Hidde Middelweerd 05 augustus 2022, 08:15

Deze start-up belooft de goedkoopste groene waterstof ter wereld te leveren

Het Australische Hysata claimt de meest efficiënte elektrolyser ter wereld in handen te hebben. Met andere woorden: het kan (op termijn) de goedkoopste groene waterstof ter wereld produceren. De start-up haalde onlangs 29,4 miljoen dollar aan investeringen op om die belofte waar te maken.

Adobe Stock 367576835 Groene waterstof duur? Hysata hoopt daar verandering in te brengen. | Credits: peterschreiber.media via Adobe Stock

Het geld wordt onder andere gebruikt om een pilotfabriek te bouwen, waar de veelbelovende elektrolyser van de band moet rollen. In 2025 hoopt Hysata al op gigawattschaal te kunnen produceren.

Efficiëntie van 95 procent

Wat onderscheidt de technologie van Hysata van de rest? In een notendop: elektriciteitsverbruik. Bij het produceren van groene waterstof is elektriciteit namelijk één van de grootste kostenposten. Hoe minder elektriciteit er nodig is voor de productie van een kilo waterstof, hoe lager de kosten dus uitvallen. Bij de zogeheten capillary-fed electrolyser (CFE) van Hysata is het elektriciteitsgebruik relatief laag, dankzij een efficiëntie van 95 procent. Ter vergelijking: het gros van de elektrolysers die momenteel operationeel zijn, hebben een efficiëntie van 75 procent.

‘Deze hoge efficiëntie, gecombineerd met een eenvoudige productiemethode en weinig risico’s in de toeleveringsketen zorgt ervoor dat we op termijn ‘s werelds goedkoopste groene waterstof kunnen leveren’, is te lezen op de website van het bedrijf.

Lees ook: Groene waterstof maken met elektrolysers zónder membraan

Besparing van miljarden dollars

De kostenbesparing die de capillary-fed
electrolyser mogelijk oplevert, liegt er niet om. Hysata legt uit: een project dat jaarlijks één miljoen ton groene waterstof produceert vereist ongeveer 14 gigawatt aan zonne- en windenergieparken met huidige elektrolyse-technologieën. Met de elektrolyser van Hysata is ‘slechts’ 11 gigawatt aan duurzame energiecapaciteit nodig voor hetzelfde productieniveau, resulterend in een kostenbesparing van ongeveer 3 miljard dollar.

De elektrolyser wordt daarnaast gemaakt van grondstoffen die in overvloed aanwezig zijn, aldus Hysata. De hoge efficiëntie maakt dure koeling daarnaast overbodig.

Doorbraaktechnologie?

Het klinkt geweldig, maar de start-up moet de beloftes natuurlijk wel nog waarmaken. Een eerste investeringsronde stemt in ieder geval hoopvol. De Clean Energy Finance Corporation, een groene bank van de Australische overheid, investeerde miljoenen dollars in het bedrijf. Ook de investeringstak van Deense windturbinefabrikant Vestas behoort tot de groep van investeerders.

Een andere investeerder is Kiko Ventures. Robert Trezona, medeoprichter van dat investeringsfonds, verwacht veel Hysata’s elektrolyser. “Ik werk al twintig jaar in clean tech en heb tientallen elektrolyse-technologieën beoordeeld”, zegt hij in een persbericht. “De elektrolyser van Hysata onderscheidt zich als een echte doorbraaktechnologie.”

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Waterstof oogsten met de mobiele zonnepanelen van H2arvester

In april nam Jacob-Jan Dogterom mobiele zonnepanelen in gebruik om zijn agrarische onderneming energieneutraal te maken. Daarvoor werkt hij samen H2arvester dat zonnepanelen met waterstofproductie combineert. Marcel Vroom, medeoprichter van H2arvester en industrieel ontwerper bij npk design, vertelt er meer over.Oplossing voor problematiek landbouwsector Vijf jaar geleden kwam de industrieel ontwerper op een brainstormsessie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland klimaat- en energiespecialisten Rob Jacobs (L’orèl Consultancy) en Auke-Jan Veenstra (LTO Nederland) tegen. De opdracht? Een oplossing vinden voor het ‘zon op landbouwgrond’-dilemma. Het duurde een half uur voordat de heren met het idee van mobiele zonnepanelen en de productie van waterstof op de proppen kwamen. Vroom: “Het is heel simpel: we willen meer duurzame energie opwekken in Nederland. Maar als we alle daken volleggen met zonnepanelen en de zee vol zetten met windturbines hebben we nog steeds niet genoeg energie. Daarnaast is het elektriciteitsnetwerk te krap. We zullen dus met zon-opwek-technologie het land op moeten; en dan met name het agrarische land, maar ook rustgronden, braakliggende gronden en sloten Daarnaast moeten we de energie opslaan, zodat de boer het kan gebruiken als het nodig is en de opgewekte stroom niet het – veel te krappe – electriciteitsnetwerk in hoeft.” Dubbeloogst Zo werd H2arvester geboren: een autonoom, mobiel systeem waarop zonnepanelen bevestigd zijn. De zonnewagens rijden over de akkers zonder de gewassen te beschadigen. Op de boerderij wordt de zonne-energie via een elektrolyser omgezet in groene waterstof en warmte. Hier kan de boer zelf gebruik van maken. Wat hij niet nodig heeft, kan hij leveren aan collega-boeren, nabijgelegen huizen en bedrijven of opslaan voor later gebruik. (NB: het doorleveren van zelf opgewekte energie aan buren is op dit moment wettelijk nog niet toegestaan). “Er is dan dus sprake van een dubbeloogst. Uit onderzoek blijkt dat boeren zo in ieder geval zelfvoorzienend kunnen worden en wellicht zelfs energieproducent”, blikt Vroom vooruit. Dit voorjaar werden de eerste twee prototypes in gebruik genomen om onderzoek te doen. Twee proeftuinen Op de Boerderij van de Toekomst van Wageningen University & Research (WUR) in Lelystad kruipt een H2arvester van 12 bij 6 meter, uitgerust met 48 zonnepanelen boven een viertal gewassen. Hier staat het onderzoek naar de invloed van het systeem op de gewassen centraal. Bij Dogterom rijden drie mobiele zonnewagens met de snelheid van tien meter per uur over een suikerbietenakker. De systemen zijn aangesloten op de netaansluiting die het bedrijf al heeft. Over de resultaten kan Vroom nog niks zeggen, de prototypes moeten eerst een volledig seizoen gedraaid hebben. Betere biodiversiteit Naast het feit dat de boer met H2arvester ook waterstof kan oogsten, komen de zonnewagens ook de biodiversiteit ten goede. Waar de mobiele zonnewagens een gewas afdekken, vindt er minder verdamping plaats vanuit zowel het gewas als de ondergrond. Zo houden planten dus meer vocht vast. Bovendien kunnen de systemen ook over sloten heen rijden, oppervlaktes waar boeren tot dusver alleen geld kosten aan onderhoud. Vroom hoopt dat er volgend jaar op twee agrarische bedrijven H2arvesters rondrijden. Een van die bedrijven ligt in Noord-Groningen. “Daar is al een elektrolyser aanwezig. Een deel van de keten staat er dus al. Daar kunnen we onze zonnewagens aan koppelen. Dat maakt de investering – en het risico – voor de ondernemer ook minder groot.” Geen rocket science Financiering is direct ook de grootste uitdaging. Technisch gezien is het geen ‘rocket science’ wat H2arvester doet. Alles is er al: zonnepanelen, accu’s waarin elektriciteit op wordt geslagen, elektrolysers. “Aan ons de taak om een sluitende keten te bouwen van al die losse onderdelen, gericht op de agrarische sector.” Maar, het aanschaffen van een H2arvester gaat samen met het aanschaffen van een elektrolyser en opslagmogelijkheden. Het aanschaffen van die complete keten, kan niet zonder subsidies van de overheid. “Boeren die een rol opeisen in verduurzaming moeten gesteund worden. De productie van waterstof is voor agrarische ondernemingen nog niet kostendekkend. We wachten op erkenning van Den Haag. Dat straalt ook vertrouwen uit naar andere investeerders.” In juli heeft de stichting De Waterstofboeren (mede namens H2arvester) een brief voor steun aan kleinschalige waterstofproductie op de boerderij aangeboden aan de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Henk Staghouwer. Vroom: “Hij was zeer positief, nu is het juiste moment. Staghouwer gaat met Rob Jetten overleggen om een aantal proefprojecten op te zetten.” Lees ook: Nieuw boeren: Schevichoven voorbeeld van klimaatvriendelijke boerderij met winstSchrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.