Sabine Sluijters 25 oktober 2022, 08:00

Uit onderzoek blijkt: nieuwe fossiele projecten maken klimaatdoel onhaalbaar

De energiecrisis leidt tot een ongekende honger naar nieuwe olie- en gasvelden die als alternatief kunnen dienen voor fossiele brandstoffen uit Rusland. Maar het is precies het omgekeerde van wat landen zouden moeten doen om de energieprijzen en emissies omlaag te krijgen, stelt een nieuw rapport.

Gasproductie in noordzee Overheden geven in hoog tempo vergunningen uit voor het aanboren van nieuwe olie- en gasvoorraden | Credits: Adobe Stock

Het ontwikkelen van nieuwe olie- en gasvelden is niet te rijmen met het streven om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 1,5 graad. Dat schrijft het International Institute for sustainable development (IISD) in een nieuw rapport dat maandag verscheen.

Genoeg gasvoorraden

Volgens het rapport zijn er al genoeg gasvoorraden om in de wereldwijde vraag te voorzien. Het rapport bevestigt de bevindingen van het gezaghebbende International Energy Agency dat vorig jaar al stelde dat we moeten afzien van nieuwe olie- en gasboringen als we de temperatuurstijging onder de 1,5 graad willen houden. Het IEA ging daarbij uit van een zelf opgesteld scenario.

Het IISD rapport gaat verder dan het IEA. Volgens berekeningen van het instituut is geen enkel scenario van internationale organisaties, experts of bedrijven dat uitgaat van maximaal 1,5 graad opwarming te verenigen met nieuwe boringen. Noch de scenario’s van het the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), One Earth Climate Model (OECM) en Bloomberg NEF (BNEF), noch die van BP, en International Renewable Energy Agency (IRENA) zien daartoe mogelijkheden.

Lees ook: 75 miljard voor investeringen in groene waterstof sinds door oorlog gestegen gasprijzen

Geen nieuwe fossiele projecten

Al deze partijen zijn het erover eens dat de productie van olie en gas in 2050 met 65 procent moet zijn afgenomen willen we de 1,5 graad halen. Dat kan alleen als we geen nieuwe projecten ontwikkelen. In de praktijk geven landen in Europa nu in hoog tempo vergunningen af voor nieuwe gasboringen. Zo gaf staatsecretaris Vijlbrief deze zomer een vergunning af voor het ontginnen van een gasveld boven Schiermonnikoog. Een beslissing die op forse kritiek kon rekenen vanuit de wetenschap.

Ook in het Verenigd Koninkrijk is in hoog tempo meer dan honderd nieuwe vergunningen aan het uitgeven voor het ontginnen van olie- en gasvelden in de Noordzee. Bijna 900 locaties worden in de toekomst onderzocht. Volgens de klimaatminister van het Verenigd Koninkrijk, Graham Stuart, zijn nieuwe boringen in de Noordzee juist goed voor het klimaat. Aan de BBC liet hij weten dat Noordzeegas schoner is dan geïmporteerd gas omdat er minder emissies vrijkomen bij de productie ervan.

Geen oplossing energiecrisis

Volgens het IISD-rapport moeten overheden zich juist richten op het importeren van gas en olie uit bestaande velden. Volgens het instituut is er voldoende aanbod voor de middellange en lange termijn. Nieuwe boringen zullen bovendien op geen enkele manier bijdragen aan het verlichten van de huidige energiecrisis. Simpelweg omdat het gas pas over langere tijd beschikbaar is.

Lees ook: Doorbraak TNO: veel minder schaarse metalen nodig in nieuwe elektrolyser

Morele en economische waanzin

Volgens de VN Secretaris-Generaal António Guterres is het ‘morele en economische waanzin’ om heden ten dage nog te investeren in nieuwe offshore gas-infrastructuur. Toch wordt wereldwijd ieder jaar zo’n 577 miljard euro per jaar besteed aan het opvoeren van de productie van olie en gas. Kapitaal dat volgens het rapport van IISD hard nodig is in de duurzame energiesector die zo’n 456 miljard tekort komt om de wereldwijde klimaatdoelen te halen.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Doorbraak TNO: veel minder schaarse metalen nodig in nieuwe elektrolyser

De doorbraak van TNO is mogelijk doordat het onderzoekers lukte om een ultradunne laag iridium als katalysator te gebruiken. De techniek heet spatial Atomic Layer Deposition (sALD) en werd oorspronkelijk bedacht om dunne lagen materialen op grote oppervlakte aan te brengen, zoals op displays van tv’s en smartphones. TNO heeft deze zelfde methode nu gebruikt voor het maken van elektrolysers. Lees ook: 75 miljard voor investeringen in groene waterstof sinds door oorlog gestegen gasprijzen Metaal uit meteorieten TNO onderzocht eerder dat de productie van elektrolysers in gevaar komt door het tekort aan schaarse metalen als iridium en platinum. Al over tien jaar heeft de wereld meer iridium nodig dan beschikbaar is. Bovendien zijn we voor de levering van het metaal, dat bijvoorbeeld zit in meteorieten, afhankelijk van een paar landen zoals Rusland en Zuid-Afrika. Recyclen en hergebruiken De elektrolyser die TNO met de nieuwe techniek ontwikkelde presteerde op 25 tot 46 procent van de huidige generatie elektrolysers. Toch spreekt het onderzoeksbureau van een doorbraak omdat ‘de performance nu al gemiddeld op een derde zit’ van de standaard. Bijkomend voordeel is dat het beperkt gebruik van iridium ervoor zorgt dat de nieuwe membranen makkelijker te recyclen en hergebruiken zijn. Lees ook: Lhyfe bouwt groene waterstoffabriek in Groningen Opschaling noodzakelijk Volgens TNO moet de technologie nu opgeschaald worden om verdere werking in de praktijk te testen. “In het lab aantonen dat de technologie werkt is mooi”, zegt Lennart van der Burg, waterstofexpert bij TNO in het persbericht. “Maar doorontwikkeling is nodig om de levensduur en efficiency te verbeteren en het op schaal te kunnen produceren.” Europa wil in 2024 een groene waterstof productiecapaciteit van 6 gigawatt en in 2040 40 gigawatt. Als het aan TNO en een aantal andere Europese onderzoeksinstellingen ligt stelt Europa eisen aan de ontwikkeling van elektrolysers om het gebruik van schaarse materialen waar nodig in te perken.Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.