TCE 10 augustus 2022, 13:30

De trein is niet meer veel duurder dan het vliegtuig

Er reizen deze zomer meer mensen met de internationale trein dan ooit. Treinen was jarenlang veel duurder dan met het vliegtuig, maar dat gat is volgens experts inmiddels een stuk kleiner geworden. Net als met vliegen is het vooral een kwestie van op tijd boeken.

Adobe Stock 415180882 Er is veel animo voor treinreizen door Europa. | Credits: AdobeStock

Chaos op Schiphol. Een groeiende wens om duurzamer te reizen. Meer mensen die weer willen reizen na het opheffen van coronabeperkingen. En een stevige aanbieding op Interrailtickets deze zomer.

Door een samenloop van factoren zijn er dit jaar flink meer internationale treinkaartjes verkocht, laat NS International weten. In juli waren dat er zo’n 400.000, ruim 30.000 meer dan in dezelfde maand in 2019, voor coronatijd. Ook bij de Thalys loopt het storm deze zomer.

Meer aanbod

Er is veel animo voor treinreizen door Europa. Dat is bijvoorbeeld te zien in de toename van het aanbod: grote reisorganisaties als TUI hebben treinreizen in hun assortiment opgenomen. En sinds vorig jaar zijn er een aantal nachttreinen naar onder andere Wenen bijgekomen.

Toch heerst nog steeds de gedachte dat met de trein reizen een stuk duurder is dan vliegen. Maar het verschil is helemaal niet zo groot als veel mensen denken. De Consumentenbond deed in 2019 een steekproef voor de kosten van stedentrips en concludeerde zelfs: 8 van de 10 onderzochte reizen zijn goedkoper per trein dan per vliegtuig.

Lees ook: Zien we straks overal in Nederland deze zelfsturende bootjes?

Misverstand

Recenter onderzoek is er niet, maar het algemene beeld blijft dat treinreizen helemaal niet duurder hoeft te zijn dan reizen met het vliegtuig, laat de Consumentenbond desgevraagd weten.

Hoogleraar duurzaam transport en toerisme Paul Peeters sluit zich daarbij aan. “De prijzen zijn afgelopen jaar enorm omhoog gegaan in alle categorieën, dus voor de trein, maar ook voor vliegen en autorijden”, vertelt hij. “Je kunt voor redelijke prijzen met de trein reizen, vaak goedkoper dan met het vliegtuig. Zeker als je meerekent welke kosten je nog moet maken om van en naar het vliegveld te gaan.”

Het zijn vooral mensen die niet met de trein reizen, die denken dat deze manier van reizen duurder is dan vliegen, blijkt uit een onderzoek van een student van Peeters.

Op tijd boeken maakt uit, zeggen verschillende experts.

Op tijd boeken

Net als met vliegen maakt het vooral uit wanneer je boekt, voegt Peeters toe. “Je moet niet vandaag een kaartje voor de Thalys van morgen willen kopen. Als je normaal je vakantie plant, een paar maanden tevoren, heb je prima prijzen. Zeker naar Oost-Europa of Scandinavië kun je tickets kopen voor een paar tientjes.”

Op tijd boeken, net als wanneer je gaat vliegen, maakt inderdaad uit, beaamt Rico Luman, die namens ING de reis- en transportsector volgt. “De afgelopen weken waren de ticketprijzen voor de Thalys extreem hoog, door het tekort aan beschikbaarheid, dan is het moeilijk om aan een ticket te komen.”

Een andere reden voor het kleiner wordende prijsverschil tussen vliegen en treinen is overheidsingrijpen, vertelt Luman. Hij doelt onder meer op de vliegtaks die is ingevoerd. “Dat gaat vooral op de korte afstand effect hebben”, verwacht de econoom. Volgend jaar wordt deze verhoogd van zo’n 8 naar 24 euro.

Concurrentie (of niet)

Maar: je bent zeker niet op alle bestemmingen goedkoper uit. Op een aantal bestemmingen is er simpelweg veel meer aanbod met het vliegtuig dan voor de trein. Neem Londen: daar gaan tientallen vluchten per dag heen, terwijl er maar een paar treinen per dag naartoe rijden.

Meer aanbod levert over het algemeen een betere prijs op. Zeker als je bedenkt dat in de lucht verschillende vliegmaatschappijen met elkaar concurreren op prijs, terwijl er maar één treinmaatschappij over het spoor naar Londen rijdt.

Grote verschillen

Daar komt bij dat er geen afspraken zijn gemaakt over de maximale prijs van internationaal treinreizen. Ieder land mag zijn eigen keuzes maken, en dat is niet altijd in het voordeel van de consument.

Soms overigens ook weer wel, want in Duitsland reis je deze zomer voor 9 euro per maand met de regionale treinen. In andere landen reizen kinderen dan weer gratis.

Lees ook: Europa wil netwerk voor hogesnelheidslijnen voor treinen

Stimulans vanuit de overheid

Nog een punt dat niet helpt in de concurrentiestrijd tussen de trein en het vliegtuig: er is weinig overheidsstimulans voor treinreizen, waar de luchtvaart gebruik kan maken van bepaalde belastingvoordelen, zoals op kerosine. Tel daarbij op dat het spoor druk bezet is met het nationale vervoer, en er niet zomaar uitgebreid kan worden zonder extra investeringen, en het plaatje is rond.

Hier komt wel verandering in, want de EU investeert de komende jaren volop in het Europese spoor, als onderdeel van de Green Deal. Daaronder valt onder andere in een verdubbeling van het aantal hogesnelheidslijnen in 2030.

Prijzen veranderen continu

Nog een factor die meespeelt: een aantal van de grote treinmaatschappijen, zoals Thalys en Eurostar, werken met dynamic pricing, een flexibel prijzensysteem. Moet een trein nog gevuld worden, dan zijn de kaartjes goedkoop. Is de trein bijna volgeboekt, dan betaal je de hoofdprijs voor een plekje. Die prijzen kunnen meerdere keren per dag veranderen.

Op tijd boeken dus, iets waar mensen (weer) aan moeten wennen. “We zien dat mensen door corona relatief laat boeken”, vertelt Freek Bos, directeur van reizigersvereniging Rover. “Normaal deden veel mensen dat voor de zomer al in januari, maar nu vele malen korter van tevoren.”

Dit geldt overigens in mindere mate voor de nationale en regionale treinmaatschappijen: daar liggen de prijzen over het algemeen ver van tevoren vast.

Zo bespaar je op je internationale treinreis:

  • Boek je ticket ruim van tevoren, niet pas een dag of een paar dagen vooraf. Zeker voor populaire periodes als Kerst en de zomervakantie.
  • Check of het land waar je naartoe reist kortingen aanbiedt voor bepaalde groepen. Vaak kun je goedkoper reizen als je bijvoorbeeld onder de 18 jaar bent, of juist boven de 65 jaar.
  • Kijk naar prijzen op de site van de nationale treinmaatschappij van het land waar je naartoe gaat. Het kan goedkoper zijn om daar een ticket te bestellen dan via NS Internationaal.
  • Controleer of je een reis die uit verschillende delen bestaat, niet goedkoper kunt krijgen door de onderdelen bij verschillende treinmaatschappijen te boeken.
  • Check boekingwebsites als Locomocheap. Die berekenen uit alle opties de goedkoopste keuze. Soms betekent dat bijvoorbeeld net een dag eerder of later vertrekken, of een combinatieticket aanschaffen in plaats van losse kaartjes.
  • Geen bespaartip, wel fijn: bij sommige tickets kun je een zitplaatsreservering kopen, waarmee je jezelf van een vaste zitplaats voorziet.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Start-up ontwikkelt eerste high-tech bijenkorf ter wereld in strijd tegen bijensterfte

Bijen zijn van groot belang voor de biodiversiteit en daarmee ons voortbestaan op aarde. Van alle vegetatie op aarde is 80 procent afhankelijk van bestuiving door bijen. Ook voor ons voedsel zijn bijen onmisbaar: maar liefst 70 van de 100 gewassen die mensen eten zijn voor hun bestuiving afhankelijk van deze ijverige beestjes. De bij sterft uit Maar het gaat niet goed met de bij. Eén op de tien bijensoorten in Europa wordt met uitsterven bedreigd. In de VS, Rusland en Brazilië is het al niet veel beter. De oorzaken van de bijensterfte zijn talrijk en voornamelijk het gevolg van menselijke activiteiten zoals verstedelijking en intensieve landbouw waardoor de verscheidenheid aan bloemen, planten en bomen verdwijnt en een tekort ontstaat aan voedsel en nestmiddelen voor de bijen. Ook ziektes, parasieten het gebruik van pesticiden en de vervuiling van lucht en water zijn van invloed op het wel en wee van bijen. Van alle bijen is de honingbij het bekendst. Anders dan zijn wilde familieleden leven honingbijen in volken. Al eeuwen lang worden honingbijen door mensen ingezet voor het bestuiven van gewassen en het maken van honing. Maar de manier waarop bijen gehouden worden is in al die tijd eigenlijk niet veranderd. Tot nu. Want de Israëlische start-up Beewise heeft een high-tech bijenkorf ontwikkeld die de wereld van de imkers in één klap een paar honderd jaar vooruit spoelt. Lees ook: Bijen kunnen wereldwijde voedselprijzen helpen stabiliserenDe bijenkorf van Beewise is een soort container met een deur erin.Het wel en wee van de bijenkolonie De bijenkorf van Beewise ziet eruit als een container met een deur erin. Aan de zijkant zitten gleuven waar de bijen in en uit vliegen. Eén Beehome kan 48 bijenvolken huisvesten (of 1 a 2 miljoen bijen) en zit propvol technologie waarmee de imker het wel en wee van zijn bijen kan volgen. De kolonies worden 24 uur per dag 7 dagen in de week gemonitord, een klimaatinstallatie houdt de temperatuur en luchtvochtigheid in de korf constant. Zodra het systeem een bedreigende parasiet zoals de Varromijt signaleert, grijpt het in met een niet-chemische behandeling. Ook voorkomt het dat de volken gaan ‘zwermen’ en de korf verlaten. Zodra de bijen tekenen vertonen dat ze willen vertrekken, worden de condities in de korf aangepast zodat ze weer optimaal zijn en de bijen willen blijven. Ook het oogsten van de honing gaat volautomatisch.Het oogsten van de honing gaat automatischDe Beehome is de eerste geautomatiseerde bijenkorf ter wereld. Alle Beehomes staan met elkaar in verbinding en dankzij de zelflerende software kan de gegenereerde data over het wel en wee van de bijen geanalyseerd en vergeleken worden. Wanneer een behandeling of aanpassing van de temperatuur of vochtigheid een gunstig effect heeft kan dit dus direct toegepast worden in andere Beehomes. Lees ook: Minder kunstmest nodig door genbewerking van graan Verminderde bijensterfte Volgens de start-up vermindert de Beehome de sterfte onder bijen met maar liefst 80 procent. Het bedrijf heeft als doel om alle traditionele bijenkorven te vervangen voor deze high-tech variant. Recent haalde het daarvoor 80 miljoen dollar op. De eerste 24000 Beehomes staan al in de VS en het bedrijf heeft plannen om uit te breiden naar Europa en Australië. De vraag is of het industrialiseren van het bijenhouden de oplossing is voor bijensterfte. De wilde bijensoorten hebben er in elk geval geen voordeel van. En anders dan eerder werd gedacht, wordt het merendeel van de bestuiving gedaan door wilde bijen. Vooral wilde planten zijn afhankelijk van verschillende wilde bijensoorten. Die zijn voor hun voortbestaan meer gebaat bij het afschaffen van het gebruik van schadelijke pesticiden en het aanpassen van landbouwmethodes. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.