Hidde Middelweerd 19 september 2022, 15:30

Deze installatie haalt CO2 uit de lucht en wordt de grootste in zijn soort

In de Amerikaanse staat Wyoming wordt de grootste Direct Air Capture (DAC) installatie ter wereld gebouwd. Kan het een rol van waarde spelen in de strijd tegen klimaatverandering?

Carbon Capture Inc DAC Array De technologie van CarbonCapture is modulair opgebouwd en kan naar believen uitgebreid worden. | Credits: CarbonCapture

DAC-installaties kunnen CO2 uit de atmosfeer onttrekken en dragen daarmee een steentje bij aan de strijd tegen klimaatverandering. De installatie in Wyoming, genaamd Project Bison, wordt de grootste ter wereld en moet vanaf 2030 in staat zijn om 5 miljoen ton CO2 per jaar uit de atmosfeer te verwijderen. Ter vergelijking: de jaarlijkse CO2-uitstoot van Tata Steel in IJmuiden is 12,5 miljoen ton CO2.

Modulair gebouwd

Project Bison is een initiatief van het Amerikaanse bedrijf CarbonCapture, dat een modulaire technologie ontwikkelde om CO2 uit de lucht te halen. Door de modulaire opbouw is het systeem gemakkelijk uit te breiden, door er modules aan toe te voegen. Voor dit project sloeg het bedrijf de handen ineen met CO2-opslagbedrijf Frontier Carbon Solutions, dat de afgevangen CO2 permanent onder de grond zal opslaan.

De DAC-installatie is vanaf 2023 operationeel en haalt vanaf dat moment al CO2 uit de lucht. Door zijn modulaire karakter kan hij tot en met 2030 uitgebreid worden naar zijn uiteindelijke formaat en capaciteit.

Echte impact?

Om je een idee te geven: in 2020 bedroeg de wereldwijde CO2-uitstoot bijna 35 miljard ton (bron: Statista). Er zijn dus behoorlijk wat DAC-installaties zoals Project Bison nodig om echt zoden aan de dijk te zetten. De technologie kan dan ook op aardig wat kritiek rekenen. Het is namelijk nog maar de vraag of het zich snel genoeg ontwikkelt en ooit genoeg CO2 uit de lucht kan halen om daadwerkelijk impact te maken. Tegelijkertijd stelt het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) dat ‘negatieve emissie-technologieën’ (zoals DAC) essentieel zijn om de klimaatdoelen van het Parijse Klimaatakkoord te behalen.

De komst van Project Bison geldt in ieder geval als een forse stap vooruit. Eerder dit jaar werd namelijk ook al een nieuwe DAC-installatie aangekondigd, die toen nog de grootste was: Project Mammoth in IJsland. Het verschil met Project Bison is groot. De IJslandse installatie zal ‘slechts’ in staat zijn om 36.000 ton CO2 per jaar uit de atmosfeer te verwijderen.

Opschalen van DAC-technologie

Volgens Adrian Corless, CEO en CTO van CarbonCapture, waren de recent goedgekeurde plannen van Amerikaanse president Biden essentieel in de uitrol van Project Bison. “Met de goedkeuring van de Inflation Reduction Act hebben we alle ingrediënten in handen om DAC-technologie razendsnel op te schalen”, zegt hij in een persbericht. “We willen de eerste DAC-modules aan het einde van dit jaar installeren. In de jaren daarop blijven we modules installeren, zo snel als ze van de band rollen.”

Lees ook: Nederlandse start-up gaat CO2 uit de Ierse lucht verwijderen

“De duurzame doelen zijn eerder uitdagender dan makkelijker geworden, maar we blijven op koers”

Greenyard ken je misschien niet van naam, toch eet je bijna dagelijks producten van het bedrijf. Het is wereldwijd namelijk een van de grootste spelers in groente en fruit. Zowel vers wat je in de supermarkt koopt, als bereid in pot of blik en bevroren. Nederland, België en Duitsland zijn belangrijke afzetmarkten. Ze leveren aan de 20 grootste supermarkten in Europa. Florens Slob is bijna twee jaar duurzaamheidsdirecteur bij Greenyard. Hij is de eerste in deze rol, maar dat betekent niet dat er voorheen geen aandacht was voor duurzaamheid. “Er lag al een goede basis, maar met mijn komst zijn we dat gaan versnellen”, zegt Slob, via een videoverbinding vanuit zijn woonplaats Eindhoven. Slob komt uit de recyclingwereld, waardoor hij al veel ervaring had met de principes van een circulaire economie. “Afval bestaat niet, zeiden we altijd bij Van Gansewinkel (sinds 2017 Renewi, red.)”, zegt hij. Het is kennis die, in zijn rol als duurzaamheidsdirecteur, wederom van pas komt. Lees ook: De rode kidneybonen van Hak komen voortaan uit Nederland Duurzame plannen Om te komen tot een CO2-reductie van 50 procent in 2025 en 70 procent in 2030 ten opzichte van 2019 stapt Greenyard over naar groene energie en ligt voor de langere termijn de focus op alternatieven voor aardgas. De reductie komt met name ook uit investeringen op transport en techniek. Denk aan nieuwere vrachtwagens die zuiniger rijden, ander type banden of het vervangen van oudere koelcellen voor modellen die koelmiddelen gebruiken die geen effect hebben op klimaatopwarming en ook minder energie verbruiken. “Het klinkt misschien als iets kleins, die overstap op groene energie”, zegt Slob. “Maar onze energiekosten zijn al snel twee tot vijf procent hoger. En als je goed moet letten op de marges die je maakt, dan moet je die stijging echt terugverdienen. Je hebt dus iedereen nodig in de keten: van teler tot retailer en tot de consument.” Lees ook: Investeerdersfamilie gaat regeneratief boeren Creatief nadenken “Met de enorme stijging van energietarieven is iedereen – ook jij en ik thuis – aan het nadenken hoe het anders kan”, zegt Slob. “Gas is ineens zes tot tien keer zo duur. Dan gaat men creatief nadenken, op zoek naar oplossingen. En dat is dan wel weer “goed nieuws” voor duurzaamheid.” Voor het verwerken en bereiden van groente en fruit gebruikt Greenyard aardgas om producten te schillen, te blancheren en te conserveren. Er wordt volgens Slob gekeken hoe je op andere manieren duurzaam warmte kunt genereren. Bijvoorbeeld door over te stappen op elektriciteit of wellicht waterstof. “De grote uitdaging is nog hoe we die waterstof, of grote hoeveelheden duurzame elektriciteit, bij ons in de fabrieken krijgen.” Lees meer: Nieuw boeren: Schevichoven voorbeeld van klimaatvriendelijke boerderij met winst Lokaal of van ver? Zo dichtbij als kan, zo ver als nodig – dat is het devies van de groente en fruitspecialist. Want, zo zegt Slob, als je het hele jaar door verse groente en fruit wil eten, komt het de ene keer van dichtbij en de andere keer van ver. En dat is niet erg. “We hebben de perceptie dat dichtbij per definitie beter is, maar sommige gebieden op de aarde zijn nou eenmaal beter geschikt om bepaalde gewassen te laten groeien. In die gevallen, is het gewoon duurzamer om het product ook van daar te laten komen.” Toch vindt Slob het een goede ontwikkeling dat consumenten steeds vaker kijken waar het eten in de supermarkt vandaan komt. Dat zorgt voor een gevoel van besef. Dan kun je zelf bepalen of je het koopt, of dat je een product dat ver heeft moeten reizen toch aan je voorbij laat gaan. “Het is is ook prima om af en toe te variëren met diepvriesgroenten. Die worden direct na de oogst ingevroren, je gebruikt enkel wat je nodig hebt en de rest bewaar je voor een volgende maaltijd”, zegt Slob. Effect klimaatverandering Een bedrijf in groente en fruit is vanzelfsprekend heel afhankelijk van de natuur. Slob denkt dat die afhankelijkheid ook zorgt voor een gevoel van urgentie binnen het bedrijf, juist omdat ze zo dicht op de natuur werken. “Afgelopen zomer was het heet en droog. De telers merken daar direct het effect van want overal waar je dan niet kunt irrigeren verlies je oogst.” Greenyard pakt daarom door op duurzaamheid. Daarvoor helpen ook de duurzame doelstellingen die per productielocatie worden opgesteld en bijgehouden. En zo weten de managers op locatie ook waar ze op moeten bijsturen. Op deze manier blijven de overkoepelende duurzaamheidsdoelen van Greenyard overeind en worden ze zelfs versneld, ook in deze moeilijke tijd. Slob sluit af met een zin die hij graag vaak laat horen: “Als je zelf duurzamer wilt eten is het heel simpel, meer groente en fruit eten. Het is ook het meest gezond voor je.”Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.