Romy de Weert 20 juli 2022, 11:23

Zijderups biedt alternatief voor microplastics

Microplastics kom je overal tegen. Zoals in kleding, cosmetica, verf en landbouwproducten. Ze zorgen ervoor dat de actieve stoffen langer goed blijven, maar ze zijn slecht voor het milieu en ons lichaam. Onderzoekers van het MIT hebben een alternatief gevonden: zijde. Deze stof kan een biologisch afbreekbare vervanger zijn voor microplastics.

Adobe Stock 308339666 Laagwaardig zijde van de zijderups kan als alternatief dienen voor microplastics. | Credits: Adobe Stock

Microplastics zijn minuscule plastic deeltjes die overal worden aangetroffen: in ons water, de bodem, de lucht en zelfs in ons lichaam.

Microplastic heeft een functie

De plasticdeeltjes worden toegevoegd aan producten zoals landbouwchemicaliën, verf, cosmetica en wasmiddel. Daardoor blijven de actieve stoffen langer houdbaar, waardoor je de producten langer kunt gebruiken. De Europese Unie wil dat er tegen 2025 een biologisch alternatief voor de microplastics is. Het Massachusetts Institute of Technology (MIT) lijkt een oplossing te hebben.

Een team van wetenschappers van het MIT heeft een biologisch alternatief voor microplastics ontwikkeld uit zijde. Volgens de onderzoekers zou het een goedkope en gemakkelijke oplossing kunnen zijn voor het microplasticsprobleem.

Makkelijke oplossing

Microplastics komen in het milieu door bijvoorbeeld plastic tasjes en flessen die langzaam afbreken. Maar ook doordat microplastics met een functie in producten zijn verwerkt. Volgens het Europees Chemische Agentschap is zo’n 10 tot 15 procent van de microplastics in het milieu afkomstig van producten zoals landbouwchemicaliën of cosmetica. “Deze bronnen kunnen relatief makkelijk worden aangepakt met deze op de natuur gebaseerde biologisch afbreekbare optie”, zegt onderzoeker Benedetto Marelli.

De wetenschappers gebruiken het zijde-eiwit van de zijderups. Hoewel zijdedraden die gebruikt worden voor textiel van hele hoge kwaliteit moeten zijn, is er voor het biologisch alternatief voor microplastics slechts laagwaardig zijde nodig.

Zijde werkt beter dan microplastics

Zijde is niet giftig en kan op natuurlijke wijze door het lichaam worden afgebroken. Uit laboratoriumtests blijkt zelfs dat een coating van zijde soms beter werkt dan methoden met microplastics die nu al op de markt zijn.

China niet nodig

Laagwaardig zijde, dat nu nog vaak wordt weggegooid, is goed geschikt voor de nieuwe methode. China is op dit moment de grootste zijdeproducent ter wereld. “Maar omdat bij dit proces bulkzijde wordt gebruikt en een hoge kwaliteit niet nodig is, zou de productie ook in andere delen van de wereld kunnen plaatsvinden”, zegt Marelli in het bericht.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Glastuinbouw bespaart aardgas door CO2 en warmte van afvalenergiecentrale

“Vier jaar onderhandelen zorgde ervoor dat zestien partijen met elkaar voor langere tijd de samenwerking aangaan om de glastuinbouw drastisch te verduurzamen”, zegt aubergineteler Jan van Duijn. Als dit project in de loop van 2026 op volle toeren draait, besparen de tuinders jaarlijks 100 miljoen kuub aardgas. “Driekwart van onze totale vraag. Dat is een flinke bijdrage aan de ambitie om in 2040 als gehele sector klimaatneutraal te zijn.” Alternatief voor aardgas Project Osiris is een samenwerking tussen glastuinbouwers van Energie Cluster Steenbergen en Nieuw Prinsenland in Dinteloord, en afvalverwerker en recycler PreZero. De glastuinbouwers in Steenbergen en Dinteloord wekken nu zelf warmte en CO2 op met een warmtekrachtkoppeling. Deze draait op aardgas. De afvalenergiecentrale van PreZero in Roosendaal is een alternatief voor dat aardgas. “In onze centrale verbranden we huishoudelijk- en bedrijfsafval dat we niet kunnen recyclen, en zetten dat om in energie en andere producten”, zegt Ard-Jan Verpaalen projectmanager bij PreZero. “Hier komt restwarmte en CO2 bij vrij; beide waardevolle input voor de glastuinbouw.” Lees ook: Nederland gaat bonenteelt aantrekkelijker maken CO2 zuiveren Na reiniging kan de afgevangen CO2 gebruikt worden om de gewassen in de kassen te laten groeien. “Stoffen die gevaarlijk zijn voor planten worden uit de CO2 gezuiverd”, zegt Van Duijn. “Voor de aubergine is de CO2 uit de verbrandingsoven niet anders dan de CO2 uit de lucht. Je proeft er niks van.” Leidingen leggen De afgelopen jaren verkende men binnen project Osiris hoe de verbinding tussen PreZero en de tuinders gelegd kon worden. Na een positieve haalbaarheidsstudie is sinds deze maand ook de SDE++-subsidie binnen en kunnen de werkzaamheden beginnen. “De komende periode moeten we de vergunningen regelen en ronden we de voorbereidingen af”, zegt Harry op ’t Ende, projectmanager van Osiris. “Ook moeten we de tracékeuze vaststellen; de leidingroute van de afvalenergiecentrale naar de glastuinbouwgebieden.” Lees ook: Bos in Nederland wordt diverser, maar krimpt wel “Je wilt natuurlijk de kortst mogelijke route aanhouden”, gaat Op ’t Ende verder. “Maar in de praktijk zullen we hier van afwijken omdat je bijvoorbeeld langs waterwegen en ondergrondse obstakels heen gaat. Soms kun je dicht onder de oppervlakte blijven en soms moet je boren. Dit traject verkennen we nu al met de aannemer, zodat we straks niet voor onnodige verrassingen komen te staan.” Duurzame glastuinbouw Een kwart van de CO2-uitstoot van de afvalenergiecentrale wordt straks met project Osiris afgedekt. Maar in de toekomst is het goed mogelijk dat nog meer telers uit de regio op het leidingennetwerk worden aangesloten. “We focussen nu op de twee clusters in Steenbergen en Nieuw Prinsenland”, zegt Van Duijn. “Maar hopelijk worden andere nabijgelegen telers ook enthousiast als ze de ontwikkelingen van Osiris zien.” In 2023 hoopt Osiris met de bouw en installatie te beginnen, waarna het project eind 2025 in bedrijf gaat. Eerst gefaseerd, maar daarna op volle toeren. In de loop van 2026 draait project Osiris dan op volledige capaciteit.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.