Sinds 1920 worden veel rijstplanten gekweekt uit hybride zaden. Deze ontstaan door de kruising van twee verschillende zaden. Hybride zaden hebben veel voordelen, zo zorgen ze voor meer opbrengsten en zijn ze beter bestand tegen ziekten en het veranderende klimaat. De zaden die uit deze kwalitatieve rijstplanten voortkomen, produceren helaas geen rijstplanten met dezelfde kwaliteiten. Als boeren goed presterende hybride rijstplanten willen gebruiken, moeten ze elk seizoen nieuw zaad kopen. Hybride rijstplanten zorgen voor zo’n 10 procent meer opbrengst, maar ze zijn ook duurder om te kweken. Hierdoor profiteren veel boeren in de wereld nog niet van hybride rijstplanten.
Klonen zorgt voor enorme kansen
De mogelijkheid om een kloon, een exacte replica, van de hybride rijstplant te produceren uit de zaden zou een enorme kans zijn voor de wereldlandbouw. Boeren hoeven niet meer elk jaar dure hybride zaden te kopen, die voor boeren in ontwikkelingslanden onbetaalbaar zijn. In plaats daarvan schaffen boeren de hybride rijstplanten één keer aan, om vervolgens de zaden van hun eigen hybride planten te herplanten. Zo profiteren ze jaar na jaar van hogere opbrengsten.
Doorbraak
De onderzoeken naar het klonen van hybride rijstplanten lopen al jaren. Plantenbiologen van de Universiteit van Californië, Davis lukten het in 2019 al om hybride rijstzaden te klonen. Het proces had toen nog niet zo’n hoge efficiëntie: zo’n 30 procent. Dit betekent dat drie van de tien zaden van dezelfde hoge kwaliteit waren als het oorspronkelijke hybride zaad Na nieuw onderzoek dat recent in Nature werd gepubliceerd is dit percentage nu aanzienlijk verhoogd. Inmiddels is een efficiëntie van 95 procent bereikt. Ook is aangetoond dat dit proces minstens drie generaties kan worden volgehouden.
Belangrijke voedingsbron
Rijst vormt voor zo’n 4 miljard mensen, ruim de helft van de wereldbevolking, een hele belangrijke voedingsbron. Het klonen van hybride rijstplanten is een belangrijke stap om een groeiende bevolking te kunnen blijven voeden. Als meer boeren hybride rijstplanten kunnen verbouwen, verhoogt dat de opbrengst.
Mogelijkheden voor andere gewassen
De resultaten kunnen ook worden toegepast op andere voedselgewassen, zo is te lezen in het onderzoek. Rijst is met name een genetisch model voor andere graangewassen zoals maïs en tarwe, die samen belangrijke basisvoedingsmiddelen voor de wereld vormen.
