In Nederland is hier is nog nooit serieus onderzoek naar gedaan, zegt expert duurzaam transport en logistiek Walther Ploos van Amstel. “Er zijn wel onderzoeken, maar die gaan dan over de non-foodcategorie. De foodcategorie is daadwerkelijk anders.”
Bederfelijkheid
Ploos van Amstel doelt op de bederfelijkheid van brood, groente en fruit. “Versproducten worden vanuit distributiecentra naar de supermarkten vervoerd. Vervolgens komen ze in de schappen terecht, ze worden verkocht. Online bestellingen worden vanuit lokale bezorgingscentra direct naar de consument gebracht. Wanneer de hele schakel van de winkel ertussenuit wordt gehaald, win je in tijd en dus in versheid.”
Volgens Ploos van Amstel ligt het dervingspercentage van supermarkten rond 2 tot 3 procent. Online is dat veel minder: onder de 1 procent. “Supermarkten hebben per dag zo’n 600 tot 1.000 klanten. Door die grote marge is het lastig inschatten welke hoeveelheid producten per dag nodig is. Dat maakt dat er nogal eens wat overblijft en wordt weggegooid. Dat levert ook de nodige uitstoot van broeikasgassen op.”
Transport
Ook het transport is een bepalende factor. “Hoe de boodschappen worden vervoerd, maakt nogal uit. Bijna alle bezorgbusjes rijden elektrisch en hebben geen uitstoot. Dat is wel anders voor de grote vrachtwagens die producten aan de winkels leveren. Die zijn veel zwaarder, waardoor ze lastiger te elektrificeren zijn. Het gaat nog wel even duren voordat elektrisch rijden voor vrachtwagens de norm is.”
“In Frankrijk is onlangs gekeken naar het verschil tussen supermarkten in de binnensteden en de buitenwijken”, vervolgt hij. “In de buitenwijken doet zo’n 60 tot 80 procent de boodschappen met de auto. Lang niet iedereen rijdt elektrisch, wat zorgt voor de nodige uitstoot. Het is ook niet duurzaam dat iedereen apart met de auto naar de winkel komt. Een elektrische bestelbus kan die beweging dan beter in één keer maken. In buitenwijken verliest de winkel het dus van het online bestellen.”
In de binnenstad heb je die CO2-uitstoot vaak niet. “Mensen stappen op de fiets of gaan lopend naar de supermarkt. In dat geval is online bestellen net zo duurzaam als boodschappen doen in de winkel. Het heeft dus ook te maken met hoe de klant boodschappen doet”, aldus Ploos van Amstel.
‘Winkels zijn CO2-uitstoters’
Daar komt bij dat winkels ook CO2-uitstoters zijn, stipt hij aan. “Denk maar aan de verlichting, de koeling, de diepvries, de ovens van de bakkerij. Dan zijn de online magazijnen toch veel efficiënter ingericht en zijn ze zuiniger.”
Wat is onderaan de streep duurzamer?
De mening van Ploos van Amstel luidt als volgt: “Je hoeft je zeker niet te schamen als je boodschappen bestelt. Vooral niet als je anders de auto zou nemen naar de supermarkt. Wat ook scheelt, is dat veel supermarkten die bezorgen een minimale ordergrootte hebben. Ze rijden dus niet alleen voor een pak rijst.”
Wel ziet hij dat de bezorgbusjes soms als vervelend worden ervaren, vooral in drukke binnensteden. “Daar moeten gemeentes beter over nadenken. In het indelen van de stad wordt nu nog te weinig rekening gehouden met bezorgdiensten. Picnic heeft daar met zijn kleine wagentjes goed op ingespeeld. Bezorgen in de binnenstad wordt zo een stuk makkelijker. Aan de andere kant is de actieradius van die wagentjes kleiner. Op één lading kan je dus bij minder adressen langs.”
