Hannah van der Korput
21 februari 2023, 14:07

Arriva-treinen rijden nu op frituurvet

Diesel eruit, frituurvet erin. In Groningen en Friesland rijden alle treinen van Arriva nu op deze plantaardige olie.

De Arriva-treinen in het Noorden reden tot voor kort op diesel, maar komen nu vooruit met frituurvet.

Het liefste ziet Arriva zijn elektrische treinen volledig rijden op windstroom. Maar niet alle trajecten zijn voorzien van een bovenleiding, zeker niet in het Noorden van het land. Op de stukken spoor waar bovenleidingen ontbreken, reden tot voor kort vervuilende dieseltreinen. “We hopen dat alle trajecten op den duur worden geëlektrificeerd. Maar tot het zo ver is willen we al wel wat bereiken op het gebied van duurzaamheid”, zegt een woordvoerder van Arriva. En dus werd er gekeken naar alternatieve brandstoffen.

Frituurvet als duurzamere oplossing

De vervoerder kwam uit bij een restproduct van frituurvet. De olie moet wel eerst worden gefilterd en worden gemengd met chemicaliën om motoren goed te laten werken. Ook moet de brandstof voorverwarmd worden om stolling te voorkomen. Volgens Arriva stoot het bewerkte frituurvet 89 procent minder CO2 uit dan diesel. Ook wordt de uitstoot van stikstof, roet en fijnstof verlaagt.

Testen

De dieselmotoren van de treinen hoeven niet aangepast te worden om te rijden op het gerecyclede frituurvet. “We hebben alleen de brandstof veranderd”, bevestigt de woordvoerder. “Dit was niet geheel zonder risico. De treinleverancier zei ook: de treinen zijn gemaakt voor diesel. Jullie doen er want anders in, dus wij staan als fabrikant niet garant.”

De Provincie Friesland wilde wel garant staan, waardoor Arriva het toch aan durfde om de alternatieve brandstof te testen. De ervaringen waren goed, en inmiddels rijden alle treinen op afgewerkt frituurvet.

Net zo efficiënt als diesel

Volgens Arriva is het bewerkte frituurvet qua energiewaarde net zo efficiënt als diesel. Een ander voordeel is dat de brandstof bij verschillende temperaturen goed te gebruiken is: het maakt niet uit of het 30 of -10 graden is.

Waterstoftreinen

Inmiddels zijn er ook pilots met waterstoftreinen aan de gang. Deze moeten vanaf 2027 gaan rijden. Volgens Arriva worden de treinen die nu op frituurvet rijden niet ingewisseld voor de waterstoftreinen. “Treinen zijn een grote investering, dus het is duurzaam om ze zo lang mogelijk te gebruiken. Bovendien zijn waterstoftreinen erg duur. Al zouden we het willen, dan kunnen we niet in één keer alle treinen vervangen”, aldus de woordvoerder.

Dit schreven we eerder over treinen:

Sterker hout dat CO2 opneemt: deze innovatie maakt het mogelijk

De wetenschappers slaagden er (in een notendop) in om hout te impregneren met een materiaal dat CO2 opneemt en hout sterker maakt. De bevindingen werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Cell Reports Physical Science. Lignine eruit, MOF erin Om dat trucje voor elkaar te krijgen, moeten de onderzoekers eerst de lignine uit het hout halen. Dat proces heet delignificatie en heeft een grappig effect, vertelt hoofdonderzoeker Muhammad Rahman in een persbericht: “Hout bestaat uit drie hoofdcomponenten: cellulose, hemicellulose en lignine. Lignine geeft hout kleur, dus als we dat eruit halen, wordt het hout kleurloos. Met behulp van bleekmiddel of waterstofperoxide halen we de hemicellulose er vervolgens uit.” Vervolgens wordt het hout in een oplossing gedoopt waar microdeeltjes van een zogeheten metaalorganisch raamwerk (in het Engels: metal organic frameworks) in ronddrijven. MOF’s (waar inmiddels bijna honderdduizend verschillende varianten van bestaan) zijn poreuze materialen met allerlei mogelijke toepassingen. Ze kunnen bijvoorbeeld als een spons andere moleculen opnemen, zoals CO2. De MOF die de wetenschappers van Rice University gebruiken, heet CALF-20 en is bij uitstek geschikt om CO2 uit de lucht op te nemen. Het materiaal kan daarnaast goed de ruimtes in hout opvullen waar eerst de lignine en hemicellulose zaten en maakt het hout daarmee sterker dan het voorheen was.Rechts: een normaal stukje hout. Daarnaast: hout zonder lignine. Links: hout geïnjecteerd met MOF.Bouwmateriaal van de toekomst? De Amerikaanse scheikundige Omar Yaghi maakte in 1995 het eerste metaalorganische raamwerk. Het is daarmee een relatief nieuw materiaal dat nog volop in ontwikkeling is. Veel MOF’s zijn bijvoorbeeld nog niet stabiel en degraderen snel als ze in aanraking komen met vocht. Volgens de wetenschappers blijft hun variant, CALF-20, wel stabiel in verschillende omstandigheden, wat het geschikt maakt voor verwerking in bouwmateriaal. Of het versterkte hout ook daadwerkelijk een bouwmateriaal van de toekomst wordt, is afwachten. De innovatie staat nog in de kinderschoenen en het is nog niet duidelijk of het een schaalbare en economisch haalbare oplossing is. Daar doet Rice University in de aankomende jaren onderzoek naar. Lees ook: Nieuwe techniek uit Noorwegen zorgt ervoor dat we het regenwoud niet hoeven te kappen voor houtDe toekomst is van hout: 6 voorbeelden van houtbouwMiljoenen voor Nederlandse start-up die de houtbouw digitaliseert