Erika van Zinderen Bakker 05 juni 2023, 11:25

Zon in mei belangrijkste bron van duurzame stroom

Van de duurzame energie die in de maand mei in Nederland werd opgewekt, was de zon de belangrijkste bron. Onze zonnepanelen namen ruim 39 procent van de productie voor hun rekening. Daarmee was hun aandeel groter dan de bijdrage van biomassa.

Adobe Stock 605945600 Zonne- en windenergie samen zorgden in mei op een aantal zonnige dagen voor een ‘overproductie’ aan stroom. | Credits: Adobe Stock

Het is dit jaar de eerste keer dat niet biomassa maar zon de grootste bron is in de hernieuwbare stroommix. De totale productie van hernieuwbare energie lag 20 procent hoger dan de meimaand vorig jaar. Verder telde de maand 50 uur overproductie met negatieve prijzen tot gevolg. Dit blijkt uit de maandcijfers van Energieopwek.nl.

Totaal Nederlandse opwek

De opgewekte zonne-energie bestaat uit alle vormen van energie-opwek uit zon in Nederland, zowel van zonnepanelen op daken van huizen als de opbrengst van grote zonneparken. De hoeveelheid zonne-energie hangt af van de zonintensiteit. Die varieert over de dag en hangt onder andere af van de bewolking.

Overproductie

Windenergie en zonne-energie samen zorgden in mei op een aantal zonnige dagen voor een ‘overproductie’ aan stroom. Zo’n 50 uur kwam er meer elektriciteit uit windturbines en zonnepanelen dan we gebruikten en konden exporteren. Hierdoor ontstonden op die uren negatieve prijzen. Ook in de landen om ons heen kwam dit voor. Op pinksterzondag was dit ’s middags zelfs in vrijwel geheel Noordwest-Europa het geval, van Finland tot Frankrijk, met Engeland als uitzondering.

Energieopslag

De groei van opslag (batterijen en elektrolysers) en stroomverbruik door elektrificatie houdt de groei van het duurzame aanbod niet bij. Ook dit jaar zal naar verwachting het opgestelde vermogen aan zon en wind met zo’n 25 procent groeien. Zo komt dit jaar het windpark Hollandse Kust Zuid volledig in productie. Naar verwachting draait het vanaf medio zomer 2023 op volle kracht. Windpark Hollandse Kust Zuid zal een elektriciteitsproductie hebben die overeenkomt met het jaarverbruik van ruim twee miljoen Nederlandse huishoudens.

Aandeel duurzame stroom groeit

Door het grote aanbod van duurzame stroom was het aandeel hiervan in de totale energiemix ook hoog. Dat kwam deze maand uit op 57 procent, tegen 44 procent dezelfde maand vorig jaar. Het percentage in mei is 1 procentpunt lager dan het record van april. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) gaat ervan uit dat in 2030 85 procent van de stroom uit hernieuwbare bronnen komt. Een deel daarvan zal dan ook geëxporteerd worden.

Meer zonnig nieuws:

McKinsey: heropleving regionale luchtvaart, dankzij duurzamere mobiliteit

Volgens McKinsey investeren meer dan vijftig bedrijven in RAM start-ups en ontwikkelen ze nieuwe luchtvaarttechnologieën, waaronder groene aandrijving, digitalisering en autonoom vliegen. RAM maakt gebruik van onderbenutte regionale luchthavens en wil een zuiniger, milieuvriendelijker en rechtvaardiger transportmodel bieden voor afstanden tussen 150 en 800 kilometer. Belangrijke factoren die de groei van de RAM-markt mogelijk maken zijn volgens McKinsey een naadloze klantervaring, volwassen vliegtuigtechnologie, acceptatie door het publiek, nieuwe energie-infrastructuur op kleine luchthavens en een aanzienlijke toename van de regionale vloot. De trends suggereren dat de tijd voor RAM is gekomen, aldus het rapport. “De wereld zal binnenkort deze nieuw leven ingeblazen vorm van luchtvervoer ontdekken, die duurzamer is en gebruik maakt van de onderbenutte infrastructuur die we vandaag al hebben. Korteafstandsvluchten zullen bijdragen aan economieën buiten de grote metropolitane hubs stimuleren. Er blijven materiële onzekerheden bestaan over de toekomst van RAM, maar er is een duidelijk pad voorwaarts om strategische besluitvorming te ondersteunen en waarde te creëren in een markt waar de tijd rijp voor is.” De industrie transformeren met duurzame aandrijftechnologieën De resultaten van het McKinsey-onderzoek komen overeen met eerder onderzoek van Roland Berger. Ondanks een langdurige daling in de regionale luchtvaartsector zijn de investeringen in nieuwe, duurzaam aangedreven regionale vliegtuigen de afgelopen twee jaar explosief gestegen tot meer dan 3 miljard dollar (2,81 miljard euro), aldus het rapport. “Eén belangrijke reden: korte vluchten zijn zeer geschikt om belangrijke technologieën zoals elektrische, waterstof- en hybride aandrijving te testen. Er moet echter nog veel gebeuren om het volledige potentieel van deze nieuwe generatie mobiliteit te benutten.” Experts en leiders uit de industrie werken aan het overwinnen van technologische uitdagingen om een wijdverspreide toepassing te bereiken en korteafstandsvluchten milieuvriendelijker en kosteneffectiever te maken. Bijna 400 ontwikkelingsprojecten wereldwijd richten zich op alternatieve aandrijving voor regionale vliegtuigen, de meeste rond elektrische of hybride systemen. Elektrische aandrijving wordt het meest geschikt geacht voor de korte afstand stedelijke luchtmobiliteit (Urban Air Mobility, UAM) en RAM-markten, terwijl waterstofaandrijving een groter bereik biedt, maar beperkt wordt door de technologische beperkingen van brandstofcellen en batterijen. Naarmate de sector vooruitgang boekt, zullen deze nieuwe aandrijfsystemen een cruciale rol spelen bij het verminderen van de milieu-impact van de luchtvaart en het behalen van de wereldwijde duurzaamheidsdoelstellingen. Baanbrekende projecten en bedrijven in regionale luchtmobiliteit Verschillende projecten en bedrijven nemen het voortouw in de ontwikkeling van regionale luchtmobiliteit. De markt voor geavanceerde luchtmobiliteit omvat bijvoorbeeld vele voertuigen, van kleine onbemande luchtvaartuigen tot regionale vliegtuigen voor 19 of meer passagiers. RAM-gebruiksgevallen omvatten chartervluchten, vrachtvervoer, feedervluchten (vluchten naar grote luchthavens waarna passagiers met een langeafstandsvlucht vertrekken) en proefperiodes voor nieuwe routes. Interessant is dat volgens Roland Berger het langeafstands RAM-segment domineert, met 35 procent van alle projecten gericht op vliegtuigen voor afstanden van meer dan 300 kilometer, maar minder dan 19 passagiers. Dit is verrassend aangezien het grootste deel van de financiering in 2021 naar UAM of RAM-sectoren voor korte afstanden ging. Investeerders zetten echter in op meer gevestigde UAM-projecten voor korte afstanden, met de intentie om hun bereik uit te breiden zodra de technologie klaar is en de markt volwassen wordt. Overheidsbeleid Overheidsbeleid en regelgeving spelen een cruciale rol bij het implementeren en invoeren van duurzame aandrijftechnologieën in regionale luchtmobiliteit. Nu overheden en het publiek zich meer richten op duurzaamheid, worden er nieuwe initiatieven en beleidskaders ontwikkeld om de impact van de luchtvaart op het klimaat te verminderen. Waterstofaandrijving voor regionale toepassingen zou bijvoorbeeld een bereik van meer dan 2.000 kilometer kunnen opleveren, waarmee 70 procent van alle Europese transportcapaciteit wordt gedekt. Er moeten echter verschillende uitdagingen worden aangepakt voordat RAM een aantrekkelijke reisoptie kan worden, “die mogelijk kan resulteren in een markt van 50 miljard dollar" (47 miljard euro) (minder dan de helft van de meest optimistische schatting van McKinsey). Deze uitdagingen omvatten acceptatie door het publiek, certificering voor nieuwe technologieën, investeringen in infrastructuur (zoals elektrische oplaadstations, integratie met grondvervoernetwerken en boekingsplatforms) en de beschikbaarheid van hernieuwbare energie tegen concurrerende prijzen. Scenario's voor de toekomst van regionale luchtmobiliteit Gezien de huidige staat van de luchtvaartindustrie en de technologische vooruitgang zijn er drie mogelijke trajecten voor de markt voor RAM tegen 2050:Basisscenario: een markt van 25 miljard dollar (23 miljard euro) met een groei van de luchtvaartmarkt op lange termijn van 4 procent samengestelde jaarlijkse groei en hogere prijzen voor hernieuwbare energie.Best Case: 50 miljard dollar (47 miljard euro) markt met stabiele hernieuwbare energieprijzen en RAM-ticketprijzen die concurrerend zijn met treinen en auto’s.Downside Case: 10 miljard dollar (9 miljard euro) markt met beperkte duurzame energie, hogere energieprijzen en afnemende groei van de luchtvaartmarkt.McKinsey is nog optimistischer: ongeacht de specifieke uitkomst is het duidelijk dat regionale luchtvaart het potentieel heeft om korteafstandsreizen te transformeren en de luchtvaartindustrie naar een duurzamere en efficiëntere toekomst te leiden. Het artikel 'McKinsey: heropleving regionale luchtvaart, dankzij duurzamere mobiliteit' verscheen oorspronkelijk op Innovations OriginsLees ook:Fokker op waterstof moet in 2035 de lucht in gaan Nederlands bedrijf onthult eerste elektrische vliegtuig voor korte afstandenOpmerkelijk: met dit waterstofvliegtuig reis je binnen vier uur naar Australië