Europese bossen lijden onder klimaatverandering

Alleen een inclusieve samenleving kan duurzaam zijn, vindt CEO Robert Swaak (ABN AMRO)

“Consistent de strategie uitvoeren.” Dat is volgens Robert Swaak, CEO bij ABN AMRO, de grootste uitdaging voor de bank. Vooral als het gaat om de wens om een persoonlijke bank in een digitale tijd te zijn. Tegelijkertijd is Swaak niet blind voor de ontwikkelingen in de maatschappij. Hij maakt zich vooral zorgen om de mensen die buiten de boot vallen als we te snel willen verduurzamen. Bij duurzaamheid in de financiële wereld gaat het vaak over de vraag of financiële instellingen moeten stoppen met investeren in fossiele energie. Hoe kijkt u daarnaar? “Daar waar het bijdraagt aan een transitie blijven wij er actief in. Dat is waar een duurzame transitie om gaat, want je kunt niet van de ene op de andere dag stoppen. Aan de ene kant gaat het om een inclusieve transitie waarin je grote groepen in de samenleving - die niet altijd dezelfde snelheid volhouden – niet uitsluit. Aan de andere kant gaat het erom met een kritische blik te kijken naar bedrijven en sectoren die niet in die transitie mee willen. Wij hebben altijd de keuze om in overleg met een bedrijf te zeggen dat wij niet verder gaan. Maar je zult ons niet snel horen zeggen dat we ergens - met uitzondering van een paar sectoren - helemaal uitblijven. Dus daar waar olie en gas bijdragen aan de transitie zitten wij erin.”Lees ook: Hoe het kan dat de helft van de ‘groenste’ beleggingsfondsen toch in fossiel investeert In een onderzoek van NGO Profundo uit 2021 staat dat in de drie jaar voor het onderzoek 71 procent van de leningen van ABN AMRO in de energiesector naar fossiel ging en 29 procent naar duurzame energie. Hoe zit dat? “Elk jaar zetten we weer nieuwe duurzame doelstellingen. Nu hebben we de doelstelling dat we 30 procent in hernieuwbaar willen. Dat gaat eigenlijk sneller dan we denken dus die doelstelling halen we vrij snel. Dat betekent dat we de afweging moeten maken of we die doelstelling wellicht een stuk gaan opschuiven. We zijn continu aan het toetsen. Overigens is de olie- en gasportefeuille van ABN AMRO relatief klein.” Kunt u een moment voorstellen waarop ABN AMRO helemaal niet meer in fossiel zit? “Wat ik zo interessant in deze discussie vind, is dat we dit gesprek voeren buiten de context van vandaag. Hoe anders was het zes maanden geleden. Hoe hard hebben we olie en gas nodig? Hoe snel kan die duurzame transitie gaan?” Over de snelheid van die transitie, hoe snel kunnen we van het aardgas af? “Dat is heel erg afhankelijk van waar je woont in de wereld. Zeker in deze tijd. Ik ga geen uitspraken doen over hoe snel we dat kunnen doen, maar het is wel interessant dat die vraag steeds terugkomt terwijl het ook de vraag is hoe je dit op een inclusieve manier doet. Dat je niet de energieprijzen op laat lopen waardoor veel mensen niet eens meer denken aan duurzaamheid. Die denken dan alleen nog maar na over hoe ze hun energierekening moeten betalen.” In hoeverre is die vraag nu relevanter dan zes maanden geleden? “Hij is relevanter dan ooit. Nu er druk op het gasverbruik komt, zien we dat we in staat zijn om 25 procent minder gas te gebruiken. Dus we zijn er blijkbaar wel toe in staat. Maar tegelijkertijd moeten we ervoor blijven zorgen dat we – overigens ook als het gaat om de stikstofcrisis - alle partijen aan tafel houden om stappen te nemen op het juiste moment.” Waarom is inclusiviteit zo belangrijk als het om duurzaamheid gaat? “Als je inclusiviteit loslaat, dan lukt het nooit om als hele samenleving duurzaam te worden. En het zal ook nooit een diverse samenleving zijn. Maar als we inclusiviteit omarmen, dan is de discussie opeens heel anders. Dan hebben we het namelijk over de vraag hoe we er met elkaar voor zorgen dat er een duurzamere en diversere samenleving ontstaat. Op het moment dat we groepen uitsluiten - dat geldt voor het duurzaamheidsdebat en voor de diversiteitsdiscussie – dan bereiken we niets. Dat zie je nu dagelijks.” Als u een toverstok had en één ding van het ene op het andere moment zou mogen veranderen. Wat zou u wensen? “Een samenleving die begrijpt wat inclusiviteit betekent. Het gesprek wat jij en ik nu voeren, is uit gemeenschappelijkheid begonnen. Niet vanuit de extreme posities die we vandaag de dag in de samenleving zo vaak zien.” Bedoelt u dat u zou willen dat mensen met meer begrip voor elkaar een gesprek kunnen voeren? “Nou, het gaat meer om bereidheid. Je hoeft niet eens het begrip te hebben, want begrip ontstaat pas als je in gesprek bent, maar als je de bereidheid hebt om het gesprek aan te gaan, dan is de kans op begrip veel groter.” Tot slot, vindt u dat u al voldoende heeft gedaan om het klimaat te redden? “Nooit. We zijn er nooit klaar mee. Ik heb een rijk gezin met vier kinderen die allemaal in een verschillende levensfase zitten en ik ben eigenlijk continu bezig met de vraag wat wij straks achterlaten voor deze generatie. Dan kan ik niet zeggen dat ik nu klaar ben. Het gaat continu door.” Lees ook: Michel Scholte: "De noodzakelijke voorwaarde voor bloei is eerlijk rekenen"Impact Nation Dit gesprek vond plaats bij de lancering van een nieuwe editie van het programma Impact Nation. Impact Nation helpt ondernemers bij het aangaan van hun grootste duurzaamheidsuitdaging(en). Het versnellingsprogramma is een initiatief van ABN AMRO waarbij de bank samenwerkt met The Next Web (TNW) en Impact Hub Amsterdam.