Sebastian Maks
11 augustus 2023, 11:06

Opmerkelijk: zonlicht blokkeren met een ruimteparaplu en een meteoriet

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. Deze week: de ongewone combinatie tussen een ruimteparaplu en een meteoriet.

Manoa ifa solar shield edited 1 Een zonnescherm dat vastgebonden is aan een meteoriet. Te mooi om waar te zijn? | Credits: Brooks Bays/UH Institute for Astronomy

Om de opwarming van de aarde tegen te gaan, onderzoeken wetenschappers de mogelijkheid van ‘geo-engineering’: het op grote schaal beïnvloeden van het klimaat. Daarbij kijken ze bijvoorbeeld naar manieren om regenval te stimuleren of juist te blokkeren, en naar het reflecteren van zonlicht. Geo-engineering is een omstreden fenomeen. Aan de ene kant waarschuwen experts ons ervoor dat het terugdringen van de mondiale CO2-uitstoot te langzaam gaat, en dat draconische maatregelen als het beïnvloeden van het klimaat hard nodig zijn. Maar anderen doen het juist af als symptoombestrijding; “paracetamol voor de koorts”. Het gevaar bestaat dat mensen door geo-engineering gedemotiveerd worden om hun CO2-uitstoot terug te dringen, hetgeen onverminderd nodig blijft. Ook zijn alle gevolgen van de technieken nog niet te overzien. En, misschien nog wel het grootste vraagteken: wat geeft ons het recht om te morrelen met natuurlijke systemen?

Ruimteparaplu

Die zorgen weerhielden István Szapudi, een onderzoeker van de Universiteit van Hawaii, er niet van om een nieuwe manier te onderzoeken waarmee zonlicht kan worden weerkaatst. Hij kwam met een wel heel opvallend idee dat uit twee delen bestaat. Allereerst: het plaatsen van een groot zonnescherm in de ruimte. Dit scherm zou zich dan tussen de aarde en de zon moeten bevinden, waardoor minder zonlicht het aardoppervlak raakt en de aarde dus minder opwarmt. Dit idee is niet nieuw, maar werd voorheen wel praktisch onmogelijk geacht. Dat komt omdat een dergelijk scherm enorm zwaar zou moeten zijn om weerstand te kunnen bieden tegen zwaartekrachten en zonnestraling. Het materiaal, zelfs het allerlichtste, zou veel te duur zijn om dat gewicht te kunnen behalen. Bovendien beschikken we niet over de capaciteit om zulke zware elementen vanaf de aarde de ruimte in te brengen.

Binden aan meteoriet

Maar het tweede onderdeel van zijn idee, het deel dat een weerwoord biedt tegen de eerder genoemde bezwaren, is het meest opmerkelijke. Szapudi heeft namelijk bedacht om een contragewicht aan de ruimteparaplu te binden die ervoor moet zorgen dat deze op zijn plek blijft. Daardoor zou het totale gewicht van de paraplu wel 100 keer zo licht kunnen zijn. Het contragewicht kunnen we vinden in de ruimte, meent de onderzoeker. Dat kan namelijk een gevangen meteoriet zijn, of maangruis. Juist ja: een gigantische paraplu, geketend aan een meteoriet.

Nu nog niet mogelijk

Szapudi heeft berekend dat het ruimtescherm slechts één procent van het totale gewicht van de constructie zou opmaken. De rest bestaat uit het contragewicht, dat dus niet vanaf de aarde de ruimte ingebracht hoeft te worden. Zelfs het relatief lichte scherm is nu nog te zwaar om met raketten te worden vervoerd, maar Szapudi verwacht dat dit in de komende decennia een mogelijkheid kan worden. Daardoor zou het pas idee over enkele tientallen jaren pas tot uitvoering gebracht kunnen worden.

Meer opmerkelijk:

Elektrische vliegtuigen kunnen nu opladen op Rotterdam The Hague Airport

Het zal niemand ontgaan dat ook de luchtvaart moet verduurzamen. Recent onderzoek liet zien dat we voorlopig nog niet klaar zijn met vliegen. In het tweede kwartaal van 2023 reisden bijna 19 miljoen passagiers van en naar een van de vijf Nederlandse luchthavens. Dat is 9,3 procent meer dan in hetzelfde kwartaal van 2022. Laadvoorziening Waar voor langeafstandsvluchten de hoop is gevestigd op duurzame vliegtuigbrandstoffen (SAF), kunnen elektrische vliegtuigen voor de korte afstandsvluchten een oplossing bieden. Op de luchthaven RTHA kunnen vanaf nu elektrisch aangedreven vliegtuigen terecht om op te laden. De laadvoorziening voor vliegtuigen moet ervoor zorgen dat de luchthaven aantrekkelijker wordt voor elektrische vluchten. Daarnaast start de luchthaven samen met de Rotterdamse Aero Club (RAC) en het Koninklijk Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) een project om de elektrische lesvluchten vanaf de luchthaven te promoten en kennis op dit gebied te vergroten. Sloveens elektrisch vliegtuig Daarvoor wordt een Sloveens elektrisch vliegtuig van NLR beschikbaar gesteld voor de vliegers van de Rotterdamse Aero Club. Daarmee kunnen de vliegers ervaring opdoen met elektrische vliegtuigen. Om elektrisch vliegen te stimuleren zal de luchthaven tot 1 januari 2025 geen landingsgelden in rekening brengen bij elektrische vluchten. Afhankelijk van het type vlucht en het gewicht van het vliegtuig, kan dat oplopen tot honderden euro’s. Meer lezen? Er wordt weer veel gevlogen: hoe kan dat duurzamer? Greenpeace: internationale treinen dubbel zo duur als het vliegtuigEerste waterstofvliegtuigen vertrekken in 2026 van Rotterdam naar Hamburg