Kaz Schonebeek 05 oktober 2022, 15:00

Bill Gates investeert in Nederlandse warmtebatterij en ijzerpoeder

Breakthrough Energy, een groen investeringsfonds van Microsoft-oprichter Bill Gates, investeert in twee Nederlandse energie-startups: Cellcius en RIFT. De Eindhovense bedrijven ontwikkelen een warmtebatterij op zoutbasis en energie uit ijzerpoeder.

Adobe Stock 409750344 De startup RIFT maakt duurzame energie uit staal.

De startups ontvangen beiden geld om hun technologieën verder te ontwikkelen. Batterijbouwer Cellcius krijgt geld om een jaar onderzoek te doen naar de ontwikkeling van hun zoutbatterij. En ijzerbrandstof-ontwikkelaar RIFT krijgt voor twee jaar geld en ondersteuning om hun nieuwe, hernieuwbare energiebron op de markt te brengen. Cellcius en RIFT komen allebei voort uit onderzoeksgroepen van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/E).

Cellcius

Cellcius is door de hoogleraar Technische Natuurkunde Olof Adan opgezet, in samenwerking met TNO. Met zijn onderzoeksgroep werkt Adan al tien jaar aan het ontwikkelen van een warmtebatterij op basis van zout. Door restwarmte uit de industrie op te slaan in zout, kan het op andere plekken gebruikt worden. Bijvoorbeeld om huizen mee te verwarmen.

De techniek werkt verrassend simpel. Restwarmte van industriële processen wordt langs zoutkorrels geleid. Die slaan warmte op – met weinig energieverlies en in theorie voor onbeperkte tijd. Het reservoir met kaliumcarbonaat wordt vervoerd naar de plek waar warmte nodig is. Door daar waterdamp langs de zoutkorrels te leiden, geven ze energie terug aan een warmtewisselaar. Hiermee kunnen gebouwen verwarmd worden. Het systeem levert warmte rond de 65 graden, en kan zo worden aangesloten op bestaande cv-installaties.

Een voordeel van de technologie is dat het heel lokaal kan worden toegepast, waardoor er geen uitgebreide warmtenetten nodig zijn. Een installatie ter grootte van een transformatorhuisje kan een heel huizenblok van warmte voorzien.

Veel restwarmte in de industrie blijft op dit moment ongebruikt – denk aan de warmte van fabrieken, datacentra en de glastuinbouw. Met afvalwarmte van bedrijven kan, zonder extra uitstoot, elders de verwarming loeien. Cellcius denkt dat meer dan drie miljoen Nederlandse huishoudens met hun zoutbatterij van warmte zouden kunnen worden voorzien.

Lees ook: Gesmolten zout: goed voor kerncentrale en als energieopslag

RIFT

RIFT (Renewable Iron Fuel Technology) is een eveneens Eindhovense startup die door het investeringsfonds van Bill Gates ondersteund gaat worden. Het bedrijf komt voort uit een studentenproject van de TU Eindhoven en ziet in ijzerpoeder een duurzaam alternatief voor fossiele brandstoffen.

RIFT wekt energie op door ijzerpoeder – een afvalproduct uit de staalindustrie – te verbranden. Het grote voordeel ten opzichte van de verbranding van fossiele brandstoffen is dat hierbij geen CO2 vrijkomt. Het verbrandingsproces levert roest op, wat met behulp van waterstof weer tot nieuw staal gemaakt kan worden. Als hiervoor groene waterstof wordt gebruikt, ontstaat er in theorie een emissie-arme en circulaire energiebron.

Eindhovense ingenieurs timmeren al langer aan de weg met ijzerpoeder. Hoogleraar verbrandingstechnologie Philip de Goey en het Metal Power Consortium, geleid door onder andere de TU Eindhoven en Metalot, staan aan de basis van deze technologie. Zij werken al een aantal jaar aan de eerste commerciële installatie voor de verbranding van ijzerpoeder bij een bierbrouwerij van Swinkels Family Brewers. In Helmond startte RIFT eerder dit jaar een proef waarbij vijfhonderd huizen met ijzerbrandstof van warmte worden voorzien.

Met de hulp van Breakthrough Energy wil het bedrijf hun productie gaan opschalen. “Het is een eer en een grote kans om als eerste bedrijf in Nederland deze ondersteuning te ontvangen. Dit investeringsprogramma stelt ons in staat de ontwikkeling verder te versnellen, vooral voor industrieën die niet zomaar op afzienbare termijn koolstofarmer en milieuvriendelijker te maken zijn”, zegt CEO Mark Verhagen in een persbericht.

Lees ook: Helmond krijgt CO2-vrije warmte dankzij verbranding ijzerpoeder

Breakthrough Energy

Breakthrough Energy is een groen investeringsvehikel van Bill Gates dat zich inzet om een net-zero economie in 2050 mogelijk te maken. Dat doet het fonds door wereldwijd te investeren in bedrijven op het gebied van onder andere energieproductie- en opslag, nieuwe bouwmaterialen en landbouw. Uit honderden aangemelde bedrijven heeft het fonds dit jaar bijna dertig bedrijven, waaronder RIFT, opgenomen in hun zogenaamde Fellow-programma. Hierbij krijgen bedrijven intensieve ondersteuning om hun technologie naar de markt te brengen. Cellcius is opgenomen in het kleinere broertje van het Fellow-programma, de Explorer Grants.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Proef! Vegan sojayoghurt en kwark

“WAT!? Ga je dit echt eten? Nou, veel succes”, klinkt het van vriendin/huisgenoot als ik ’s ochtends de pakjes vegan sojakwark en sojayoghurt uit de koelkast trek. De termen ‘modderige smaak’ en ‘klonterig’ passeren al snel de revue. Weinig bemoedigende woorden als je van plan bent iets nieuws te proeven. Maar wel op basis van een smaaktest van drie jaar geleden, geeft ze daarna toe. Hebben de smaken van vegan zuivel zich in de tussentijd ontwikkeld?Proefpersoon: Teun Schröder Dieetstatus: 95 procent vegetarisch. Zuivel is dagelijkse kost. Guilty pleasures: Simpel, vlees. Maar dan goed bereid en heel af en toe. En gehaald bij de lokale slager. Ontbijtritueel 2.0 Voordat we naar de smaakresultaten gaan even dit: ik ben kieskeurig als het om ontbijt gaat. In feite eet ik al jaren min of meer hetzelfde ontbijt. Dat is niet omdat ik moeite heb om van gewoontes af te wijken. Ik ben er juist van overtuigd dat ik na jaren variëren, ben uitgekomen op hét perfecte ontbijt. Dus waarom daar van afwijken? Zo meng ik twee soorten muesli (balans tussen crunch en vezels), twee soorten fruit (laatste tijd halve appel, halve banaan) én, niet onbelangrijk voor deze test, twee soorten zuivel: kwark en yoghurt. Want kwark alleen vind ik te dik en yoghurt te dun. Lach maar, je weet dat ik gelijk heb.Links: sojayoghurt van de Albert Heijn, rechts: plantaardige sojakwark van Alpro (duh!)Sojayoghurt van de AH Voor deze test ben ik dus van plan de vegan yoghurt en kwark door elkaar te mengen. Daarom koos ik voor beiden de sojavariant, ik ben immers geen barbaar. Misschien niet helemaal fair naar Albert Heijn en Alpro, maar in mijn ogen gaat het om het gerecht, niet om de ingrediënten. Toch kan ik het niet laten om de producten ook individueel te proeven. Eerst de vegan sojayoghurt van de AH. De kleur is ietwat grijzig, overeenkomstig met sojamelk. Van de klonterige structuur is weinig sprake. Wel is het iets dunner dan zuivelyoghurt. De smaak kenmerkt zich zonder twijfel door het zurige wat yoghurt ook heeft. De smaak van modder ontbreekt daarentegen. Eigenlijk best lekker. Het verschil met zuivelyoghurt is veel kleiner dan ik had verwacht. Sojakwark van Alpro Dan is het tijd voor een hap sojakwark van Alpro. De structuur: vaster dan kwark, eerder vergelijkbaar met Griekse yoghurt. De kleur: spierwit. Witter dan zuivelkwark bijna. Van de smaak leef ik helemaal op. “Dit is hartstikke lekker”, zeg ik hardop. Argwanend kijk ik op de verpakking: zit hier meer suiker in ofzo? Nope, 2,5 gram per 100 gram in de sojakwark van Alpro tegen 4 gram in de magere zuivelkwark van de AH. Wel heeft Alpro meer vet (3,3 gram tegenover 0 gram). Dat verklaart de romige smaak en de vergelijking met Griekse yoghurt. Conclusie Uiteindelijk klodder ik m’n nieuwe vondsten in een kom met mijn vertrouwde samenstellingen van fruit en muesli. Tevreden smikkelend en enigszins pedant kijk ik m’n vriendin aan. “We kunnen heus wel wat vaker plantaardige zuivel kopen”, zeg ik. “Oké”, zegt ze. “We wachten de bonus af.” De score voor zuivel vervangen door de sojavariant: een 9. Lees ook het oordeel van redacteur Rianne over de vegan frikandel van Le Frique. Lees ook het oordeel van hoofdredacteur Debby Nobel over de vegan oesterzwam-carpaccio van Fortuna en GROSchrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.