Teun Schröder
06 oktober 2022, 09:00

Goedkope 'CO2-vrije gouden’ waterstof dankzij olie-etende microben

Het Texaanse bedrijf Cemvita wil goedkope CO2-vrije waterstof produceren door microben in lege olievelden te pompen. De minuscule beestjes eten de olieresten op waarna ze waterstof uitscheiden die het bedrijf opvangt. De eerste resultaten in de praktijk overstijgen de verwachtingen.

Adobe Stock 343435768 Wereldwijd raken de olieputten leeg. Dit bedrijf wil deze lege bronnen benutten.

De belofte van Cemvita is niet bescheiden: het bedrijf streeft naar een waterstofprijs van 1 dollar (inmiddels gelijk aan 1 euro) per kilo waterstof. Dat is een stuk lager dan de inschatting die het Amerikaanse onderzoeksinstituut RMI onlangs maakte; zij gaan uit van een kiloprijs van 3,75 dollar in 2024 en 2 dollar in 2030.

Cemvita benut voor zijn technologie de honger van microben naar koolwaterstoffen. Het bedrijf selecteerde micro-organismen die ruwe olie opeten. De olie fermenteren ze waarna de beestjes via hun celwand waterstof en CO2 uitscheiden. Cemvita vangt deze gassen op. De waterstof kan na verwerking verkocht worden en de CO2 slaan ze op.

Lees ook: Ondergrondse micro-organismen als ‘bodembatterij’ voor opslag zonne-energie

Microben in oliebronnen

Het bedrijf begon met het testen van de eetlust van deze microben in het lab. Daar presteerden de microben ruim zes keer beter dan verwacht. Daarom besloot Cemvita snel over te gaan op testen in de praktijk in een bestaande oude oliebron. Samen met een oliebedrijf pompte ze een mengsel van gerecycled water, microben en nutriënten (om de microben te ondersteunen) in een lege bron in west-Texas. Het resultaat: drie keer zoveel waterstof als het bedrijf van te voren had berekend.

1 dollar per kilo waterstof

“In zeer korte tijd verhuisden onze microben van het laboratorium naar het veld”, zegt Zach Broussard van Cemvita in een persbericht. “De waterstofproductie in deze proef overtrof onze verwachtingen. Aangezien we doorgaan met het gebruik van waterstof-producerende microben in dit boorgat, verwachten we opbrengsten die leiden tot productiekosten van 1 dollar per kilo waterstof of minder.”

Lege olievelden genoeg

Lege olievelden zijn een veel beschikbare bron voor Cemvita. Wanneer een nieuwe bron olie wordt gevonden spuit de fossiele brandstof onder hoge druk letterlijk de grond uit. Naarmate de bron leeg raakt is er steeds meer energie nodig om druk te creëren waarmee de olie wordt opgepompt. Op een gegeven moment wordt het punt bereikt waarop het meer geld en energie kost om olie op te pompen dan het oplevert. Er zijn wereldwijd genoeg lege putten, vaak met achterblijvende infrastructuur, die Cemvita wil benutten als ‘biologische waterstofboerderijen’.

Lees ook: Thuisbatterij van Amerikaanse start-up Zendure moet de wereld van stroom voorzien

‘Gouden’ waterstof

Uitdagingen zijn er echter ook, erkent Cemvita. Het bedrijf moet instanties als de Environmental Protection Agency nog overtuigen dat het de microben op grote schaal kan gebruiken zonder schadelijke gevolgen voor het milieu. Verder mag Cemvita hun waterstof niet ‘groen’ noemen, omdat de microben nog steeds CO2 uitscheiden. Als de CO2 wordt afgevangen en opgeslagen, spreken we in feite van blauwe waterstof. Zelf noemt Cemvita hun waterstof ‘goud’. Goud of blauw, de CO2 moet dus worden afgevangen. En de praktijk leert ons dat dat niet altijd met succes gepaard gaat.

Tot slot is Cemvita voor hun innovatie nog steeds afhankelijk van fossiele bedrijven, die vaak eigenaar zijn van de uitgeputte oliebronnen die het bedrijf zo hard nodig heeft. Een ‘deal met de duivel’ valt dus niet uit te sluiten.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Changemaker Angélique Laskewitz: “We moeten duurzaamheid in de reële economie brengen.”

Er gaat nog steeds heel veel meer kapitaal naar fossiel dan naar duurzaam. Wat vind je daarvan? "We zitten met elkaar vast in de reële economie en in fossiele energie. Beleggers blijven geld in dat soort bedrijven steken om invloed uit te kunnen oefenen, zodat die grote fossiele bedrijven de switch maken naar hernieuwbaar. Als je uitstapt, heb je die invloed niet meer. Dat is het meest gehoorde argument. Maar investeren in fossiel is niet meer in lijn met wat er afgesproken is in het Klimaatakkoord van Parijs. Door niet echt de discussie aan te gaan met de partij waarin je belegt, ga je iets uit de weg wat je niet uit de weg mag gaan. Die discussies zijn er nu wel veel meer. En mensen stappen ook vaker uit." Hoe groot is de rol van kapitaal in verduurzaming? "Die is van essentieel belang. Wie betaalt bepaalt. Het is een instrument om te sturen. Als we op de aandeelhoudersvergadering staan, zijn wij de duurzame stem. Ook zijn er steeds meer mensen om ons heen en achter gesloten deuren die op allerlei manieren invloed uitoefenen. Dat werkt. Ik zie dat er een beweging ontstaat. De stem van de maatschappij klinkt steeds luider. Het gaat om onze leefomgeving. Bedrijven die het milieu verontreinigen, daar worden mensen boos over. Ze zijn het zat. Dat maakt het voor bedrijven moeilijker om door te gaan op de oude manier." Gaat het snel genoeg? "Als je al 27 jaar bestaat dan is het de vraag of het snel genoeg gaat. Het is nog steeds belangrijk om aandacht te vragen voor het onderwerp van duurzaam beleggen. Het is blijkbaar heel ingewikkeld om mensen te bewegen tot ander gedrag. Omdat het niet meteen afgestraft wordt. Je mag gewoon in fossiel zitten. Maar zo langzamerhand beginnen mensen het als een risico te zien om in fossiel te zitten in plaats van in hernieuwbaar. Dat was eerst andersom. Soms vraag ik me wel af wat het allemaal uitmaakt. Want het gaat zo hard de verkeerde kant op. Als we zo doorgaan wordt het niet beter, dus we zullen iets anders moeten doen. Er moeten ook forse ingrepen op het gebied van wetgeving komen uit Europa." Wat is jouw doel? "Ik wil graag dat mensen en organisaties biodiversiteit en klimaat meenemen in hun investeringsbeslissing. Dat ze hun geld beleggen in bedrijven steken die geen schade aanrichten, maar juist bewust werken aan verbetering van de biodiversiteit, de energietransitie of de eiwittransitie. Mijn doel is dat duurzaam beleggen ‘mainstream’ wordt. Al dan niet gedwongen door wet- en regelgeving. Sommigen zeggen dat dit al zo is, maar ik ben daar niet zo van overtuigd. Er wordt nog veel klassiek belegd, zeker door hele grote partijen. Dus ik zit hier nog wel even." Hoe wil je dat bereiken? "Daar gebruiken we het instrument van engagement voor. We gaan naar de partijen die beleggen toe om ze te beïnvloeden. We vragen wat ze eraan doen en vragen commitment van ze. We maken benchmarks hoe duurzaam verzekeraars en pensioenfondsen beleggen, wie daarin het beste scoort. Daarmee willen we duurzaamheid positief stimuleren. Dat werkt. We zullen duurzaamheid in de reële economie moeten brengen. En een echte verandering doormaken. Dat kan door echt anders te beleggen. En voorbeelden laten zien. En bijdragen aan bedrijven die duurzame alternatieven ontwikkelen." Wat voor leiderschap is daarvoor nodig? "De toon aan de top maakt echt uit. En die moet zowel in Nederland als internationaal echt anders. Er moet bij benoemingen meer gelet worden op wie er op die posities komen. Ik bepaal niet wie de nieuwe CEO of CFO wordt. Maar ik zie wel dat het werkt. Want met een leider die voor klimaat en biodiversiteit gaat, heeft het hele bedrijf het gemakkelijker. Anders krijg je het niet in je kernprocessen en blijft het een zij-product voor de afdeling duurzaamheid. En je wilt het overal terug laten komen." Ben je tevreden met de resultaten tot nu toe? Wat wil je nog meer bereiken? "Als je ziet waar we 27 jaar geleden stonden dan is er veel bereikt. Wij hebben bijgedragen aan het ontstaan van duurzaamheidsrapportages. Dat is nu georganiseerd en Europees geregeld. Het thema duurzaamheid staat inmiddels als serieus onderwerp op alle agenda's, zowel bij het bedrijfsleven als bij beleggers. Daarmee is de wereld niet meteen veranderd, maar we hebben wel meer grip gekregen op wat bedrijven eigenlijk uitstoten. Er zijn ook landen waar nog helemaal niets gebeurt. Ik zou wel willen dat er veel meer wordt voorgeschreven. Daar wordt nu heel hard aan gewerkt in de EU." Wat drijft jou? "Ik ben Friezin, ben opgegroeid in de natuur en altijd heel betrokken geweest bij de Waddenzee. Ik heb geleerd om van de natuur te houden en ervoor te strijden. Ik ben jurist en heb ook een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Ik draag graag bij aan een gezonde en rechtvaardige wereld. Gelukkig kan dat op deze positie."Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.