Redactie Change Inc. 26 augustus 2022, 11:28

Plastic verpakkingen straks verleden tijd? 5x bijzondere en duurzame alternatieven

De uitvinding van plastic verpakkingsmateriaal is een zegen voor de langere houdbaarheid van ons eten. Maar door de groeiende afvalberg is het inmiddels ook een zorgenkindje. Gelukkig krijgt plastic inmiddels concurrentie, ook uit onverwachte hoek. Vijf voorbeelden op een rij.

Adobe Stock 111774535 Door plastic is veel van ons voedsel langer houdbaar. Maar het is ook vervuilend. Gelukkig zijn er andere opties. | Credits: Adobe Stock

1. Spinnenweb als verpakking

Wetenschappers van Reuters en Harvard University ontdekten een duurzaam alternatief. Ze zetten biopolymeren, plantaardige afvalresten zoals mais of suikerriet, om in vezels. Deze vezels worden net als een spinnenweb ‘gesponnen’ om het voedsel. De houdbaarheid van bijvoorbeeld een avocado kan daarmee met vijftig procent worden verlengd. Bovendien bevat het draderige materiaal antimicrobiële stoffen die bacteriën zoals E. coli en listeria bestrijden.

En wil je de avocado eten? Dan spoel je het materiaal er gewoon af onder de kraan. Na een tijdje is de coating helemaal opgelost.

2. Eetbare zijdecoating om je fruit

Onderzoekers van MIT (Massachusetts Institute of Technology) hebben een bijzondere manier gevonden om voedsel op een duurzamere manier te verpakken. Ze gebruikten hiervoor namelijk een eetbaar eiwit uit zijde, een reststroom uit de zijde-industrie. Met behulp van zout, water en warmte worden de eiwitten omgezet in een kleurloze vloeistof. “We zuiveren de verkregen gel, die lijkt op de vloeistof in de klieren van de rups, en maken daar nanostructuren van”, zegt onderzoeker Marelli.

Wanneer de vloeistof over het eten wordt gegoten stolt het. Er ontstaat dan een flexibele, eetbare coating die ervoor zorgt dat het eten helemaal is afgedicht. En volgens de onderzoekers merk je er niets van: het is smaakloos, geurloos en onzichtbaar.

3. Capsules van zeewier

Een met vloeistof gevulde verpakking die je in één keer door kunt slikken omdat de verpakking eetbaar is. Dat is wat het Britse Skipping Rocks Lab ontwikkelde. De biologisch afbreekbare verpakking heet Ooho en is gemaakt van Notpla, een membraam gemaakt van zeewier. Bezorgdienst Just Eat gebruikt het al om dipsauzen in te verpakken en tijdens de marathon van Londen konden renners Ohoo gevuld met water en sportgel in hun mond stoppen.

Naast de verpakkingen werkt het bedrijf ook aan afbreekbare folies en netten waar bijvoorbeeld sinaasappelen in verpakt worden.

4. Houten flessen

Het mag gerust een rage genoemd worden: verschillende bedrijven vervangen plastic vochthoudende verpakkingen voor alternatieven op basis van houtpulp. Zo is sausfabrikant Heinz samen met het bedrijf Pulplex bezig met een ketchupfles van houtpulp. En ook bierbrouwer Carlsberg doet een proef met bierflesjes voorzien van een houten binnenlaag.

Een kritische noot is hier wel op z’n plaats. Want kun je deze flessen nog wel recyclen als ze bestaan uit een laag plastic én een laag houtpulp? Je leest het hier.

5. Vrachtwagenzeil

De plastic tas blijft toch verpakkingsmateriaal nummer één. Hartstikke zonde, want er zijn genoeg duurzame alternatieven die een stuk langer meegaan. Het tassenmerk Freitag maakt al langer tassen gemaakt van vrachtwagenzeil. Dat is niet eens heel bijzonder, want ze doen het al jaren, maar het opvallende is alleen dat ze van oude tassen nu ook weer nieuwe vrachtwagenzeilen maken. Het nieuwe zeil wordt gemaakt van ingezamelde oude tassen is volgens Freitag net zo robuust en waterafstotend als het doorsnee type zeildoek, gemaakt van PVC.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Kinderlijke reflexen staan een oplossing van de stikstofcrisis in de weg

Een week geleden zag ik ‘Un autre monde’ in de bioscoop. Geweldige film. Hoofdpersoon Philippe is leidinggevende van een Franse divisie van een Amerikaanse multinational. Hij leidt het leven van de klassieke schone schijn. De geslaagde zakenman met een fijn gezin, een groot huis, een auto uit de premium klasse en verre reizen tijdens de vakantie. Achter de maskerade ziet het er minder goed uit. Zijn vrouw wil van hem scheiden, zijn zoon heeft psychische hulp nodig en de stress op kantoor loopt uit de klauwen. Hij krijgt de onmogelijke opdracht tien procent van zijn personeel te ontslaan, dat in de huidige bezetting het werk al nauwelijks aan kan. Regisseur Stéphane Brizé waakt er gelukkig voor het melodramatische cliché van de onderdrukkende baas en de vertrapte arbeider te volgen. De Franse directeur voelt zich juist ‘geprangd tussen beurskoers en sociale bewogenheid.’ In de Vlaamse zakenkrant De Tijd zegt Brizé dat het fout is te denken dat het louter om klassenstrijd gaat, ‘uiteindelijk zitten we allemaal in hetzelfde schuitje.’ Het probleem is volgens Brizé ‘het systeem dat pervers werkt, door misbruik te maken van je schuldgevoel.’ Als leidinggevende Philippe niet in staat is een lastige situatie op te lossen, ziet de grote CEO in Amerika hem als de zwakke schakel. Brizé: ‘Zolang je dat als manager zelf gelooft en je dus niet de verantwoordelijkheid van het systeem als geheel in twijfel trekt zit je in de val.’ Brizé begrijpt die houding wel. Het is prettig om in het winnende kamp te zitten, om deel uit te maken van een bedrijf dat veel winst maakt, dat marktleider is. Weer een foto van een lachend team op social media dat de glazen champagne heft en een sociale omgeving die virtueel applaudisseert bij zoveel succes. Voor je het weet ga je erin geloven en verlies je, zoals in Un autre monde, als leidinggevende die steeds hoger opklimt in een multinational, het gevoel met de realiteit. Philippe vecht er tegen, legt in een videovergadering zijn compassie met het personeel aan de Amerikaanse CEO voor en komt met een oplossing in een gedetailleerd uitgewerkt plan: hij en zijn drie mededirecteuren leveren salaris in om het grootse deel van het personeel te behouden. De reactie van de CEO op de compassie: ‘Briljant uitgewerkt, maar “Nobody gives a fuck.”’Philippe gaat verder dan veel traditionele media. Hij verschuilt zich niet achter de makkelijke positie van boodschapper van het slechte nieuws, maar komt met een serieuze oplossing, waarin hij verkeerde prikkels uit het oude systeem wil halen en een poging doet naar de lange termijn te kijken. Het is precies de houding waar het in het nauw gedreven politici aan ontbreekt, zoals Wopke Hoekstra deze week weer duidelijk maakte. Op de site van Een Vandaag zegt Gijs Coppens, gz-psycholoog van het platform OpenUp, dat er behoefte is aan ‘emotioneel volwassen leiderschap.’ De kinderlijke reflex van alleen kiezen voor de kortetermijnoplossing moet er uit. Crisisantroploog Bart Klijnsma vindt, net als regisseur Brizé, verandering van het systeem de beste oplossing. ‘Onze systemen zijn niet ingericht op voorwaarts denken. Alles en iedereen kijkt maximaal vier jaar vooruit. Inheemse stammen dachten altijd na over wat de gevolgen zouden zijn over zeven generaties. Maar één generatie zou ook al helpen.’