Romy de Weert 02 augustus 2022, 12:00

Gigantische waterbatterij in Zwitserse Alpen moet het Europese net gaan balanceren

Een gigantische waterbatterij onder de Zwitserse Alpen kan net zoveel energie opslaan als 400.000 batterijen voor elektrische auto’s. De batterij is vorige maand in gebruik genomen en wordt gebruikt om het elektriciteitsnet mee te balanceren.

Csm Nd D Vieux Emosson De c2015 dng 03 0e676500b7 Zes turbines worden aangedreven door water dat door een stalen buis stroomt die hoger is dan de Eiffeltoren. | Credits: Nant de Drance

Waterkrachtcentrales bestaan al jaren en zijn een duurzame bron van energie. Zonne- en windenergie zijn namelijk afhankelijk van het weer, waardoor je er niet altijd van op aan kunt. De waterkrachtcentrale kan energie van het net halen als er te veel is en het opwekken als het nodig is. Maar omdat we in Nederland geen hoogteverschillen hebben bij gebrek aan bergen, kunnen wij daar niet op inzetten.

Variabele snelheid

Daar hebben ze in Zwitserland geen last van. Er zijn daar verschillende watergrachtcentrales. Maar wat deze centrale – genaamd Nant de Drance – bijzonder maakt, is de pompsnelheid. Deze heeft namelijk een variabele snelheid. En dat is handig als je energie op wilt slaan.

“Met een turbine met een vast toerental moet je wachten tot de centrale op precies de juiste snelheid draait om te synchroniseren met het net”, zegt Pascale Radue, CEO van GE Renewable Energy Hydro tegen CNN, dat de apparatuur voor de faciliteit leverde. “Dit verspilt tijd en energie. Turbines met variabele snelheid leveren onmiddellijk elektriciteit aan het net, zodat er minder risico op stroomuitval is.”

14 jaar onderzoek

Na 14 jaar onderzoek openden Zwitserse onderzoekers afgelopen maand een nieuwe fabriek in de Zwitserse Alpen. Daar wekt de waterkrachtcentrale energie op met water, en kan de mega-batterij de energie opslaan.

De video hieronder laat zien hoe de waterkrachtcentrale werkt.

De waterkrachtcentrale, waarvan de pompen 600 meter onder grond liggen, werkt als een dynamo. Zodra er energie nodig is, laat de dam water van het hoger gelegen reservoir naar het lager gelegen meer stromen. Een generator zet die waterkracht om elektriciteit. De elektriciteitscentrale van Nant de Drance heeft een vermogen van 900 megwatt en is daarmee – naar eigen zeggen – een van de krachtigste centrales in Europa.

Wanneer er teveel stroom op het net is en de energie moet worden opgeslagen, wordt het water van het lager gelegen deel omboog gepompt. Daarmee kan de centrale 20 miljoen kilowattuur opslaan. Dat is gelijk aan de opslagcapaciteit van 400.000 elektrische autobatterijen.

6.500 olympische zwembaden

Het water van de twee reservoirs is samen 25 miljoen kubieke meter. Dat is net zo veel als 6.500 olympische zwembaden. Het duurt zo’n 20 uur om al het water van het ene naar het andere reservoir te pompen.

Gelegen in het geografische hart van Europa zou Zwitserland stabiliteit kunnen bieden aan het elektriciteitsnet over het hele continent, zegt Rebecca Ellis, manager energiebeleid bij de non-profit International Hydropower Association ook tegen CNN. Maar aangezien het land geen lid is van de Europese Unie, vormt de regelgeving daarvoor momenteel een obstakel. “We moeten daarom nauwere afspraken maken met de EU”, zegt Ellis.

Nant de Drance gebruikte bestaande dam- en reservoirinfrastructuur, waarbij het merendeel van de bouwwerkzaamheden ondergronds werd uitgevoerd, waardoor de impact op het landschap is beperkt. | Credit: Nant de Drance

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Hoe duurzaam is Zweden?

Zweden heeft een paar voordelen die het tot duurzaam land maken. Het is relatief dunbevolkt, met 10 miljoen mensen op 500.000 vierkante kilometer. Er is daardoor veel ruimte voor natuur en bos. Bos dat allemaal CO2 vastlegt terwijl het groeit. Maar het land rust niet op zijn lauweren. Het doet verschillende dingen om zo snel mogelijk zo duurzaam mogelijk te worden. 1. Groen Staal Het meest in het oog springend is hun poging om ‘groen’ staal te maken. Normaal vraagt de productie van staal bakken energie én is er steenkool nodig als grondstof voor het staalproces. SSAB werkt nu aan technieken om de nodige warmte met waterstof te maken. Als het lukt in de geplande tijd zal Zweden het eerste land zijn dat groen staal levert. In kleine hoeveelheden bestaat dit staal trouwens al. Autobouwer Volvo (ook Zweeds) paste het toe in een bouwwagen. 2. Duurzame auto's De bus, auto, vrachtwagen en bestelbusjes moeten in 2030 al klimaatneutraal zijn. Dat betekent dat ze, op z’n minst, moeten rijden op een biobrandstof. Voor de bussen in Stockholm geldt dit al sinds 2017; er is daar geen OV meer dat op fossiele brandstoffen rijdt. Voor andere sectoren, en dan vooral het zware transport, is de uitdaging groter. Het voordeel van Zweden: de gigantische bossen leveren een heleboel biomassa, die je ook kunt gebruiken om ‘groene’ diesel van te maken. Wat wel opvalt, is dat deze groene ambities niet per se doordringen tot de lokale auto-industrie. Volvo was een van de laatste automerken die een elektrisch model aankondigde. Wel is het zusterbedrijf Polestar bezig met een auto die netto geen CO2 kost. 3. Havermelk De Zweden zijn, meer nog dan de Hollanders, gek op een bakje troost. Fika, de traditie van koffie met een gebakje, is onderdeel van de cultuur. Die koffie bevat vaker en vaker havermelk. Ook hierin verschilt Zweden weinig van Nederland. Maar die havermelk komt wel vaak uit Zweden. Het bekendste merk van dit soort melk is Oatly, een bedrijf dat zijn oorsprong heeft in het Scandinavische land. Dat dit bedrijf een van de eersten was die havermelk maakte op een grote schaal is niet toevallig. Havermelk is namelijk een Zweedse uitvinding; Rickard Öste ontwikkelde deze melksoort in de jaren ’90. 4. Ikea IKEA is als kapitalistische kolonisator van het meubellandschap niet meer weg te denken. Een van de grootste bedrijven ter wereld, en het bedrijf voelt de verantwoordelijkheid die dat met zich meebrengt. Dus heeft het de ambitie om ‘klimaatpositief’ te worden: minder uitstoten dan ze opnemen. De houten meubels helpen daarbij. Maar er is ook kritiek op de meubelreus; ze zouden een wegwerpcultuur in de hand werken, omdat hun meubels minder houdbaar zijn dan robuuste (maar duurdere) versies. Het hernoemen van de koopjeshoek naar Circular Hub wist ook scheve blikken te trekken. Aan de andere kant promoot het vegetarisme met vleesloze versies van de gehaktballetjes en laat het mensen hun oude meubels inleveren, zodat IKEA ze netjes kan recyclen. 5. Plastic recyclen Net als in Nederland wil Zweden niet alleen CO2-neutraal, maar ook circulair worden. Dat betekent: alles hergebruiken. En dat is niet makkelijk; vooral plastic is lastig. Plastic kan namelijk van een heleboel verschillende materialen gemaakt zijn met verschillende eigenschappen. Zweden stak onlangs een miljard kronen (100 miljoen euro) in een gigantische fabriek die álle soorten plastic moet scheiden en recyclen. Dit artikel maakt onderdeel uit van een serie waarin Change Inc. duurzaamheidsprestaties over de grens bekijkt. Lees ook: Hoe duurzaam is Singapore?Hoe duurzaam is Finland?Hoe duurzaam is Italië?Hoe duurzaam is Schotland?Hoe duurzaam is Costa Rica?Hoe duurzaam is Frankrijk?Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.