Marc Seijlhouwer 06 juli 2022, 10:43

Warmte uit Utrechts WC-water

Eneco begint met de bouw van de ‘grootste warmtepomp’ van Nederland. Bij de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Utrecht komt een apparaat dat de warmte uit rioolwater haalt en die doorsluist naar huizen in de omgeving.

Eneco rwzi warmtepomp concept Concept van de warmtepomp. De bouw begon dinsdag 5 juli. | Credits: Eneco

De warmte uit het afvalwater kan 20.000 huizen duurzame warmte geven. De energie gaat naar het bestaande warmtenet dat daarmee een minder milieubelastende vorm van warmte krijgt.

Het idee is relatief simpel: mensen die douchen of in bad gaan spoelen warm water naar het riool. Dit komt, gemengd met kouder water van de WC, op een relatief hoge temperatuur binnen bij de rioolwaterzuiveringsinstallatie.

Normaal vloeit die warmte weg. Zonde, in een transitie waarin ‘gratis’ warmte een groot goed is. Dus bouwt Eneco een aquathermie-installatie. Deze haalt de warmte (thermie) uit het water (aqua) via een warmtewisselaar. Vervolgens wordt de temperatuur opgewerkt tot 75 graden; dit kan elektrisch, met groene stroom en kost relatief weinig energie. Dat water kan het warmtenet in.

Groot vat

Om zeker te weten dat er altijd warm water is bouwt Eneco ook een buffervat van 18 bij 18 meter bij de installatie. En om van de rioolwaterzuiveringsinstallatie naar het warmtenet te gaan komt er een 600 meter lange pijpleiding.

Voor de gemeenten Utrecht en Nieuwegein is het een belangrijke stap naar duurzame warmte. De grote warmtepomp kan 15 procent van de warmtenet-aansluitingen bedienen. Utrecht heeft, net als andere steden, verschillende warmteplannen voor verschillende wijken. Het warmtenet is er daar een van, zeker als het helemaal op duurzame warmte kan draaien.

Rioolwater duurzaam

Rioolwaterzuiveringsinstallaties worden door projecten zoals deze langzaam een van de duurzaamste plekken van Nederland. Niet alleen recyclen ze afvalwater zodat wij het weer kunnen drinken, ze gebruiken de ruimte vaak ook voor zonnepanelen. Ook de restproducten na filteren van het water krijgen steeds vaker een hoogwaardig tweede leven, bijvoorbeeld als grondstof in de chemie.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Grootste groene waterstoffabriek van Nederland komt in Rotterdam

Het bedrijf nam de definitieve investeringsbeslissing wat betekent dat het project dat in 2020 werd aangekondigd met zekerheid doorgaat. De fabriek zal de waterstof maken met behulp van windenergie van het windpark Hollandse Kust Noord dat ook in handen is van het oliebedrijf. In 2025 moet de productie starten. Met de realisatie van de waterstoffabriek is een investering gemoeid van 1 miljard euro. Het is voor het eerst dat een bedrijf in Nederland zoveel kapitaal steekt in de ontwikkeling van groene waterstof. Ondanks het feit dat er veel plannen zijn blijven de definitieve investeringsbeslissingen tot nu toe uit. NortH2 Zo onderzoekt een consortium van bedrijven waaronder ook Shell de haalbaarheid van grootschalige productie, opslag en transport van groene waterstof in de Eemshaven in Groningen. In 2030 moet voor 4 gigawatt aan electrolysers en bijpassende capaciteit aan wind op zee gerealiseerd zijn. Maar de investeringsbeslissing voor dit project laat nog op zich wachten. De daadwerkelijke realisatie van NortH2 blijft afhankelijk van overheidsbeslissingen over het bouwen van windmolenparken in de Noordzee. Ook wacht het consortium nog op subsidies voor het project. H2-fifty Ook oliereus BP heeft samen met waterstofchemiebedrijf HYCC plannen voor een waterstoffabriek in de Rotterdamse haven. De groene waterstof van H2-Fifty is eveeens bestemd voor het verduurzamen van de raffinaderij van BP en andere industrieën in het havengebied, doordat het fossiele brandstoffen kan vervangen. De groene stroom die voor de productie nodig is, wil het bedrijf afnemen van een nieuw te bouwen windmolenpark in de Noordzee. Of BP dat park mag gaan bouwen is nog de vraag. Ook andere bedrijven hebben zich gemeld om het windpark aan te leggen. De uiteindelijke winnaar van de tender wordt eind dit jaar bekend. BP verwacht in 2023 een investeringsbeslissing te nemen over H2-fifty. Geen kolen maar waterstof Daarnaast heeft Uniper plannen voor waterstofproductie in de Rotterdamse haven. De elektriciteitscentrale op de Tweede maasvlakte draait nu nog op kolen maar wil in de toekomst overschakelen op onder andere waterstof. Het heeft daarvoor al ruimte gereserveerd op het terrein en verwacht in 2023 een beslissing te nemen. Belemmeringen Belangrijke belemmeringen voor het tot stand komen van waterstofprojecten zijn de onzekerheid over de toevoer van duurzame stroom waarmee de waterstof gemaakt wordt. Voor de productie van groene waterstof is veel duurzame stroom nodig, die ook voor andere toepassingen kan worden ingezet. Verder ontbreekt vaak nog de zekerheid dat het gas zal worden afgenomen. De industrie gebruikt weliswaar grote hoeveelheden waterstof, maar de groene variant is nog altijd duurder dan de fossiele variant, gemaakt van aardgas. Dat Shell toch deze investeringsbeslissing neemt komt mede doordat deze belemmeringen minder spelen voor het bedrijf. Zo is Shell verzekerd van afname omdat het de groene waterstof direct kan inzetten in de eigen processen. De raffinaderij in Pernis gebruikt jaarlijks tien keer zoveel waterstof als de nieuwe fabriek zal produceren. Dat is nu nog grijze waterstof, gemaakt met behulp van aardgas en dus niet duurzaam. Daarnaast is het bedrijf dankzij windpark Hollandse Kust Noord verzekerd van voldoende groene stroom.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.