Hidde Middelweerd 25 januari 2023, 15:00

Personeelstekort in de energietransitie bereikt hoogtepunt

De energietransitie kampt met een probleem: een prangend tekort aan professionals die de overgang mogelijk maken. Eind vorig jaar bereikten die tekorten op de arbeidsmarkt een hoogtepunt, blijkt uit onderzoek van ABN AMRO. Bijna 39 procent van de openstaande vacatures gerelateerd aan de energietransitie kon niet worden gevuld.

Adobe Stock 363547834 | Credits: Beton Studio via Adobe Stock

Verzwaring van elektriciteitsnetten, het aanleggen van warmtenetten, het installeren en/of plaatsen van zonnepanelen, warmtepompen en isolatiemateriaal… Er zijn steeds meer professionals nodig om die klussen te klaren. Dat wordt een steeds groter struikelblok in de energietransitie, stelt ABN AMRO. Tekort aan personeel neemt daarnaast ook andere nadelen met zich mee. Zo is er daardoor minder tijd voor opleiding en omscholing, wat tot onveilige situaties of ondermaats werk kan leiden.

Vooral in grote steden is het benodigde personeel voor de energietransitie steeds lastiger te vinden. In gemeenten als Utrecht, Groningen, Amsterdam en Rotterdam blijkt meer dan de helft van de vacatures rondom de energietransitie onvervulbaar.

Actieplannen

Het personeelstekort in de energietransitie is al jaren een probleem. Het ministerie van Economische Zaken werkt daarom aan het ‘Actieplan Groene en Digitale banen’, waarbij wordt ingezet op meer instroom en behoud van personeel en automatisering. Het Aanvalsplan Techniek, een initiatief van onder andere VNO-NCW en MKB Nederland waarbij ingezet wordt op automatisering en robotisering, moet ook leiden tot efficiënter werken. Daardoor kan het personeelstekort ook kleiner worden.

Ook bij de installatie van warmtepompen is personeelstekort een probleem. Lees er meer over in dit artikel: Iedereen wil een warmtepomp, maar wie gaat ze installeren?

Opleidingen en banen aantrekkelijker maken

Wat kan verder helpen? Volgens ABN AMRO moeten opleidingen aantrekkelijker gemaakt worden, bijvoorbeeld door het collegegeld voor mbo- en hbo-opleidingen in de techniek te verlagen. Ook de aantrekkingskracht van de banen in de sector moet hoger worden. Denk daarbij aan meer focus op het welzijn van medewerkers en het flexibiliseren van werktijden.

ZZP’ers maken opmars

Maar voorlopig is het arbeidstekort niet opgelost, benadrukt ABN AMRO. De bank verwacht zelfs dat de tekorten voor een groot deel structureel zijn. Daarom is het belangrijk om te onderzoeken welke beroepsgroepen een overstap naar de energietransitie zouden kunnen maken.

Een zilveren randje: door het prangende tekort neemt het aantal zelfstandige bouwinstallateurs juist wel toe. In de eerste drie kwartalen van vorig jaar werden er 3.400 nieuwe installatiebedrijven van één persoon of minder opgericht. Een jaar eerder waren dat er in diezelfde periode nog 2.600.

Meer weten? Lees ook:

Megavlieger zorgt voor megabesparing in de zeevaart

De Franse start-up Airseas heeft een zeeschip succesvol voorzien van een vlieger. Door een grote kite aan de boeg vast te maken, krijgt het een extra zetje van de wind. Of liever: een flinke zet. Door de ‘Seawing’ te installeren, kunnen zeeschepen zo’n 20 procent brandstof besparen, claimt het bedrijf dat onder de vleugels van Airbus is opgericht. Op elke boot een vlieger De Seawing kan in theorie op vrijwel elk groot containerschip worden geïnstalleerd. Op de boeg wordt een module geplaatst waar de vlieger uit tevoorschijn komt. Eenmaal uitgevouwen trekt de vlieger op 200 meter hoogte -waar de wind lekker hard waait- het schip voort. Een computersysteem past continue de hoek van de vlieger aan, zodat de wind optimaal benut wordt. En een in de luchtvaart ontwikkelde routeplanner zorgt ervoor dat het schip een route vaart die voor het vangen van wind ideaal is. Airseas benadrukt de eenvoud van het systeem. Op dek is er geen extra mankracht nodig om de kite in de lucht te krijgen. Met een simpele druk op de knop in de kajuit ontvouwt de Seawing en trekt het volautomatisch het schip voort. Bij weinig wind, of als het schip bij een haven aankomt, wordt de kite weer automatisch terug in de module gevouwen.BrandstofbesparingDe 20 procent brandstofbesparing die het bedrijf belooft, is aanzienlijk. De eerste commerciële klanten hebben zich dan ook al gemeld. Een schip van de Japanse reder K Line krijgt volgend jaar de eerste Seawing op het dek en het bedrijf wil op termijn zijn hele vloot van vliegers voorzien.Brandstofbesparingen komen de scheepvaart niet ongelegen. De sector is goed voor 3 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. De zeevaart heeft daarnaast een sterke groei doorgemaakt: tussen 2008 en 2018 verdrievoudigde de hoeveelheid spullen die over zee werden vervoerd.Airseas is zeker niet de enige die containerschepen wil laten profiteren van de wind: onder andere het Nederlandse Econowind werkt aan zeilen die als losse modules op schepen kunnen worden geplaatst.Meer duurzame scheepvaart:Fries containerschip gebruikt zeilen om minder energie te verbruikenHoe de scheepvaart zonder CO2-uitstoot gaat varenZonnezeil uit Japan maakt scheepvaart duurzamer