Marc Horckmans 21 oktober 2022, 09:00

Italiaanse economie bijzonder gevoelig voor klimaatverandering; vooral landbouw en toerisme kwetsbaar

Stijgende temperaturen dreigen de groei van de Italiaanse economie de volgende decennia af te remmen. Sectoren zoals landbouw en toerisme zullen daarbij het zwaarst worden getroffen. Dat zegt een rapport van de Banca d’Italia.

Adobe Stock 205819710 In Italië is toerisme goed voor ongeveer 13 procent van de economie.

Gewaarschuwd wordt dat het bruto binnenlandse product per hoofd van de bevolking in Italië onder invloed van de klimaatverandering tegen het einde van deze eeuw met een terugval tussen 2,8 procent en 9,5 procent rekening zal moeten houden.

Failliet

De studie wijst naar de bredere effecten van de klimaatverandering. “Bedrijven in regio’s die gevoelig zijn voor aardverschuivingen en overstromingen zullen meer risico lopen om failliet te gaan dan ondernemingen die in andere regio’s van het land zijn gevestigd”, merken de analisten van de Italiaanse nationale bank op.

“Tevens moet ermee rekening worden gehouden dat hoge temperaturen en vervuiling een impact hebben op de menselijke prestaties. Op warme dagen laten studenten slechtere exemenresultaten optekenen, terwijl een inferieure luchtkwaliteit tot een groter aantal arbeidsongevallen leidt.”

Noodtoestand door droogte

De analisten voegen eraan toe dat Italië ook op dit ogenblik al de gevolgen van de klimaatverandering voelt. “In juli moest de Italiaanse regering de noodtoestand uitroepen in de regio’s rond de Po, de rivier die door een groot gebied in het noorden van land stroomt”, wordt er opgemerkt.

“De Povlakte is verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de totale landbouwproductie van het land, maar kampt met de ergste droogte sinds zeventig jaar”, voeren de analisten aan. “Grote delen van de rivier stonden de voorbije zomer al nagenoeg helemaal droog.”

In de toeristische sector, voor de Italiaanse economie een cruciale pijler, zal de wintersport volgens de studie de grootste impact van de klimaatverandering ervaren. “Een daling van de sneeuwval betekent dat de Alpen als toeristische bestemming aan populariteit zullen inboeten”, voeren de onderzoekers aan.

Lees ook: Hoe duurzaam is Italië?

Geen sneeuw

“Skigebieden op lagere hoogtes zullen daarbij aan de grootste risico’s worden blootgesteld. De afwezigheid van echte sneeuw zal immers niet volledig door een artificieel alternatief kunnen worden vervangen.”

Volgens de verwachtingen zouden de temperaturen in Italië tegen het midden van deze eeuw met 2 graden Celsius kunnen oplopen. “Maar in de meest ongunstige scenario’s moet met een veel grotere stijging rekening worden gehouden”, merken de analisten op.

“Er wordt een afname van de zomerneerslag verwacht, vooral in de centrale en zuidelijke regio’s van het land. Tegelijkertijd moet voor een toenemende intensiteit van die neerslag worden gevreesd. Er moet in het algemeen met een toename van extreme weersomstandigheden rekening worden gehouden.”

Vastgoed

Er wordt nog opgemerkt dat een groter aantal dagen met hoge temperaturen ook de lancering van nieuwe bedrijven afremt en bovendien tot een snellere uittreding uit de markt zal leiden. Bovendien wordt aangevoerd dat overstromingen de werking van bedrijven in alle sectoren zal verstoren.

Tevens werpen de analisten op dat de hoge temperaturen ook op de vastgoedmarkt een ongunstige invloed hebben. “Warme weersomstandigheden ontmoedigen potentiële kopers om naar huizen op zoek te gaan”, luidt het.

Lopen achter

Er moeten volgens de analisten dan ook inspanningen worden gedaan om de impact van de klimaatverandering te verminderen. Daarbij wordt onder meer gewezen op stimulansen voor de bouw van zonnepanelen, een efficiënter afvalbeheer en investeringen in duurzame technologieën.

Daarbij citeren de analisten ook de Italiaanse autosector. “De Italiaanse autobouwers hebben na het midden van het voorbije decennium de nodige vaardigheden verworven om de overgang naar elektrische mobiliteit aan te kunnen, maar ze lopen nog steeds achter op hun Franse en Duitse concurrenten”, wordt er gewaarschuwd.

Lees ook: Privéjets stoten 5 tot 7 keer meer CO2 uit, kan Max Verstappen niet met de auto?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Klanten verduurzamen woning via hun hypotheek: zonnepanelen staan met stip op een

“Ik wisselde voorheen elk jaar van energiecontract, daarmee was ik een uitzondering, energiecontracten waren van oudsher een ‘low interest product’. Toch hoefde je me niet te vragen naar de gasprijs per kubieke meter. Nu weet ik hem wel”, zegt Neriman Polat, manager hypotheken funding en distributie bij a.s.r.. En met haar velen anderen. Door de stijgende energieprijzen gaan meer mensen aan de slag met verduurzaming. “Normaal gesproken is er in de zomer echt een seizoensdip”, zei Piet-Jan Dijkstra, voorzitter van De Vereniging van Erkende Na-Isolatiebedrijven in Nederland deze zomer in het AD. “Maar nu? Het is al het hele jaar godsgruwelijk druk.” Die drukte is niet gek, omdat de terugverdientijd van duurzame oplossingen nu veel korter is. De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) liet dit uitrekenen door CE Delft: de terugverdientijd van verduurzamingsmaatregelen is nu gemiddeld drie keer korter dan begin 2021. “Verduurzaming is de kortste, zekerste en blijvende weg naar een lagere energierekening”, schreef NVDE-voorzitter Olof van der Gaag op de website. Polat plaats wel direct een kanttekening bij de terugverdientijden. “De terugverdientijd hangt natuurlijk ook af van het gedrag met betrekking tot energiegebruik van de bewoners.”“De terugverdientijd hangt natuurlijk ook af van het gedrag met betrekking tot energiegebruik van de bewoners", zegt Neriman Polat.Lees hier meer over het onderzoek van CE Delft over terugverdientijden.De opkomst van de verduurzamingshypotheek Om verduurzaming te stimuleren bij kersverse huizenkopers (en over-sluiters) startte a.s.r. in 2019 als een van de eerste met een verduurzamingshypotheek. In die tijd was de aandacht voor duurzaamheid minder groot. Hypotheekadviseurs noemden de mogelijkheid tot verduurzaming vaak niet in het adviesgesprek en huizenkopers kozen toch liever voor een bouwdepot voor een nieuwe keuken dan een extra lening voor zonnepanelen.Klanten krijgen vervolgens twee jaar de tijd om de extra lening te gebruiken voor verduurzamingsmaatregelen. Doen ze dit niet, dan zitten ze nergens aan vast. Toch gaat het merendeel van de mensen die het kruisje zet, binnen een jaar met verduurzaming aan de slag. “Bijna 80 procent”, zegt Polat. Daarnaast kiezen mensen bij a.s.r. gemiddeld vaker voor een verduurzamingshypotheek dan bij andere geldvestrekkers. “In 2021, sloot bij a.s.r. 27 procent een verduurzamingshypotheek af. Terwijl het in de markt slechts 8 procent is." Volgens Polat komt dat wederom door de laagdrempelige optie voor het aanvragen van een verduurzamingshypotheek die is opgenomen in het renteaanbod. Een verduurzamingshypotheek: wat houdt het in? Inmiddels is a.s.r. niet de enige meer met een verduurzamingshypotheek. Bijna elke hypotheekverstrekker biedt het nu aan, maar wat het inhoudt, verschilt per partij.Waarom groene hypotheken interessant zijn voor hypotheekverstrekkers Voor hypotheekverstrekkers is het interessant om hypotheken te verstrekken aan mensen met goed geïsoleerde huizen, want deze maken vervolgens onderdeel uit van de portefeuille. De kans is groot dat de marktwaarde van huizen met lage energielabels de komende jaren afneemt. Dat maakt dit soort huizen minder interessant om te financieren. Daarnaast levert het betalingsrisico’s op als een energierekening opeens oploopt vanwege stijgende gasprijzen. Tot slot willen toezichthouders financiële instellingen stimuleren om groenere keuzes te maken. Dat kan consequenties hebben voor financiële partijen met veel slecht-geïsoleerde huizen in hun portefeuille. Door verduurzamingshypotheken aan te bieden, dragen financiële instellingen bij aan het terugdringen van de CO2-uitstoot van de woningen in hun portefeuille. Lees meer: Wat maakt een hypotheek duurzaam; de herkomst of de bestemming van het kapitaal?Grofweg zijn er drie manieren waarop hypotheekverstrekkers verduurzaming van woningen stimuleren: door een hogere lening te verstrekken, duurzaamheidskortingen aan te bieden, of advies te geven. Huizenkopers die een huis met energielabel A kopen, komen bij sommige geldverstrekkers in aanmerking voor een korting op hun rente. Ook zijn er hypotheekverstrekkers waarbij klanten korting krijgen als zij hun energielabel verbeteren. A.s.r. doet allebei bewust niet, zegt Polat. “Wij willen de mensen helpen die een woning met een wat minder goed label hebben, om ook echt die mensen te helpen een stap richting verduurzaming te maken.” Dat doet a.s.r. niet alleen door financiering aan te bieden, maar ook door in samenwerking met Milieu Centraal informatie te verstrekken over verduurzaming: van video’s tot blogs en nieuwsbrieven en energie-bespaar-rapporten. Zonnepanelen het populairst Van de mensen die via a.s.r. aan de slag gaan met verduurzaming kiezen de meesten voor zonnepanelen (32,9 procent), gevolgd door energiezuinige kozijnen en deuren (17,8 procent) en dakisolatie (12,2 procent). De klanten besteden gemiddeld 7.788 euro aan deze maatregelen. “We hebben gezien dat klanten er met deze investering gemiddeld 1,5 label op vooruitgaan”, zegt Polat. “Het treffen van maatregelen loont dus echt.”“We hebben gezien dat klanten er met deze investering gemiddeld 1,5 label op vooruitgaan”, zegt Neriman Polat.Ook bestaande klanten Sinds april biedt a.s.r. de verduurzamingslening ook aan bestaande klanten aan. “Wij willen echt impact maken met betrekking tot de energietransitie. Daarom moeten we ons niet alleen op nieuwe klanten richten”, vindt Polat. “We hebben in Nederland ruim 4,5 miljoen koopwoningen. Daar valt nog heel veel energiewinst te behalen.” Overigens raadt Polat niet alle klanten aan om een verduurzamingshypotheek af te sluiten. Klanten die ongeveer 45.000 euro per jaar verdienen, komen bijvoorbeeld in aanmerking voor een renteloze lening via het nationale Warmtefonds. In mails wijst a.s.r. klanten op die mogelijkheid. Zo wil de verzekeraar de drempels om te beginnen met verduurzamen zo laag mogelijk maken. De goedkoopste optie is altijd om verduurzaming met spaargeld te betalen. “Als je dat niet hebt, dan heb je financiering nodig en zijn de mogelijkheden via een geldverstrekker een uitkomst.” Begin deze maand leverde de inspanningen a.s.r. een prijs op van InFinance. Polat nam de Groene Lotus Award 2022 in ontvangst tijdens het hypothekenevenement de HypoVak. Deze prijs is voor de hypotheekverstrekker die volgens de advieskantoren en jury het meest vooruitstrevend is op het gebied van woningverduurzaming, in de breedste zin van het woord. Op het evenement kwamen andere hypotheekverstrekkers bij haar langs voor tips. Die geeft ze graag. “Want hoe meer geldverstrekkers volgen hoe beter. Dat helpt de algehele energietransitie te versnellen.” Lees ook: ABN AMRO: 'Geen hypotheek bij laag energielabel'Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.