Eva Segaar 18 november 2022, 15:36

Nieuw collectief van MVO Nederland gaat boeren leren hoe ze natuurvriendelijk kunnen telen

MVO Nederland komt met een landelijk collectief om het overschakelen naar natuurlijke landbouw voor boeren makkelijker te maken. Een oplossing voor de stikstofproblematiek?

Adobe Stock 534919835 Natuurlijk boeren is een vorm van landbouw die de natuur herstelt in plaats van deze uit te putten. | Credits: AdobeStock

Natuurlijke landbouw is er in vele vormen. Een daarvan is regeneratieve landbouw, wat betekent dat je meer teruggeeft aan de bodem dan je ervan neemt. Dus een landbouw die samenwerkt met de natuur, en deze herstelt in plaats van uitput. MVO Nederland wil met het collectief Boeren. Natuurlijk! boeren helpen om over te schakelen naar deze natuurlijke vorm van landbouw.

Bodemleven verbeteren

Dat betekent onder andere dat de boeren zich meer focussen op het herstel van het bodemleven, van monocultuur overstappen naar mengteelt, drastisch minder kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen gebruiken en de lokale ecologie stimuleren. Met als doel om in 2030 te zorgen voor 60 procent biodiversiteitsverbetering.

Het collectief bestaat uit 35 deelnemers uit alle hoeken, van museum Naturalis, financier PYMWYMIC tot boerderij Schevichoven en online supermarkt Crisp. Boeren kunnen zich nu inschrijven als ze graag willen omschakelen. De concrete projecten starten waarschijnlijk begin 2023.

Lees ook: Nieuw boeren: Schevichoven, voorbeeld van een klimaatvriendelijke boerderij met winst

Akkerbouwers ook welkom

Het programma is niet per se bedoeld voor veehouders die vanwege de stikstofcrisis willen omschakelen, vertelt Karin Jurgens, persvoorlichter bij MVO Nederland. “Ook akkerbouwers die nog niet regeneratief verbouwen zijn welkom.” Per boer wordt er vervolgens bekeken wat er nodig is voor de omschakeling.

Het geld dat nodig is voor boeren om de overstap te maken naar regeneratieve landbouw kan worden betaald vanuit het Transitiefonds van de overheid. Ook lopen er volgens Jurgens gesprekken met verschillende provincies en overheidsinstellingen over dit project. “We hopen snel op goed nieuws van de minister over het landbouwakkoord. Pas dan kunnen provincies geld neerleggen voor Boeren. Natuurlijk!”

Lees ook: “De stikstofplannen van het kabinet raken ook de biologische landbouw”

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

’s Werelds eerste duurzame gin komt van Utrechtse bodem en is gemaakt van 2.500 kilo restfruit

Alcohol wordt vaak gemaakt uit graan. Maar voor de productie van graan is veel landbouwgrond en water nodig. Waarom maken we dan geen alcohol van reststromen, dacht Renate Kerbusch. Ze zag uit ervaring hoeveel voedsel er iedere dag opnieuw wordt weggegooid. “In Nederland is dat ieder jaar zo’n 2 miljard kilo. Dat is een enorme hoeveelheid!” Van wijn en olijfolie tot circulaire gin Ze werkte een jaar bij De Clique in Utrecht, een bedrijf dat organische reststromen ophaalt bij horeca in de stad. “Denk aan etensresten uit de keuken, schillen van groente en fruit of eten van borden die niet leeg zijn gegeten.” De Clique gebruikt die waardevolle etensresten als voedingsbodem voor nieuwe producten. Via de basisschool van haar dochter leerde Kerbusch Arnold Koomans en Frank Machielse kennen. “Arnold komt uit de wijnwereld en heeft een laboratorium waarin hij wijnen test. Als je een wijn in de supermarkt koopt, is het belangrijk dat de volgende wijn die je koopt dezelfde smaak heeft. Die tests doet hij ook met olijfolie, maar we wilden zélf aan de slag gaan met een product.” Lees ook: De duurzaamste whisky ter wereld wordt gemaakt in Nederland Gin uit van 2.500 kilo appels Het idee om zelf iets te maken uit reststromen was geboren: “Arnold is distillateur, dus we gingen op zoek naar een drank die we konden maken uit overtollig voedsel”, zegt Kerbusch. Gin bleek een goede optie: “Whisky heeft bijvoorbeeld strengere regels. Zo mag de alcohol alleen afkomstig zijn uit graan. Voor gin is dat niet zo. Dat geeft een hoop ruimte voor de verschillende reststromen.”De drie ondernemers maken van 2.500 kilo appels zo'n 700 flessen gin.Frank Machielse, art director en vormgever, sloot zich aan bij de twee ondernemers. “Frank wist dat er bij een appelboomgaard in de buurt een grote hoeveelheid appels weggegooid zou worden”, vertelt Kerbusch. Die 2.500 kilo appels hebben de ondernemers gered van verspilling. “Van de appels maken we de alcohol. Bij lokale horeca halen we gember en citroenschillen op. Dat zijn bijvoorbeeld de gemberplakjes in je thee of citroenschijfjes bij het eten: smaakmakers die nog prima gebruikt kunnen worden in het proces.” Kruiden van de boer De gin wordt aangevuld met jeneverbessen en kruiden van Wilder Land, een Nederlandse kruidentheeleverancier. “Zij maken kruidenthee door bloemen en kruiden in te zaaien bij boeren op het land. Wilder Land oogst slechts de helft van de kruiden. Dieren en wind zorgen voor verspreiding van de planten. Zo ontstaat een nieuw verdienmodel voor boeren die willen bijdragen aan meer biodiversiteit.” Bij het hele proces komt ook afval vrij, zag Kerbusch al snel. “Zo blijft er bijvoorbeeld appelpulp over. Dat gaat als voer naar Buitengewone Varkens, een boerderij waarbij varkens hun hele leven vrij in de bossen en in de weilanden wroeten en luieren. Of we maken er compost van.” De gin is volgens de ondernemers voor 99 procent circulair. “Vandaar de naam ‘99 Gin’. Alleen de karakteristieke smaak van de jeneverbes kan nog niet uit reststromen gehaald worden.” Lees ook: Vodka gemaakt van CO2 uit de lucht 700 flessen De afgelopen weken hebben de ondernemers de appels verwerkt tot pulp. “De pulp staat nu te vergisten. Dat proces neemt zo’n vier weken in beslag”, zegt Kerbusch. “Daarna wordt er alcohol van gemaakt en vervolgens stoken we daar met de smaakmakers en botanicals ons eindproduct van: de gin.” Van de 2.500 kilo appels kunnen de ondernemers zo’n 700 flessen gin vullen. Om Odds & Ends ook echt levensvatbaar te maken, zijn de drie een crowdfundingcampagne gestart. “Met deze crowdfunding willen we minimaal 20.000 euro ophalen zodat we de eerste productie op kunnen starten en een locatie kunnen vinden waar we kunnen uitbouwen.”Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.