Romy de Weert 14 juli 2022, 11:30

17 Nederlandse bedrijven bouwen het eerste vliegtuig op waterstof

In 2028 moet het eerste middelgrote passagiersvliegtuig op groene waterstof van Amsterdam naar Londen kunnen vliegen. Daarbij bouwen zo’n 17 bedrijven, waaronder Fokker en TU Delft een bestaand propellervliegtuig om tot een waterstof-elektrisch vliegtuig. Michel van Ierland van Unified International brengt die partijen samen als ondernemer.

Fotovan Dana LR 6849

Vliegen zorgt voor een hele hoop CO2-uitstoot. Daarom wordt er door bedrijven hard aan de weg getimmerd om duurzame alternatieven te ontwikkelen, zoals elektrische of op waterstof aangedreven vliegtuigen. Maar waarom zou je het in je eentje doen? Unified International bracht partijen in de vliegtuigbouw in Nederland samen om het eerste passagiersvliegtuig op waterstof te bouwen. “Vanaf 2028 gaan we concurreren met motorfabrikanten en hebben we een volledig nieuw, groen product in de markt staan.”

Hoe zorg je voor snelle verduurzaming?

“We hebben in Nederland ontzettend veel kennis over de luchtvaart tot onze beschikking. We maken al meer dan honderd jaar vliegtuigen. Zo heb je rond Technology Park Ypenburg in Den Haag een cluster van maakbedrijven. In Eindhoven zitten de motorbedrijven en in Twente zitten veel materiaalbedrijven. We dachten: hoe kunnen we al die kennis maximaal benutten?

Samen met Innovation Quarter hebben we 17 bedrijven bij elkaar gebracht in een consortium en bouwen we aan het eerste middelgrote omgebouwde waterstofvliegtuig. Het nieuwe vliegtuig stoot geen CO2, maar gewoon water uit, waardoor vliegen een stuk minder vervuilend is. Bovendien hergebruiken we veel vliegtuigonderdelen, zoals het Airframe, de structuur van het vliegtuig. De motor wordt groen en de frames kunnen een stuk langer gebruikt worden, dubbel duurzaam.

Duurzaam is natuurlijk essentieel, maar er moet wel een businesscase in zitten. Uiteindelijk moet je kunnen concurreren en je plek verdienen in de volgende generatie vliegtuigen.

“Het waterstofvliegtuig kan een afstand tot 750 kilometer afleggen. Dat is een afstand van Londen naar Amsterdam. Of je kunt er vluchten mee uitvoeren tussen de eilanden in het Caribische gebied. De ticketprijs zal zo’n 5 tot 10 procent duurder zijn dan de huidige prijzen. Uit onderzoek blijkt dat consumenten dat bedrag er zeker voor over hebben, als ze weten dat ze vliegen met een volledige groene oplossing zonder uitstoot.

Om het waterstofvliegtuig te maken, bouwen we een propellervliegtuig om. Nu komen meerdere type propellervliegtuigen wereldwijd daarvoor in aanmerking. Dat zijn dus vooral vliegtuigen die niet al te lange afstanden afleggen, zo’n 750 kilometer. Uiteindelijk zijn ook grote vliegtuigen op waterstof nodig, die verder kunnen vliegen, maar dat zal naar alle waarschijnlijkheid tot 2040 duren. Daar willen we niet op wachten, we moeten nú aan de slag.”

Welk type leider is daarvoor nodig?

“Om al die partijen samen te brengen, heb je een echte bruggenbouwer nodig. Iemand die mensen bij elkaar brengt en overzicht heeft over de kennispositie die we hebben. We willen pionieren en impact maken. En dat kan alleen door goed ons huiswerk te doen, een robuust plan te maken en mensen intern en extern mee te nemen. Door open te staan voor kritiek blijven we scherp. Maar toch wel het allerbelangrijkste is koers houden. Als we ons doel voor ogen houden, de eerste waterstofvlucht tussen Amsterdam en Londen in 2028 mogelijk maken, dan werken we daar met z’n allen naartoe.”

Welke uitdagingen zijn er?

“Op technologisch gebied zijn er echt nog wel punten waar we extra op moeten letten. Maar in Nederland hebben we heel veel technische partners. Om tot een oplossing te komen, werkt het om technische mensen bij elkaar te zetten, de deur dicht te doen en pas weer open te doen als er een antwoord op de vraag is. Dit soort pressure cooker-sessies werkt heel goed met een technisch team.

Een andere uitdaging zit hem in het verkrijgen van vertrouwen. De technologie is niet nieuw en we moeten het samen brengen voor een toepassing in de lucht. Dus moeten we het voordeel van de twijfel krijgen. We hebben een investering van het Groeifonds toegekend gekregen als onderdeel van de luchtvaart in transitie programma en daar zijn we enorm trots op. Daarmee laten ze zien dat ze een bedrijf zoals dat van ons een impuls geven op een programma dat ertoe doet.”

Duurzaam vliegen: elektrisch of op waterstof?

“Voor korte afstanden en minder passagiers is elektrisch vliegen ook een interessante optie. Maar voor grotere afstanden en meer passagiers heb je écht waterstof nodig. Het heeft een hoge energiedichtheid en is een goede energiedrager. Het neemt weliswaar veel volume in, waardoor we een aantal stoelrijen uit het vliegtuig moeten halen. Maar daar staat tegenover dat je het onderweg ‘verstookt’ waardoor het vliegtuig steeds lichter en efficiënter wordt. Accu’s worden niet lichter wanneer ze energie verbruiken. Waar je mee vertrekt, daar eindig je mee. Met waterstof is dat een stuk efficiënter.”

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Vrees over gastoevoer, maar Gasunie voorziet geen problemen

Is er genoeg gas in de winter? De Russische gaskraan is op dit moment al bijna helemaal dicht. Maar het is zomer en huishoudens hebben daarom nauwelijks gas nodig. De industrie en glastuinbouw kunnen daarom verbruiken wat ze willen. Dat zal van de winter anders zijn. Wordt het een beetje koud, dan zal iedere Nederlander de gasgestookte CV weer opstarten. Het kabinet wil leveringszekerheid voor burgers en heeft daarom plannen klaarliggen in geval van tekorten. Industrie en glastuinbouw moeten het dan zonder aardgas stellen. Dat leidt tot zorgen bij de industrie. Het Parool schrijft dat zelfs met alle maatregelen een tekort aan gas kan ontstaan als Duitsland geen Russisch gas meer krijgt. Dan moet (een deel) van het Nederlandse gas namelijk naar de Oosterburen en blijft er minder over voor ons. Zelfs als je kolencentrales gebruikt om stroom op te wekken en de vraag naar gas relatief laag blijft. Geen probleem met gasvoorraad Gasunie reageerde vandaag op deze zorgen. Er hoeft geen afschakeling plaats te vinden deze winter, zegt het bedrijf. Tenminste, niet als er aan ‘randvoorwaarden voldaan wordt’. Zo moeten er verschillende grote opslagplekken voor vloeibaar gas komen. Ook moeten de steenkolencentrales niet beperkt worden in hun capaciteit. En zal de vraag naar aardgas 20 procent lager moeten blijven dan voorheen. Hoe realistisch die voorwaarden zijn? Gasunie geeft toe dat de praktijk wel eens heel anders kan uitvallen dan de berekeningen. Bij een strenge winter of tegenvallende hoeveelheden vloeibaar gas (LNG) zijn er misschien wél extra maatregelen nodig om gasverbruik te temperen. De levering aan Duitsland kan maximaal 35 miljard kuub zijn volgens Gasunie. Dat is echter meer dan genoeg, zo lijkt het; meer kan het Duitse gasnetwerk niet verwerken. Als wij die hoeveelheid leveren blijft er genoeg over voor Nederlandse bedrijven en huishoudens. Besparing helpt een hoop Zowel de bezorgde industrie als Gasunie lijken weinig te denken over besparing. Terwijl dat in crisistijden toch de makkelijkste weg lijkt. De Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie (NVDE) berekende eerder dat besparing de Nederlandse afhankelijkheid van Russisch gas kan oplossen. “Het is opvallend hoeveel relatief kleine dingen er nog te doen zijn die gezamenlijk veel besparing opleveren”, zei NVDE-directeur Olof Van der Gaag tegen Change Inc. Isolatie van kantoorgebouwen en industriële installaties helpt, net als het beter inregelen van verwarming. De thermostaat een graadje lager zorgt ook voor veel besparing. Niet alleen in gasgebruik, maar ook in geld - dat maakt ze interessant voor het bedrijfsleven. Gasunie zegt wel dat de huidige vraag 20 procent lager ligt dan normaal, en dat dit zo moet blijven om de winter te overleven. Maar als de vraag nog verder daalt, zou het kunnen zijn dat er geen kolencentrales aan hoeven te staan. Het aanzetten van die centrales brengt het klimaatbeleid van de regering in de problemen, zeker als ze nog harder moeten draaien. De kolencentrales helpen de gasvraag omlaag omdat de elektriciteitscentrales die op gas draaien dan minder gas hoeven te gebruiken.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.