Floris Cup 11 juli 2022, 10:19

Europa wil netwerk van hogesnelheidslijnen voor treinen

Europa wil een netwerk van hogesnelheidslijnen voor treinen aanleggen, om op termijn een duurzaam en efficiënt alternatief te bieden voor de luchtvaartindustrie. Het bedoelde netwerk moet als het ware een spinnenweb gaan vormen tussen elke grote stad in de Europese Unie.

Adobe Stock 497281128 Er is veel vraag naar een goed Europees netwerk voor treinen. Maar of het er nu echt gaat komen is nog maar de vraag. | Credits: AdobeStock

“Hoewel we al veel bereikt hebben, moet er nog veel gebeuren willen we de ambitieuze doelstellingen van de Europese Green Deal halen”, vertelde Alberto Mazzola in juni tegen CNN. De uitvoerend directeur van de Gemeenschap van Europese Spoorwegen was vorige maand nog in het Franse Lyon, om daar met verschillende Europese leiders uit de spoorwegindustrie een nieuw en ambitieus plan voor een ultramodern hogesnelheidsnetwerk te bespreken.

Het ambitieuze plan dat in de Franse stad is besproken, streeft naar een verdrievoudiging in kilometers van het bestaande netwerk van Europese hogesnelheidslijnen tegen 2050. En hoewel het plan mogelijk van cruciaal belang is om de klimaatdoelstellingen van de EU te halen, is niet iedereen ervan overtuigd dat het netwerk ook echt reëel is.

“Helaas hebben we dergelijke verhalen al vaker gehoord en het klinkt alsof de spoorwegen in Europa andermaal beloftes doen die ze niet waar kunnen maken”, zegt Jon Worth, een campagnevoerder voor een Europees spoornetwerk, tegen CNN. “Totdat ik echt concrete projecten en bestellingen van materiaal zie, ben ik niet overtuigd”.

Volgens de Europese Commissie is transport verantwoordelijk voor ongeveer een kwart van de totale uitstoot van broeikasgassen in de EU. Wegvervoer en luchtvaart zijn achtereenvolgens de twee grootste uitstoters van broeikasgassen binnen die sector, terwijl het spoor algemeen beschouwd wordt als een groener alternatief voor beiden.

Treinverbindingen zijn gericht op het binnenland

Volgens Mazzola beschikt Europa nu al over een uitgebreid modern treinsysteem, maar dat momenteel voornamelijk gericht is op het binnenland. Daarnaast is een dergelijk systeem bijzonder complex zegt de directeur, vanwege de hoge kosten en de bureaucratische hindernissen.

Ook hebben de Europese spoorwegen tijdens de coronapandemie een financiële klap gekregen, omdat het aantal passagiers de afgelopen twee jaar tot een historisch dieptepunt is gedaald. Naar schatting hebben de spoorwegen gezamenlijk meer dan 50 miljard euro verlies geleden, terwijl de EU en nationale regeringen tot dusver slechts één vijfde van het verlies gecompenseerd hebben.

Hierdoor bestaan er twijfels of een dergelijk Europees netwerk er snel zal zijn. Alleen al vanwege de omvang zal het volgens deskundigen vele jaren duren voordat het operationeel zal zijn. Het valt dus nog te bezien of de EU het voorbeeld van China kan volgen, door in korte tijd enorme netwerken van hogesnelheidslijnen aan te leggen.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Change Report Talk over aardgas: hoe komen we eraan en hoe komen we ervan af?

Voor deze uitzending las Ouillet een hele stapel kamerbrieven en rapporten, waaronder het whitepaper van TNO over de opties die Nederland heeft om van het Russische gas af te komen, het actieplan hybride warmtepompen van minister voor Energie en Klimaat Rob Jetten en de kamerbrief over het stimuleren van de hybride warmtepomp. Ook las zij het beleidsprogramma versnelling verduurzaming gebouwde omgeving. Bedrijven Bedrijven hadden volgens Ouillet al verder kunnen zijn als ze de wettelijke verplichting hadden nageleefd. Die wet stelt dat bedrijven verplicht zijn besparingsmaatregelen te nemen die zichzelf binnen vijf jaar tijd terugverdienen. Maar dat is maar weinig gebeurd omdat er niet op werd gehandhaafd. “Met de benefit of hindsight: hadden we bedrijven maar geholpen door ze licht te dwingen om besparingsmaatregelen te nemen. Want nu zitten ze met de gebakken peren.” Huishoudens Uit de documenten maakt Ouillet op dat de overheid huishoudens kiest voor een combinatie van normeren en stimuleren. Zo is het vanaf 2026 verplicht om bij vervanging van de Cv-ketel te kiezen voor een duurzamer alternatief als er geen warmtenet wordt aangelegd. Daarnaast zijn in het programma versnelling verduurzaming gebouwde omgeving een heleboel maatregelen bijeen geveegd die woningeigenaren en huurders tot verduurzaming moeten aanzetten. Maar de praktijk is weerbarstig legt Ouillet uit. Want VVE’s, vleermuizen, regels en vergunningen kunnen zomaar voor problemen zorgen. Worden die opgelost? Luister de podcast hieronder terug.