Romy de Weert 22 juni 2023, 08:00

Met elektrische crossmotoren in Afrika en de Amazone gaat Cake stropers en ontbossing tegen

Motoren, scooters en bromfietsen: uiteindelijk moeten ook díe allemaal uitstootvrij zijn. Het Zweedse Cake ontwikkelde vanaf de tekentafel een compleet nieuwe, elektrische crossmotor. De elektrische motoren worden al ingezet in delen van Afrika en het Amazonegebied om stropers en illegale ontbossing tegen te gaan.

Cake ride Om stropers tegen te gaan, moeten anti-stropers zich snel kunnen verplaatsen. | Credits: Cake

Elektrische fietsen en scooters zijn niet nieuw, maar de elektrische crossmotoren zijn dat wel. De dirt bikes die door de bossen crossen, of tegenwoordig op een speciaal aangelegde baan, zorgen voor behoorlijk wat CO2-uitstoot en lawaai.

Stefan Ytterborn heeft daar iets op bedacht. Vanaf de tekentafel ontwierp hij een elektrische crossmotor: eentje die geen CO2-uitstoot en geen lawaai produceert. En het doel van Cake gaat verder dan elektrische crossmotoren maken. In 2025 wil het bedrijf compleet uitstootvrij produceren. Dat betekent dat er bij de gehele productie geen uitstoot vrijkomt.

Duurzame assemblagelijn met Vattenfall

Of dat gaat lukken, moet nog blijken. “Het is een hele uitdaging”, merkt Mathieu Piccot van Cake. De meeste uitstoot komt van de productie van de batterij. Daarom werkt Cake met bedrijven aan projecten om batterijen duurzamer kunnen te produceren én recyclen. Ook heeft Cake recent een samenwerking aangekondigd met het Noorse aluminiumbedrijf Hydro. En om de gehele keten uitstootvrij te maken, werkt Cake samen met energiereus Vattenfall, die zelf ook de ambitie heeft om een fossielvrij leven binnen één generatie mogelijk te maken. “We kijken samen naar het bouwen van een duurzame assemblagelijn”, licht Piccot toe. “We kunnen enorm veel leren van elkaar.”

Stropers weren in Afrika

In de tussentijd zit Cake niet stil. Zo heeft het bedrijf een project opgezet met elektrische crossmotoren in Afrika. Om stropers tegen te gaan, moeten anti-stropers zich snel kunnen verplaatsen. De motoren die in die gebieden nu veel gebruikt worden rijden op schaarse brandstoffen, die soms zelfs ingevlogen moeten worden. Bovendien maken de motoren zo veel geluid dat illegale stropers ze van kilometers ver horen aankomen.

“In samenwerking met de rangers van het Southern African Wildlife College hebben we een elektrische crossmotor ontwikkeld”, zegt Piccot. De rangers beschikken over een oplaadkit met zonnepanelen van Goal Zero, waarmee ze de motor van stroom kunnen voorzien op bijna elke plek. Daardoor zijn ze niet afhankelijk van het vaak instabiele elektriciteitsnet.

Ontbossing tegengaan in Amazonegebied

Eenzelfde soort samenwerking heeft Cake opgezet met het Nederlandse Treesistance. Daar worden de elektrische motoren beschikbaar gesteld aan de bewakingsteams van het Amazonegebied, om ontbossing tegen te gaan. En Piccot wil uitbreiden: “Door samen te werken met Treesistance hopen we een model te creëren dat kan worden gerepliceerd in andere delen van de wereld om illegale stroperij en ontbossing tegen te gaan en de natuur te beschermen.”

Lessen voor elektrische fietsen

Cake bouwt niet alleen elektrische crossmotoren, maar ook elektrische scooters en fietsen. “Alles wat we leren van het ontwerp van de crossmotor passen we weer toe in nieuwe ontwerpen. De crossmotor is zo robuust en sterk dat we veel elementen kunnen gebruiken in alledaagse fietsen.” Zo heeft Cake elektrische bromfietsen, off-roaders en de ‘gewone’ bedrijfsfiets. Afhankelijk van de batterij en de snelheid kunnen ze tot 360 kilometer afleggen.

Meer lezen?

Wordt Groningen het epicentrum van grootschalige batterijen?

Tennet heeft een position paper gepubliceerd waarin het uiteenzet hoe het tegen grootschalige energieopslag in batterijen aankijkt. De netbeheerder verwacht in 2030 9 gigawatt aan batterijvermogen nodig te hebben. Volgens Tennet is er vooral in de provincies Groningen, Flevoland en Noord-Brabant behoefte aan grootschalige batterijopslag. Het rapport focust zich op batterijen met een vermogen groter dan 70 megawatt. Het toegenomen aandeel groene stroom in de elektriciteitsmix maakt dat de behoefte aan batterij-opslag groeit. Ongeveer een derde van de elektriciteit in Nederland is afkomstig van wind en zon. Het steeds wisselende aanbod van die stroom zorgt voor pieken en dalen in de elektriciteitsopwek. Batterijen kunnen helpen deze pieken en dalen glad te strijken. Ook kunnen batterijen helpen het elektriciteitsnetwerk stabiel te houden en netcongestie tegengaan. Waar zijn batterijen zinvol? Tennet geeft aan welke locaties het meest geschikt zijn voor het plaatsen van batterijen. Idealiter liggen batterijen dicht bij zonne- en windparken zodat overschotten ter plekke kunnen worden opgeslagen. Ook een locatie in de buurt van bestaande hoogspanningsstations heeft de voorkeur met het oog op aansluitkosten en de lengte van kabels. Batterijen worden het best niet direct op of onder hoogspanningskabels geplaatst, en ook niet op plekken waar de netbeheerder zelf plannen mee heeft. Groningen, Flevoland en Noord-Brabant De grootste vraag naar opslag voorziet Tennet in de provincie Groningen. De netbeheerder mikt op minstens 2 gigawatt aan batterijen. De provincie wekt relatief veel groene stroom op en kabels van grote offshore windparken komen er aan land, terwijl de elektriciteitsvraag daar geen gelijke pas mee loopt. Op het terrein van de failliete aluminiumsmelter Aldel in Delfzijl wordt al gebouwd aan één van de grootste batterijen van Europa. De exploitant, Giga Storage, wil ten minstens 1 gigawatt aan batterijvermogen installeren, en in 2030 mogelijk 3 gigawatt operationeel hebben. Daarmee zou de verwachte vraag aan batterijvermogen in de provincie al gerealiseerd zijn. Tennet verwacht dat er in Flevoland en Noord-Brabant ruimte is voor tussen de 1 en 2 gigawatt aan batterijen. Flevoland is de provincie waar per hoofd van de bevolking de meeste groene stroom wordt opgewekt. Noord-Brabant is koploper zonnepanelen plaatsen: de grootste toename van het aantal zonnepanelen was de afgelopen jaren in die provincie te zien. In de Randstad is de vraag naar energieopslag in batterijen het laagst. In Noord- en Zuid-Holland en Utrecht verwacht Tennet minder dan 200 megawatt vermogen nodig te hebben. Lees meer: 'Nederlandse batterij voor 130 uur maakt gascentrales op waterstof overbodig'Welke batterijtechnologieën bepalen de toekomst van energieopslag?Waarom heeft nog niet elke buurt een buurtbatterij?