Eva Segaar 11 november 2022, 11:00

Opmerkelijk: Bomen die bellen als ze gekapt worden

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Met dit soort berichten gaan we de wereld niet veranderen. Maar opmerkelijk zijn ze wel. Deze week: bomen die de alarmdienst bellen zodra er aan ze gezaagd wordt.

Adobe Stock 506692577 Hoort je een kettingzaag? Dan 'belt' het apparaat van Rainforest Connection naar de opzichters.

“Ja hallo, tropische boom 801 hier. Ik hoor een kettingzaag, kom mij snel helpen voor het te laat is!” – Een boom in nood die belt als hij gekapt dreigt te worden. Het klinkt misschien als een script voor een tekenfilmserie, maar niets is minder waar. Hoewel een boom natuurlijk niet kan praten, heeft het bedrijf Rainforest Connection een manier gevonden waarop een boom kan laten weten als hij gekapt dreigt te worden.

Het bedrijf heeft namelijk een apparaat ontworpen dat het geluid van een kettingzaag oppikt. Als dat gebeurt, stuurt het apparaat een signaal naar het mobieltje van een opzichter. De opzichter kan dan precies zien waar de boom in kwestie zich bevindt die het geluid heeft opgepikt. Hij kan dan direct naar het plaats delict om zo de illegale kap tegen te houden.

Lees ook: Wetenschappers vragen Paus om hulp bij klimaatcrisis

Hoe werkt het?

Doordat het apparaat op zonne-energie werkt wordt de batterij vanzelf opgeladen wanneer de zon schijnt. Als het eenmaal in de boom hangt, pikt het met een microfoon alle geluiden op die het hoort. Met behulp van kunstmatige intelligentie kan het analyseren wat voor geluid het is: een luid kwetterend roodborstje of een knetterende kettingzaag. Als dat laatste het geval is, wordt er een alarm gestuurd. Opzichters vinden het handig dat ze een melding krijgen, omdat er zoveel verschillende geluiden te horen zijn in een bos, dat het voor hen lastig is om die van een pistool of kettingzaag eruit te pikken.

De ‘telefoons’ zijn niet alleen bedoeld om bomen te beschermen tegen houtkap. Doordat ze alle geluiden oppikken, zijn er ook veel bijzondere diersoorten te horen op de tapes. Als je de app van Rainforest Connection download, kun je die beluisteren. De start-up heeft inmiddels 559 apparaten in 25 landen in de bomen hangen. Van Canada tot Italië en Indonesië. Met alle telefoonbomen bij elkaar houdt het ruim 391,300 hectare in de gaten.

Lees ook: Opmerkelijk: leven op Mars veroorzaakte mogelijk dodelijke klimaatverandering

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Moet de overheid kiezen tussen warmtepompen en warmtenetten?

De warmtetransitie in Nederland komt zo langzamerhand op stoom. Tegelijkertijd is er nog héél veel werk te verzetten. De overheid probeert de transitie dan ook op verschillende manieren te ondersteunen. Zo zijn er momenteel verschillende subsidies beschikbaar die individuele woningeigenaren ondersteunen in hun warmtetransitie. En dat werpt zijn vruchten af, stelt het PBL in het rapport ‘Besturen in het begin van de warmtetransitie’. Zo hebben installateurs inmiddels te maken met wachtrijen voor de installatie van warmtepompen. Hogere kosten voor warmtenetten Maar die ondersteuning voor individuele woning- en gebouweigenaren kan op de lange termijn nadelige gevolgen hebben voor collectieve oplossingen, waarschuwt het planbureau. Terwijl op die collectieve oplossingen ook fors wordt ingezet in het Klimaatakkoord. Kort samengevat: het stijgende aantal warmtepompen in Nederland brengt de financiële haalbaarheid van collectieve warmte-oplossingen in gevaar. Want hoe meer mensen al een warmtepomp hebben, hoe minder huishoudens zich aansluiten op een warmtenet. Dat betekent dat de (aansluit)kosten van het warmtenet in kwestie over minder huishoudens verdeeld worden en dus hoger uitvallen. In hoeverre dat werkelijk zal gebeuren, is nu moeilijk te zeggen, stelt het PBL. Maar het is wel zaak dat de overheid hier constant rekening mee houdt. De keuzes die het nu neemt, kunnen verregaande gevolgen hebben voor de toekomst. Warmtepompen of warmtenetten? Het Rijk heeft een aantal keuzes, aldus het PBL. Het kan individuele oplossingen blijven subsidiëren en de warmtetransitie op korte termijn versnellen. Daarbij ligt wel het risico op de loer dat collectieve oplossingen zoals warmtenetten in de toekomst minder goed van de grond komen. Of het kan de huidige subsidies beperken, zodat de ondersteuning voor collectieve initiatieven (die momenteel ontwikkeld wordt) in de toekomst optimaal benut kan worden. Dit heeft echter wel tot gevolg dat individuele woningeigenaren op de korte termijn waarschijnlijk minder snel in actie komen, ook als een individuele oplossing voor hen wél de beste oplossing is. Daarnaast kan de overheid kiezen voor een mix, maar daar zijn de gevolgen nu nog onzeker van, aldus het planbureau. Warmtenetten in publieke handen Vorige maand besloot het kabinet dat gemeenten de eigenaren van nieuwe warmtenetten moeten worden. Het besluit kon op veel kritiek en zorgen rekenen. Bedrijven en deskundigen vrezen dat het een rem zet op de uitrol van warmtenetten, terwijl die essentieel zijn in het slagen van de warmtetransitie. Zo ook Martijn van Lier, warmtetransitie-expert bij Over Morgen: “Het besluit roept veel vragen op: Wat gaan de commerciële partijen doen? En zijn gemeenten wel voldoende voorbereid om de regie over warmtenetten te kunnen nemen?" Ik voorzie veel onzekerheid”, vervolgt hij. “En onzekerheid is geen goede voedingsbodem voor voortgang en investeringen. Ik vrees dan ook dat er op de korte termijn weinig nieuwe warmtenetten ontwikkeld worden. Daarnaast kan dit ervoor zorgen dat er veel ervaring en kennis over de ontwikkeling en exploitatie van warmtenetten verloren gaat." Meer weten? Beluister dan deze Change Report Talk terug: Warmtenetten in publieke handen: helpt dit de warmtetransitie vooruitSchrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.