stikstof en methaan te meten (zoals de satelliet Tropomi
doet), waarmee CO2-hotspots kunnen worden getraceerd. Ook zijn er satellieten die direct de uitstoot van CO2 meten. Vaak wordt de conclusie getrokken dat de daadwerkelijke uitstoot van broeikasgassen hoger ligt dan de schattingen daarvan.

Grootvervuilers aanspreken

Vanguard biedt nu de mogelijkheid om die uitstoot nog nauwkeuriger te berekenen, zelfs op het niveau van individuele vervuilers. Zo kan de satelliet meten hoe hoog de uitstoot is van bijvoorbeeld kolencentrales, staalfabrikanten en cementbedrijven. Niet alleen geeft dat de overheid een concreter middel om grootvervuilers aan te spreken op hun gedrag, ook biedt het houvast voor de bedrijven zelf. Die kunnen controleren of hun schattingen stroken met de werkelijkheid. “We zien vaak een mix van directe metingen en schattingen”, aldus
Stephane Germain, CEO van GHGSat. “Het hebben van een directe satellietmeting van een gehele faciliteit dient daarom als validatie van die informatie.”

Lees ook:

Koffiecups: welke is het meest duurzaam?

Projectleider Ingeborg Smeding stelt dat koffiedik het meest bijdraagt aan de uitstoot van broeikasgassen. Maar ook het materiaal van de cups heeft aanzienlijke impact. Hoeveel impact precies, dat zocht het onderzoeksteam uit. Alles meenemen De verschillende materialen werden getoetst met de Material Circularity Indicator (MCI). Volgens de WUR is het een van de meest complete instrumenten. De hoeveelheid materiaal dat gerecycled wordt, het gebruik van gerecycled content, de efficiëntie van het recyclingproces, biobased materiaalgebruik, herbruikbaarheid en de gemiddelde levensduur worden allemaal meegenomen. Smeding: “Het unieke aan dit onderzoek is dat we niet alleen naar de uitstoot van broeikasgassen hebben gekeken, want dat is maar een deel van het verhaal. Door ook rekening te houden met de circulariteit van de materialen krijgen we een breder perspectief op de duurzaamheid van de verschillende opties.” Composteerbare biobased capsules meest duurzaam De biobased capsules - gemaakt van bijvoorbeeld suikerriet en maïs - kwamen als beste uit het onderzoek. De MCI geeft een score van 100 procent circulariteit wanneer de cups worden gecomposteerd. Zowel het koffiedik als het capsulemateriaal kunnen in de kringloop blijven, omdat ze via de biosfeer “organisch gerecycled” worden tot compost. Composteerbare opties blijven duurzaam, zelfs wanneer consumenten de capsules in de ‘verkeerde’ container weggooien. Al is er volgens de WUR nog een belangrijk struikelblok in Nederland: composteerbare koffiecapsules worden momenteel niet geaccepteerd bij het gescheiden ingezamelde GFT-afval. Dit om te voorkomen dat consumenten daaraan gaan wennen en vervolgens ook de aluminium cups erin gooien. Aanbieders van afbreekbare cups gaan dus vooralsnog gebukt onder de regels die voor aluminium gelden. Aluminium Aluminiumcapsules komen op de tweede plaats. Het materiaal is in principe oneindig te recyclen, maar de WUR plaatst hier wel een kanttekening bij. Omdat vreemde elementen zich in het aluminium ophopen, wordt de grondstof na verloop van tijd minder soepel. Daar komt bij dat de capsules eerst moeten worden ingeleverd voordat ze gerecycled kunnen worden. Dat inzamelingspercentage ligt nu op 35 procent. In de praktijk blijkt het lastig op te krikken. Koffiegigant Nespresso zoekt hiervoor de samenwerking op met afvalverwerkers en richt zich op communicatie. “We roepen iedereen op om gebruikte koffiecups in te leveren. Waar we naartoe moeten, is dat 100 procent van de capsules terugkomt zodat we alles kunnen recyclen”, zei Kika Buhrmann, directeur van Nespresso Nederland, eerder. De MCI van aluminium cups komt neer op 60 procent. Plastic Ten slotte laat het onderzoek zien dat conventionele, op fossiele brandstoffen gebaseerde kunststoffen niet passen in een circulaire economie. De capsules en het gebruikte koffiedik worden beiden niet gerecycled. De MCI ligt onder de 50 procent. Lees ook: Aluminium koffiecapsules kun je eeuwig recyclen. Waarom doen we dat niet?Tanken bij de koffieproducent en branden op koffiedik: binnenkort kan hetAlbert Heijn experimenteert met 'eerlijke prijs' voor koffie: dit zijn de uitkomsten