Om industriële koploper te kunnen worden, moet de focus van fossiele, energie-intensieve industrie verschuiven naar een nieuwe industrie. Een industrie die doet waar we in Nederland goed in zijn en die schoon kan produceren. De overgang naar deze schone ‘industrie van morgen’ vraagt om een slimme aanpak waarvoor Natuur & Milieu de eerste aanbevelingen doet.
Verduurzamen huidige industrie
De Nederlandse industrie is verantwoordelijk voor zo’n 30 procent van de CO2-uitstoot in Nederland. Om de klimaatdoelen te halen is er een grote verandering nodig in het Nederlandse industriële landschap, zodat ook de industrie minder energie verbruikt en minder vervuilt. Het kabinetsbeleid is gericht op het verduurzamen van de huidige industrie.
Focus op ándere industrie
Natuur & Milieu vraagt zich af of dit de juiste weg is om de uitstoot omlaag te krijgen of dat Nederland interessanter moet worden voor een ándere industrie. “Door slim in te zetten op een industrie die bij Nederland past – qua ligging, kennisniveau, doen waar we goed in zijn – en hier schoon te gaan produceren, kunnen we onze positie behouden én gaan voldoen aan de 1,5-graaddoelstelling. Daarvoor moeten we nú gaan bouwen aan de industrie van morgen”, aldus Marjolein Demmers, directeur van Natuur & Milieu.
Schone maakindustrie
Het rapport Verkenning van een fossielvrije industrie van CE Delft beschrijft hoe de transitie naar een schone en concurrerende industrie in 2037 – wanneer het koolstofbudget van Nederland op is – eruit kan zien. De huidige basisindustrie, die grondstoffen verwerkt en halffabricaten produceert, kan stapsgewijs veranderen in een schone maakindustrie. Dat is een industrie die halffabricaten juist verwerkt tot een nieuw, hoogwaardiger product. Ook voor recycling en industrie voor levensduurverlenging is plek. Halffabricaten importeren we voor verdere hoogwaardige productie hier, die minder energie-intensief is.
‘Gericht sturen’
Deze transitie vraagt om beleid dat de ontwikkeling van deze nieuwe industrie steunt. Demmers: “Met goed beleid kun je gericht sturen op industrie die minder energie gebruikt en schoner produceert. Daarmee stimuleer je de circulaire economie. In deze nieuwe industrie zitten ook de banen van de toekomst.”
Hoogwaardige kennis en infrastructuur
Een schone industrie gebruikt elektriciteit uit wind en zon, groene waterstof en grondstoffen uit recycling. Hernieuwbare energie wordt in Nederland relatief duur vergeleken met landen met veel zon. Daarom past energie-intensieve industrie beter buiten Nederland, op een plek waar hernieuwbare energie in overvloed is. Demmers: “Duurzame energie dáár gebruiken waar het beschikbaar is, is logischer. De nieuwe industrie hier maakt juist gebruik van voordelen zoals hoogwaardige kennis en infrastructuur en institutionele en staatsrechtelijke stabiliteit. Als we hiervoor kiezen, dan worden we winnaars van deze transitie.”
