Teun Schröder
25 oktober 2023, 15:02

Uitstrooien van vulkanisch gesteente zorgt voor minder CO2 in de lucht

Tot gruis vermalen vulkanisch gesteente kan volgens wetenschappers van de Cornell University en de University of California ingezet worden om CO2 uit de atmosfeer te halen. Na een flinke regenbui daalt het broeikasgas naar beneden waarna het hecht aan het gesteente.

Getty Images 1402918132 De potentie van CO2 opslaan met steengruis is groot. Maar er is ook nog veel onbekend. | Credits: Getty Images

Als regendruppels naar beneden vallen, nemen ze CO2 in hun val mee. Landen de druppels vervolgens op vulkanisch gesteente, dan klampt de CO2 zich hieraan vast. Het is een proces dat van nature voorkomt op aarde, maar miljoenen jaren in beslag neemt om substantiële hoeveelheden CO2 vast te leggen. Amerikaanse wetenschappers hebben nu ontdekt dat ze het proces aanzienlijk kunnen versnellen door het vulkanisch gesteente allereerst te vermalen tot gruis en pas daarna over land uit te strooien.

Landbouwgrond verrijken

Het idee om CO2 uit de lucht te halen met steengruis is niet nieuw. Bijkomend voordeel is dat er steengruissoorten tussen zitten die veel voedingsstoffen bevatten, die landbouwgrond kunnen verrijken.

Het is wel voor het eerst dat de wetenschappers zich richtten op een gebied waar het relatief droog was. De onderzoekers strooiden het vulkaangruis uit over een maisveld van 2 hectare. De meetperiode betrof de wintermaanden van 2021 en 2022. Het bleek een van de droogste periodes ooit te zijn met 41 procent minder regen dan gemiddeld.

350.000 auto’s

Dat was in eerste instantie slecht nieuws, omdat er regenval nodig is om de CO2 naar beneden te krijgen. Toch waren de wetenschappers enthousiast over het experiment. Uit het onderzoek bleek dat er per hectare 0,15 ton CO2 werd opgenomen. Dat lijkt weinig, maar als alle landbouwgrond in Californië benut zou worden, dan zou deze CO2-opname gelijk staan aan een vermindering van 350.000 personenauto’s per jaar.

“We zien absoluut bewijs dat dit proces ook plaatsvindt op de korte termijn”, zegt
Iris Holzer, een van de onderzoekers van het project. “Zelfs de zeldzame regenbuien die we in het Westen krijgen, kunnen voldoende zijn om CO2 uit de lucht te halen met behulp van gesteente.”

Zestien keer de CO2-uitstoot van Nederland

Eerder onderzoek van de Universiteit van Antwerpen toonde al aan dat uitgestrooid en verpulverd basalt ook hecht met CO2 uit de lucht. De wetenschappers becijferden dat het mogelijk moest zijn om jaarlijks 2,5 miljard ton CO2 uit de lucht te halen. Dat is zo’n zestien keer de uitstoot die Nederland in 2022 de atmosfeer in pompte.

Hoge kosten

Toch kleven er ook nadelen aan deze methode. Het verspreiden, vervoeren en produceren van steengruis is een enorme operatie waar veel geld en CO2 bij komt kijken. Niet alleen moet dit proces rendabel zijn om toekomst te hebben, ook moet er gekeken worden naar duurzame productie en transportmethode. Zo stellen de onderzoekers uit Antwerpen het gebruik van elektrische drones voor.

Lees ook:

Robeco voegt duurzaamheidsscores toe aan alle beleggingsproducten: ‘Belangrijk om transparant te zijn’

Robeco is onder meer bekend van zijn duurzame beleggingsfondsen. Dat zijn aandelenmandjes van bedrijven die goed scoren op ESG-kenmerken (Environmental, Social, Governmental). Bij de selectie voor welke bedrijven in die mandjes komen, speelt duurzaamheid dus een centrale rol. Bij andere, ‘traditionele’ beleggingsproducten ligt die focus niet op duurzaamheid en bijvoorbeeld meer op een bepaalde sector, regio of financiële prestatie. Bij die fondsen en obligaties verschaft Robeco nu dus alsnog duurzaamheidsinformatie. “We vonden dat we dat aan onze beleggers verplicht zijn”, vertelt Masja Zandbergen-Albers, hoofd duurzaamheidsintegratie bij de organisatie. “We hebben veel discussie gehad over of dit voor alle producten moest gelden, en vonden het uiteindelijk toch het belangrijkst om transparant te zijn. Daarnaast gaan mensen ons toch wel uiteindelijk naar die informatie vragen. En ook vanuit partijen die ons beoordelen, bijvoorbeeld Morningstar (financiële dienstverlener, red.), komen er steeds meer vragen over.” ESG-scores Wie bij een willekeurig beleggingsproduct van Robeco de bijgeleverde informatie bekijkt, ziet daar naast financiële prestaties nu dus ook duurzaamheidsscores staan. Het gaat dan om een algemene ESG-beoordeling, maar ook om individuele scores op basis van de CO2-uitstoot, afvalproductie en watergebruik van de betreffende bedrijven. Ook kunnen beleggers zien in hoeverre bedrijven toewerken naar de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. Alle scores gaan gepaard met een ‘benchmark’, waarmee de beleggingsproducten vergeleken worden. Tot slot wordt informatie verstrekt over de betrokkenheid van Robeco bij de bedrijven in kwestie, en over welke bedrijven uiteindelijk zijn uitgesloten van de beleggingsfondsen. “We hebben onze portefeuilles gescreend op bedrijven met de hoogste CO2-emissies”, zegt Zandbergen-Albers. “Met de bedrijven die het slechtst scoren, gaan we in gesprek. En de allerslechtste, die sluiten we uit.”Masja Zandbergen-Albers is hoofd duurzaamheidsintegratie bij Robeco.Betrokkenheid belangrijk Een punt van kritiek op duurzame beleggingsfondsen is dat je als belegger niet in échte klimaatinnovatie investeert. Plat gezegd: als investeerder ondersteun je bedrijven die relatief beter zijn in het verlagen van hun invloed op het klimaat dan andere bedrijven. Maar de echte climate tech, die vindt niet bij grote bedrijven als Apple en Alphabet plaats, terwijl zulke bedrijven vaak wel in groene fondsen opgenomen zijn.Duurzame investeerders Zandbergen-Albers erkent die tekortkoming, maar benadrukt tegelijk hoe belangrijk het is dat partijen als Robeco bij zulke grote, internationale concerns betrokken blijven. “Het klopt dat er niet veel gebeurt in de ‘echte wereld’ als je een aandeel van Apple koopt. Maar daarom is onze betrokkenheid bij zulke bedrijven juist zo belangrijk. We horen weleens: het is jammer dat duurzame investeerders niet meer beleggen in grote, beursgenoteerde bedrijven, omdat er nu alleen nog maar beleggers in investeren wie duurzaamheid écht niks kan schelen. Daardoor is er voor die bedrijven ook geen motivatie meer om te verduurzamen.” “Maar we maken wel onderscheid tussen bedrijven die we niet kunnen veranderen en bij welke dat wel kan”, nuanceert ze. “De tabaksindustrie hebben we bijvoorbeeld in 2018 al uitgesloten. Het grappige was dat die industrie ons toen liet weten dat ze wel degelijk hun leven kunnen beteren. Toen antwoordde ik: laat me maar weten als dát ooit zover is.” Bewustwording Uiteindelijk hoopt Robeco met de duurzaamheidsinformatie bewustwording bij beleggers te creëren. “Uiteindelijk willen we dat beleggers weten waar ze in investeren”, zegt Zandbergen-Albers. “Je moet ze niet overdonderen met informatie, en ik wil niemand dwingen een bepaalde investering te doen. Maar we moeten ook niet te weinig informatie geven.” Bovendien moet het voor investeerders duidelijker worden dat financiële prestatie en aandacht voor de planeet elkaar niet uitsluiten. “Je kunt prima duurzaam beleggen en ook nog een normaal aandelenrendement behalen. Dat moet gewoon nog even tussen de oren komen. Dat zoiets niet zou kunnen, is een mythe die doorbroken moet worden.” Lees ook: Klimaatcrisis belangrijkste motivatie voor investeerders om bedrijven uit te sluitenEuropa domineert de klimaatfondsenmarkt, maar leidt dat overwicht ook tot duurzame innovaties?Franse aandeelhouders krijgen toch geen inspraak in duurzaamheidsstrategie bedrijven