Hidde Middelweerd 28 juli 2023, 12:00

Opmerkelijk: Blue Origin wil zonnecellen van maanzand maken (óp de maan!)

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. Deze week: NASA steekt 35 miljoen dollar in zonnecellen gemaakt van maanzand.

230123 solarcell Zonnecellen gemaakt van maanzand? Blue Origin ontwikkelt een proces dat het mogelijk moet maken. | Credits: Blue Origin

Het maanoppervlak is bijna volledig bedekt met een dikke laag regoliet. Dit losse, verweerde materiaal (van stof en gruis tot brokstukken) wordt ook wel maanzand genoemd. Blue Origin heeft er wellicht een toepassing voor: de productie van zonnecellen.

Maanzand gebruiken

NASA wil in november van 2024 een bemande missie naar de maan uitvoeren en zegt daarvoor op schema te liggen. Op de langere termijn (maar voor 2030) wil het over een permanente maanbasis beschikken. Een belangrijke voorwaarde om dat doel te bereiken, is dat bepaalde apparatuur en benodigdheden op de maan zélf geproduceerd kunnen worden. Living off the land, noemt Blue Origin dat. Het ruimtevaartbedrijf van Jeff Bezos ontwikkelde een technologie om daarmee aan de slag te gaan: Blue Alchemist.

Zonnecellen maken op de maan

Het gaat om gesmolten regoliet-elektrolyse en het werkt als volgt. Regoliet bestaat uit allerlei verschillende bestanddelen: zuurstof, silicium, ijzer, aluminium en nog een aantal elementen. Het elektrolyse-proces is in staat om ijzer, silicium en aluminium op hoge temperaturen van het maanzand te scheiden, zodat deze grondstoffen vervolgens gebruikt kunnen worden voor de productie van zonnecellen. Volgens Blue Origin zuivert het proces silicium tot meer dan 99,999 procent. Dat is belangrijk, want hoe zuiverder de silicium, hoe efficiënter de zonnecel. De technologie is daarnaast in staat om glas te produceren uit regoliet, dat de zonnecellen ten minste tien jaar lang kan beschermen tegen de barre omstandigheden op het maanoppervlak.

Bijkomend voordeel: een restproduct van het Blue Alchemist-proces is zuurstof. Geen overbodige luxe op de maan. Toekomstige maanbewoners kunnen het ademen én het kan ingezet worden voor de voortstuwing van raketten.

Proefopstelling in 2026

Blue Origin test de technologie al sinds 2021 met namaak-regoliet en zegt dat het werkt. Het wil in 2026 een eerste proefopstelling klaar hebben, die in een gesimuleerde maanomgeving getest kan worden. NASA verwacht schijnbaar veel van Blue Alchemist, want het investeerde onlangs 35 miljoen dollar in verdere opschaling.

Meer opmerkelijk nieuws:

Kweekvlees in Europa: heeft Zwitserland de primeur?

Kweekvlees is vlees waar geen dieren voor geslacht zijn, maar wat is gekweekt in een bioreactor. De stamcel van een varken, kip of koe wordt gevoed met voedingsstoffen, waardoor het natuurlijke groeiproces wordt nagebootst. Zo kunnen worstjes, drumsticks en hamburgers worden gemaakt zonder dat er een dier voor hoeft te sterven. Vlees opkweken levert naast dierenlevens ook klimaatwinst op. Het kost aardig wat water en voedsel om de dieren groot te brengen. De vleesindustrie heeft dan ook een grote impact op de planeet. Alleen in Nederland is het goed voor zo’n 3,9 miljoen ton CO2-uitstoot per jaar. Zwitserland De eerste aanvraag om kweekvlees te verkopen in Europa is nu binnen. Opvallend is dat dit in Zwitserland gebeurt. Het land is geen lid van de Europese Unie, wat ervoor zorgt dat er andere procedure is om kweekvlees op de markt te brengen. Bedrijven zoals Aleph Farms moeten een uitgebreid proces doorlopen om de voedselveiligheid te garanderen. Zo’n evaluatie duurt minimaal 12 maanden. Europa In de Europese Unie wordt kweekvlees als nieuw voedsel gezien, waardoor ook de Europese voedselautoriteit het eindproduct uitvoerig gaat testen en controleren voordat het op de markt mag komen. Het tijdsbestek van het aanvraagproces wordt geschat op minimaal 18 maanden. Als het gaat om de acceptatie van kweekvlees, zijn er veel verschillen tussen de Europese lidstaten. Waar in Nederland toestemming is gegeven om proeverijen te organiseren, wil Italië kweekvlees compleet verbieden. De vrees is dat deze gemixte signalen bedrijven afschrikken, waardoor ze hun heil ergens anders gaan zoeken. Singapore en Amerika Zo ziet het Delftse Meatable afzetmarkten voor zijn kweekvlees in Singapore en Amerika. In Singapore is kweekvlees al vanaf 2020 toegestaan. Vorige maand gaf ook Amerika groen licht voor de verkoop. De scale-up kijkt ook naar Israël, waar nu belangrijke stappen worden gezet in het toestaan van kweekvlees. “Regelgeving bepaalt nu voor een groot deel waar we beginnen”, zei Krijn de Nood, medeoprichter van het kweekvleesbedrijf eerder. Lees ook: Worst opkweken binnen acht dagen? Het Nederlandse Meatable doet hetKomt 's werelds eerste kweekvleesboerderij in Nederland?Bijzondere primeur: Nederlanders mogen als eerste in de EU kweekvlees proeven