Hannah van der Korput
19 april 2023, 11:09

Bedrijven vertrekken niet naar het buitenland door klimaatbeleid

Om de gevolgen van klimaatverandering te beperken, moet de uitstoot van broeikasgassen omlaag. Ook het bedrijfsleven verduurzaamt, al dan niet gedwongen door wetgeving. Een veelgehoord argument bij landelijk of Europees klimaatbeleid is dat bedrijven hun biezen pakken en verhuizen naar een land met minder strenge regels. Deze visie blijkt niet te kloppen.

Adobe Stock 61088469 Ondernemers lijken hun bedrijfsvoering aan te passen op klimaatbeleid, in plaats van hun bedrijf te verplaatsen naar landen waar de regels soepeler zijn. | Credits: Adobe Stock

Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB). Hierbij is gekeken naar 3 miljoen industriële bedrijven in 32 landen. Ondernemers lijken hun bedrijfsvoering aan te passen aan klimaatbeleid, in plaats van hun bedrijf te verplaatsen naar landen waar de regels soepeler zijn.

Winst, productiviteit of omzet niet gedrukt

Volgens het CPB is er weinig tot geen bewijs dat klimaatbeleid de winst, productiviteit of omzet van een gemiddeld industrieel bedrijf heeft gedrukt. Daarentegen voerde een groot aantal bedrijven hun investeringen juist op in reactie op nieuwe regels. In de praktijk komt het ook nauwelijks voor dat een bedrijf de activiteiten staakt door strengere milieuwetgeving.

Klimaatbeleid

Het bedrijfsleven kan op verschillende manieren aangemoedigd worden om te verduurzamen. Voorbeelden zijn CO2-belastingen, brandstofaccijnzen, subsidies, normen en restricties. Al deze beleidsmaatregelen bepalen hoe duur of aantrekkelijk het is voor bedrijven om koolstof uit te stoten.

Het onderzoek laat zien dat bedrijven voornamelijk reageren op stijgende koolstofkosten door hun productieproces aan te passen in plaats van te verplaatsen naar een andere plek op de wereld. Het CBP concludeert dat klimaatbeleid, zeker internationaal, kan worden aangescherpt met beperkte economische schade.

Dit schreven we eerder over milieuwetgeving:

Strenger Europees klimaatplan zorgt voor minder CO2-uitstoot bij bedrijven

Sinds de invoering van het emissiehandelssysteem in 2005 is de uitstoot van bedrijven met 43 procent minder geworden. Maar de EU vindt dat het tijd is voor opfrisbeurt van het beleidsinstrument. Door de regels aan te scherpen, wil de EU de CO2-uitstoot tegen 2030 met 62 procent verminderen ten opzichte van 2005.Wat is het Europese emissiehandelssysteem voor de CO2-rechten? Het emissiehandelssysteem (in het Engels: Emission Trade System of ETS) is het belangrijkste beleidsinstrument van de Europese Unie om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Een bedrijf dat CO2 uitstoot, moet betalen voor een zogenoemd ETS-certificaat om dat te mogen doen. De certificaten zijn verhandelbaar en het aantal wordt steeds minder. Daardoor worden ze steeds duurder en kost het bedrijven dus steeds meer om te vervuilen. Het is aan de bedrijven zelf of ze die extra kosten doorberekenen naar de consument. ‘Vanaf 2027 is het tijd voor de crisis’ In het nieuwe plan worden 90 miljoen CO2-vergunningen uit de handel gehaald in 2024 en nog eens 27 miljoen in 2026. “Vanaf 2027 is het tijd voor de crisis”, zei hoofdonderhandelaar Peter Liese van het Europees Parlement eerder. “Tegen die tijd moet iedereen zijn uitstoot verminderen of zal hij veel moeten betalen.” Scheepvaart moet ook betalen Daarnaast worden de emissies van de scheepvaart vanaf 2024 aan het systeem toegevoegd. Dan zal die sector, net als andere vervuilende industrieën, moeten betalen voor de broeikasgassen die ze uitstoot.De wetten moeten nog definitief worden goedgekeurd door de EU-landen, die ze de komende weken zullen beoordelen. De goedkeuring is meestal een formaliteit, maar het proces werd vorige maand op zijn kop gezet toen Duitsland op het laatste moment bezwaar maakte tegen een ander beleid om auto's op fossiele brandstoffen uit te faseren. Voor het eerst 100 euro per ton CO2 EU-koolstofvergunningen werden dinsdag verhandeld tegen ongeveer 94 euro per ton, na bijna een verviervoudiging in waarde sinds het begin van 2020. In februari steeg de prijs voor het eerst boven de 100 euro per ton. Eerder steunden wetgevers de Europese plannen om in 2027 een nieuwe koolstofmarkt op te zetten die de uitstoot van brandstoffen van auto's dekt. Om mensen tegemoet te komen, zou er een fonds van 86,7 miljard euro beschikbaar worden gesteld.Meer lezen?Wat is het emissiehandelssysteem ETS? En hoe werkt het? De EU scherpt CO2-normen voor vrachtwagens en bussen aanOpmerkelijk: goedkoper CO2 opslaan in gezouten gewassen