Romy de Weert 17 maart 2023, 15:00

Primeur voor Tomo: eerste duurzame warenhuis opent zaterdag in Leidschendam

Met ruim negentig verschillende kleding- en lifestylemerken is Tomo ’s werelds grootste en eerste duurzame warenhuis. Mensen die op zoek zijn naar duurzame merken kunnen in het warenhuis zonder klimaatschaamte shoppen.

230315 TOMO 1 Het duurzame warenhuis in Leischendam. | Credits: Tomo

“Met het budget van de Action moest het eruit zien als een high-end retailwinkel”, zegt Chrissie Cremers, het creatieve brein achter de Tomowinkel. Naast dat alle spullen in de winkel zo duurzaam mogelijk zijn, is de winkel zelf ook opgebouwd en ingericht met duurzame producten. “Dat was een hele uitdaging als start-up. We willen natuurlijk laten zien dat we practice what we preach, maar de materialen zijn flink duurder.”

Creatief nadenken

Het dwong Cremers om creatief te denken. “In plaats van dat we cirkelverlichting kochten – een lamp die gewild en daardoor erg duur is – maakten we het zelf. Daardoor wordt een uitdaging ineens leuk.”

Eén plek om duurzaam te winkelen

Drie jaar geleden begon Marjan Haselhoff met Tomo. De droom van een duurzaam warenhuis kwam voort uit haar eigen behoefte. “Mijn hele leven heb ik een passie voor kleding en lifestyle gehad, maar nergens kon ik een warenhuis vinden met een groot duurzaam aanbod. Het zijn vaak kleine winkels en boetiekjes die je allemaal af moet gaan. Waarom zou je die niet samenvoegen in één winkel?”

De weg ernaartoe was hobbelig, geeft Haselhoff toe. “De eerste twee jaar gingen goed, maar het laatste jaar was erg lastig. Vooral het vinden van de juiste investeerders en de klap geven op de locatie bleken lastig te zijn. Ik heb huilend op de bank naast mijn man gezeten, maar niet opgegeven. Dat we hier nu staan en de opening vieren is een enorme mijlpaal.”

Reparatie en doorverkoop

Merken als het Amsterdamse New Optimist, spijkerbroekenmerk MUD Jeans en de sieraden uit oude telefoons van NoWa liggen verspreid over de twee verdiepingen tellende winkel van Tomo. Naast de verkoop van nieuwe items, zamelt het bedrijf ook oude kleding in voor de doorverkoop en kun je kledingstukken laten repareren.

“We doen niet aan uitverkoop, zoals fast-fashion­ merken dat doen. Daarmee willen we de consument een beetje opvoeden”, zegt Haselhoff.

Tomo opent zaterdag officieel haar deuren voor het grote publiek. In de nabije toekomst ziet Haselhoff kleinere shop-in-shops Tomo-vestigingen door het land. “We kijken er enorm naar uit om een tweede vestiging op te starten.” Voor deze stap zoekt Tomo nieuwe financiering en zal het binnenkort een crowdfunding starten.

Meer lezen over duurzame kleding?

Krijgt de Noordzee een waterstofnet?

De onderzoekers stellen dat op de Noordzee een netwerk van zo’n 4.200 kilometer aan waterstofleidingen kan worden gebouwd. De kosten hiervoor bedragen tussen de 15 en 22 miljard euro. Tegen 2050 kan zo vanaf de Noordzee 300 terawattuur-equivalent groene waterstof aan land komen, blijkt uit het onderzoek. Verwacht wordt dat in 2050 de vraag naar waterstof in de EU minimaal 2.000 terawattuur-equivalent bedraagt - bijna tien keer dan nu het geval is. Zo’n netwerk van pijpleidingen kan offshore windparken - die naast groene stroom ook groene waterstof kunnen produceren- verbinden aan landen in Noordwest-Europa zoals Duitsland, Denemarken en Nederland. Onderdeel van het netwerk is ook een pijpleiding tussen groene energiereus Noorwegen en Duitsland, waar in januari een overeenkomst voor werd getekend. Pijpleidingen goedkoper Het produceren van waterstofgas op de Noordzee en dat via leidingen verspreiden is volgens de onderzoekers goedkoper dan waterstof importeren dat met schepen naar Noordwest-Europa wordt vervoerd. Waterstof uit Afrika en het Midden-Oosten halen wordt vaak als aantrekkelijk gezien, omdat de productie van groene waterstof in landen met veel zonneschijn efficiënter is dan in Europa. Maar om waterstof veilig te verplaatsen, wordt het doorgaans omgezet in ammoniak - en vervolgens weer terug in waterstofgas veranderd. Zo drijft het vervoer de kosten op. Daarnaast wijzen de onderzoekers op het strategisch belang van het zelf produceren van waterstof: de recente energiecrisis heeft geleerd dat een te sterke afhankelijkheid van het buitenland de energiezekerheid kan bedreigen. Waar komt energie aan land? In het rapport wordt een opvallend voordeel van waterstofproductie boven elektriciteitsproductie op de Noordzee aangewezen. Door elektriciteit om te zetten in waterstof, zijn minder elektriciteitskabels nodig. Dit kan handig zijn omdat het moeilijk is plekken te vinden waar stroomkabels aan land kunnen komen. Grote gedeeltes van de Noordzeekust zijn namelijk beschermde natuurgebieden. Een stroomkabel die via Schiermonnikoog een windpark met de Eemshaven zou gaan verbinden, is recent van de tekentafel geveegd na bezwaren van natuurbeschermingsorganisaties. Pijpleidingen leggen een kleiner beslag op de ruimte, en zijn ook nog eens goedkoper dan elektriciteitskabels. Dat maakt een waterstofinfrastructuur op de Noordzee extra aantrekkelijk. Lees meer: Waterstofpijpleiding gaat Duitsland en Noorwegen verbinden TNO onderzoekt nieuw energiesysteem met wind, zon en waterstof op de Noordzee Gasunie ziet kansen op de Noordzee