In de circulaire economie van Nederland in 2050 is geen plaats voor nieuwe grondstoffen. Hergebruik is hoofdzaak en kringlopen, de publieke ruimtes waarin werkelijk alle producten circuleren, spelen daarin een belangrijke rol.
Het is om die reden dat experts zich zorgen maken over de nieuwe DOR-maatregel, die de registratie van elk product verplicht. De boodschap is aangekomen bij het Ministerie van Justitie en Veiligheid, dat nu overweegt om de registratieplicht terug te brengen tot een beperkte versie. Ondertussen wordt er mondjesmaat gecontroleerd op naleving van de wet, “omdat er eigenlijk al tijdens het invoeren van de wet geluiden waren dat kringloopwinkels hier de dupe zouden van worden”. Zo vertelde een kringloopdirectrice aan de NOS.
Rompslomp
De bedoeling van de regeling is strafrechtelijk: de regeling moet witwassen en heling, de doorverkoop van gestolen artikelen, voorkomen. Maar in de praktijk brengt die een rompslomp van processen met zich mee, die de al onderbezette kringlopen in gevaar brengt. Door het slechte verdienmodel zijn kringlopen veelal afhankelijk van vrijwilligers en die staan lang niet altijd in de rij. Kringlopen krijgen het dus zwaar voor de kiezen met zo’n extra taak.
De gevers, eigenlijk ook vrijwilligers, zijn ook niet blij met de wet. Ze rijden al stad en land af om hun ongewilde spullen een tweede leven te geven en hebben lang niet altijd zin om lang te moeten wachten en hun persoonlijke gegevens te delen. Dat kan de opkomst en dus het doorgeven van prima herbruikbare spullen remmen.
Bovendien is het geen waterdicht verhaal, meldt onder andere 100% Kringloop die een petitie is gestart tegen de wet. Kringloopcentra betalen niets voor de geleverde spullen, dus feitelijk is er geen sprake van witwassen, redeneert de organisatie.
Kringlopen weten van niets
Een eigenaar van een Amsterdams kringloopcentrum reageert verward en licht geïrriteerd op de vraag om verduidelijking: “Er wordt veel over deze wet gepraat, maar er is gewoon nog heel weinig duidelijkheid”. Een andere vertegenwoordiger meldt dat de registratieplicht eigenlijk niet nieuw is, alleen aangescherpt. “Wij moesten al verantwoorden waar onze inbreng vandaan komt”. Van elk spulletje? “Eigenlijk wel, maar hoe precies, dat zou ik niet weten.” Streng gehandhaafd of niet, de DOR-wet schept vooralsnog dus vooral onduidelijkheid.
