Teun Schröder
29 augustus 2022, 13:30

CO2 van kunstmestproducent Yara wordt opgeslagen in de Noordzee

CO2 uitgestoten door de Nederlandse tak van kunstmestproducent Yara wordt vanaf 2025 opgeslagen in een leeg gasveld onder de Noordzee. Daarvoor richtten oliebedrijven Shell, TotalEnergies en Equinor een joint venture op. Het Noorse bedrijf Northern Lights gaat de opdracht uitvoeren.

Adobe Stock 216062071 Via een boorplatform in de Noordzee wordt de CO2 de zeebodem in gepompt | Credits: Adobe Stock

Northern Lights is een door de Noorse overheid gesteunde onderneming die op grote schaal CO2 van de industrie op wil slaan in lege gasvelden in de noordelijke Noordzee. De deal met Yara is het eerste commerciële wapenfeit van deze ambitie. Vanaf 2025 wordt jaarlijks 800.000 ton Nederlandse CO2 per schip naar de bodem van de zee bij Noorwegen vervoerd.

CO2 afvangen en opslaan

De overeenkomst met Yara is onderdeel van een groter plan om vanaf 2024 jaarlijks 1,5 miljoen ton CO2 op te slaan. Northern Lights
verwacht vergelijkbare afspraken te maken met een cementproducent en een verwerker van afval. De afgevangen CO2 wordt per schip vervoerd naar een boorplatform van Equinor. Hier wordt het broeikasgas via pijpleidingen tot 2.500 meter diepte geïnjecteerd in een holte in de zeembodem.

Lees ook: Gasplatform wordt nestplaats voor meeuwen. Maar zijn ze ermee geholpen?

Wat is CCS?

CCS staat voor carbon capture and storage: het afvangen en opslaan van CO2 uit schoorstenen en andere bronnen. Het is voor de (fossiele) industrie een gewild middel om de uitstoot te verminderen, omdat het in potentie op relatief korte termijn de CO2-uitstoot flink kan verminderen. Lege gasvelden in de Noordzee kunnen als reservoir dienen voor de afgevangen CO2. Ook kan CO2 in de toekomst een nuttige grondstof worden.

Noodzakelijke oplossing

Het klimaatpanel van de Verenigde Naties, het IPCC, ziet CCS (carbon capture and storage) als essentieel middel om CO2-emissies de komende decennia drastisch te verlagen. Tegelijkertijd zien tegenstanders CCS als een excuus van fossiele bedrijven om door te gaan met het uitstoten van broeikasgassen.

Wat ook meespeelt is dat tot op heden grootschalige CCS-projecten wereldwijd kampen met grote problemen. Verschillende installaties in de wereld kennen tegenvallende resultaten als gevolg van financiële en technische tegenslagen. In sommige gevallen stootte CCS-installaties zelfs meer CO2 uit dan ze afvingen.

Lees ook: Zonne-energie uit aluminium balletjes wordt waterstof voor donkere winters

CO2-opslag in Noorwegen

Daarentegen wordt voor succesverhalen over CCS vaak verwezen naar de Noren. Als sinds 1996 wordt in het Sleipnerveld, een waterhoudende zandsteenlaag CO2 opgeslagen. Inmiddels wordt jaarlijks een miljoen ton CO2 in deze holte gepompt door olie- en gasbedrijf Statoil. De voornaamste reden voor dit succesvolle project is de invoering van een CO2-prijs door de Noorse overheid. Hierdoor werd voor Statoil CO2 afvangen voordeliger dan uitstoten.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Planten laten groeien met uitlaatgassen van schepen

Het platform van Shypple zorgt voor centrale communicatie, waar iedereen kan zien wat er te melden valt over verscheping. De data gaan over containers met een nummer, inkooporders en tracking. Er is geen mailverkeer nodig, want het is in een oogopslag duidelijk waar zich een container bevindt. Een paar keer klikken volstaat voor een boeking.Door het boekingsplatform kunnen betrokkenen snel anticiperen op gebeurtenissen die van invloed zijn op de levering. Daarbij kan via het platform worden gechat met onder andere leveranciers aan de andere kant van de wereld. De digitale expediteur is pas sinds 2017 operationeel, maar nu al geen start-up meer te noemen. Afgelopen jaren groeide het bedrijf met een factor twee. “Terwijl we in dezelfde periode bij de grootste concurrenten geen groei, of zelfs een krimp in volumes hebben gezien”, zegt Habets trots. Door de snelle groei kreeg het bedrijf de ruimte om nieuwe ontwikkelingen in gang te zetten. CO2 hergebruiken Zo ook een nieuwe samenwerking met Value Maritime. Het initiatief ondersteunt klanten van Shypple bij het verkleinen van hun ecologische voetafdruk met het Filtree- en Carbon Capture-systeem van Value Maritime. Dit systeem filtert zwavel, fijnstof en CO2 uit de uitlaatgassen van schepen. De CO2 heeft een speciale bestemming en wordt in batterijen vervoerd naar kassen. Die kunnen de CO2 vervolgens hergebruiken om gewassen te laten groeien. De oplossing is daardoor vooral relevant voor vervoerders van verse goederen. De diensten zijn vanaf september beschikbaar voor Shypple-gebruikers. “Transport over zee is verantwoordelijk voor 2,5 procent van alle wereldwijde CO2-uitstoot”, licht Habets toe. “Het mooie aan de oplossing van Value Maritime is dat deze direct op schepen geïnstalleerd kan worden. Zo heeft CO2 niet eens de kans om in de lucht te komen en dat gebruikers van het Shypple platform direct bij kunnen dragen aan een schonere wereld omdat de CO2 gebruikt wordt om de groei van planten te boosten.” Momenteel zijn er 60.000 olie-aangedreven schepen in de wereld. Het gaat nog een tijd duren voordat deze schepen allemaal zijn omgezet of vervangen worden door batterij-aandrijving. Vooral in de overbruggingsperiode komt het filtersysteem goed van pas.Positieve reacties De eerste reacties op het systeem zijn positief. Bijna iedereen is tegenwoordig doordrongen van het feit dat we samen oplossingen moeten vinden om de klimaatdoelen te halen. Zo ook in de scheepsvaart, merkt Habets. “De klanten die er al gebruik van maken zijn absoluut positief. Zeker omdat wij veel klanten hebben vanuit de versmarkt, die hier mogelijk van kunnen gaan profiteren doordat de uitstoot wordt hergebruikt in de kassen.” Schoon schip Het nieuwe filtersysteem is onderdeel van de missie van Shypple om een schone toekomst van de scheepvaartindustrie te realiseren. Zo hebben klanten van het bedrijf ook de mogelijkheid om bomen te planten, in samenwerking met ForestNation. Ook kunnen zij kiezen voor biologische brandstof door de samenwerking met Goodshipping, het Instituut voor milieu en duurzame energiebronnen in Amsterdam. “We investeren graag in jonge technologieën die potentieel een grote impact kunnen maken maar die een echte hockeystick-curve hebben. In het begin is het duur om ze te gebruiken, ook het geval is bij elektrisch rijden en windmolens bijvoorbeeld. Maar als er genoeg klanten zijn wordt het steeds goedkoper en toegankelijker voor steeds meer mensen. Wij zijn graag die eerste klant”, aldus Habets. Paddenstoelen uit de grond Komende jaren zal de vergroening in de scheepvaart sterk toenemen, voorspelt Habets. “Ik vind het mooi om te zien dat er steeds meer initiatieven als paddenstoelen uit de grond schieten en steeds meer organisaties nadenken over de industrie en hun rol daarin. Als ik dat zie heb ik er wel vertrouwen in.” Maar tegelijkertijd moet er ook nog veel gebeuren voordat er grote stappen gezet kunnen worden. “De logistieke sector moet zichzelf eigenlijk opnieuw uitvinden, en nieuwe samenwerkingen zijn wat mij betreft cruciaal. Ik ben benieuwd hoe deze logistieke revolutie eruit gaat zien, maar wij dragen absoluut ons steentje bij.”Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.