Hannah van der Korput
14 augustus 2023, 15:00

Hoe duurzaam is maïs als vliegtuigbrandstof?

De vraag naar duurzamere luchtvaartbrandstof (SAF) zit in de lift. De verwachting is dat de vraag 22 keer zo groot zal worden: van 115 kiloton dit jaar naar bijna 2600 kiloton in 2030. Amerikaanse vliegtuigmaatschappijen zien grote kansen voor maïs als vliegtuigbrandstof. Maar er zijn ook kanttekeningen.

Adobe Stock 296786762 Vliegmaatschappijen zien de biobrandstof maïs-ethanol als kansrijk, milieuactivisten zijn kritisch. | Credits: Adobe Stock

Waar de vraag naar groene brandstof stijgt, blijft het aanbod vooralsnog achter. Daarom wordt er sterk ingezet op alternatieven voor kerosine, zoals bio-ethanol. Bio-ethanol is een biobrandstof en wordt gemaakt door vergisting van natuurlijke bronnen zoals suikerriet, aardappelen of maïs. In Amerika wordt bio-ethanol voornamelijk gemaakt uit maïs.

Nieuwe belastingregels in Amerika

Om het gebruik van duurzamere brandstoffen te stimuleren, heeft de Amerikaanse president Joe Biden belastingvoordelen vastgelegd in de Inflation Reduction Act. Deze belastingregels worden binnenkort vernieuwd. Momenteel is er een lobby gaande om ook maïs-ethanol op te nemen in de Inflation Reduction Act. Als dat gebeurt, worden er aanzienlijke belastingverminderingen doorgevoerd op deze brandstof. Daarmee wordt het voor vliegmaatschappijen financieel aantrekkelijk om op maïs-ethanol te vliegen.

Onderzoek

Al is maïs-ethanol volgens wetenschappers aan de Universiteit van Wisconsin niet per se duurzaam te noemen. “Ethanol op basis van maïs is geen klimaatvriendelijke brandstof”, benadrukte hoofdonderzoeker Tyler Lark destijds. “Onder meer moest worden vastgesteld dat gebieden akkerland, die anders aan de natuur zouden zijn teruggegeven, verder bewerkt bleven. In de bodem is koolstofdioxide opgeslagen, maar bij het bewerken van akkerland komt dat product vrij. Ook andere landbouwactiviteiten, zoals het gebruik van stikstof bij de bemestingen, zijn een bron van emissies.” Dat alles zorgt er bij de productie van ethanol minstens 24 procent meer koolstofdioxide vrijkomt dan benzine, aldus de studie.

Dit staat haaks op een eerdere studie van het Amerikaanse ministerie van Landbouw, dat concludeerde dat ethanol juist 39 procent minder koolstofdioxide produceerde dan benzine.

Tegenstand

Milieuactivisten zijn dan ook tegen het plan om de Inflation Reduction Act uit te breiden met maïs-ethanol. Zij vinden het geen goed idee om land te gebruiken voor brandstofgewassen, helemaal omdat het maar de vraag is of het ook echt duurzaamheidswinst oplevert.

Uitstootvrij in 2050

Ondertussen heeft de wereldwijde luchtvaart als doelstelling om in 2050 uitstootvrij te zijn. De doelstelling is door 184 landen onderschreven. Al is de CO2-uitstoot beperken is niet gemakkelijk. Voor kortere afstanden lijkt elektrisch vliegen een realistische optie, maar voor lange afstanden schieten batterijen nog tekort.

Andere opties om de luchtvaart te verduurzamen zijn alternatieve brandstoffen. Naast biobrandstoffen wordt ook waterstof als kansrijk gezien. Het is een schone en bovendien ook efficiënte brandstof. Een kilo waterstof levert drie keer meer energie op dan een kilo kerosine.

Lees ook:

Jaarlijks duizend miljard dollar nodig voor energietransitie in ontwikkelingslanden

Mari Pangestu, voormalig minister van Handel van Indonesië en voormalig directeur-generaal van de Wereldbank voor ontwikkelingsbeleid en partnerschappen, schat dat er jaarlijks meer dan een duizend miljard dollar (916 miljard euro) – nodig is om aanzienlijke vooruitgang te boeken in de klimaattransitie in ontwikkelingslanden. Mogelijk kan dat bedrag zelfs nog hoger oplopen.De vraag van drieduizend miljard Tijdens een interview met CNBC’s “Squawk Box Asia” afgelopen donderdag, schatte ze dat dit budget zou kunnen oplopen tot drieduizend miljard per jaar. Dit is een investering die beter vroeger dan later wordt gedaan, zegt ze. Zonder steunmaatregelen zullen veel landen moeite krijgen om betrokken te raken bij de energietransitie en blijven ze afhankelijk van bronnen die weliswaar goedkoop zijn, maar zeer vervuilend, zoals olie en steenkool. De oproepen van ontwikkelde landen om van koers te veranderen, worden slecht ontvangen als ze niet worden ondersteund door concrete hulp, meent ze.Bron van wrijving tussen het noorden en het zuiden De voormalige directeur van de Wereldbank benadrukt dat dit een punt van wrijving zal zijn tijdens de komende G20-top, die in september in India zal worden gehouden. Een voorproefje zag men tijdens de bijeenkomst van de ministers van de G20 voor Milieu en Klimaatduurzaamheid in Chennai, India, eind juli. Deze bijeenkomst van klimaatministers had als doel een consensus te bereiken over wat haalbare doelstellingen zouden zijn. De vergadering kende geen doorbraken, ondanks de eufemismen van de Indiase minister Bhupender Yadav, die de bijeenkomst voorzat en sprak over “enkele problemen met betrekking tot energie en bepaalde doelen.”China en Saoedi-Arabië, grote vervuilers van oudsher, werden ervan beschuldigd de bijeenkomst te saboteren om hun economische groeidoelen te verdedigen. Pangestu betoogde dat, als ontwikkelde landen willen overstappen van fossiele brandstoffen en “kolencentrales eerder met pensioen willen sturen”, er meer steun moet worden verleend aan ontwikkelingslanden om dezelfde koers te volgen. Op dit moment zijn zij nog te sterk afhankelijk van steenkool om hun groei en de levensstandaard van hun bevolking te onderhouden.