Erika van Zinderen Bakker 08 februari 2023, 12:16

Schiphol moet gebruik vervuilende hulpmotoren minderen

Dat vliegtuigen luchtvervuiling veroorzaken wanneer ze de lucht in gaan, is bekend. Maar ook aan de grond stoten ze nog te vaak schadelijke stoffen uit. Dat moet snel anders, vindt de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

Adobe Stock 564752694 Editorial Use Only Ook een geparkeerd vliegtuig heeft energie nodig: voor elektriciteit en airconditioning aan boord | Credits: Adobe Stock

Hulpmotor vliegtuig wordt te vaak ingezet

De ILT deed tien maanden lang onderzoek naar het gebruik van de ingebouwde hulpmotor in vliegtuigen, de zogeheten auxiliary power unit (APU), die vaak in de staart van een vliegtuig zit. Als een vliegtuig geparkeerd staat, heeft het energie nodig. Om te kunnen starten, maar ook voor elektriciteit en airconditioning aan boord. Wanneer een vliegtuig aan de grond staat, mag de APU alleen worden gebruikt als er geen alternatief beschikbaar is. Het onderzoek van ILT wijst uit dat de APU veel te vaak wordt ingezet. Bij een derde van de geparkeerde vliegtuigen stond de hulpmotor aan.

Gezondheid personeel

De APU werkt op kerosine en veroorzaakt schadelijke uitstoot als stikstof, zwavel en (ultra)fijnstof. Bovendien geeft de hulpmotor geluidsoverlast. Vanwege de gezondheid van platformmedewerkers moet de APU zo min mogelijk worden gebruikt. Vliegtuigen mogen hem alleen gebruiken als er geen schonere alternatieven, zoals een installatie voor de airconditioning, vaste stroomaansluiting of mobiele stroomvoorziening, beschikbaar zijn. Verder is er een uitzondering bij bepaalde weersomstandigheden; bIs het kouder dan 5 of warmer dan 25 graden Celsius, dan mag de APU aan.

Schiphol is verantwoordelijk

Op Schiphol werken verschillende grondafhandelbedrijven. Schiphol legde de verantwoordelijkheid voor deze kwestie bij die bedrijven. Onterecht, vindt de ILT. Schiphol is zelf verantwoordelijk voor de beschikbaarheid van vaste stroomaansluitingen en aansluitpunten voor luchtzuiveringsinstallaties op tenminste 61 platforms. Op dit moment zijn er maar 39. De inspectie heeft Schiphol de opdracht gegeven om vóór 1 maart 2023 met een actieplan te komen. Daarin moeten concrete maatregelen met deadlines staan om het gebruik van de APU in de praktijk te verminderen.

Reusachtige truck die 290 ton tilt rijdt niet op diesel maar op waterstof

De komende dertig jaar zal de vraag naar lithium met 1.000 procent toenemen. De vraag naar kobalt neemt met 500 procent toe en voor grafiet geldt 400 procent. Het zijn allemaal grondstoffen die essentieel zijn in de energietransitie, maar de plekken waar de stoffen worden gewonnen zijn vaak verre van duurzaam. Zo vindt er in de mijnbouw veel milieuvervuiling plaats en draaien de machines op vervuilende diesel. CO2-neutrale truck De Britse start-up First Mode pakt één van die problemen aan. Voor mijnbouwgigant Anglo American ontwikkelt het een CO2-neutrale truck. De truck wordt gebruikt in de platinamijn van Anglo in Mogalakwena in Zuid-Afrika. De wagen heeft een gewicht van 210 ton, is 15 meter lang en drie verdiepingen hoog. De vrachtwagen kan 290 ton erts vervoeren. Ter vergelijking: dat is net zoveel als 72 Aziatische olifanten. De energiemodule wordt in de waterstoftruck getakeld bij de platinummijn in Mogalakwena.Er is heel wat energie nodig om dat volume te vervoeren. De trucks rijden op ongeveer twee megawatt vermogen. Dat is wat zo’n 1.000 tot 1.500 huishoudens tegelijk verbruiken. First Mode maakte een ontwerp voor een truck die rijdt op een combinatie van een accu en waterstofbrandstofcel. Daarmee bespaart slechts één truck 2.700 ton CO2 per jaar. Dat is net zoveel als 700 personenauto’s. Lokale groene stroom De waterstoftruck is sinds eind 2022 operationeel voor de mijnbouwgigant Anglo American. Het bedrijf wil in 2024 nog 40 waterstoftrucks in Mogalakwena laten rijden. Door lokaal zonne-energie op te wekken wil het Anglo American genoeg groene stroom en waterstof produceren om de trucks te laten rijden. Ontwikkelaar First Mode is ook in gesprek met andere mijnbouwbedrijven om het grondvervoer te verduurzamen. Het bedrijf opereert vanuit het Verenigd Koninkrijk, Amerika en Australië. Meer lezen over mijnbouw? Gigabatterij in truck maakt mijnbouw groener Duurzame mijnbouw: vier adviezen uit de wetenschapGeen akkoord over milieuregels voor diepzeemijnbouw