De windmolen is voor een groot deel van Europa hét symbool van een duurzame toekomst. Het is onze belangrijkste duurzame stroombron en zal in de toekomst nog belangrijker worden. Landen als Nederland en Denemarken hebben hun hele energietransitie rond (offshore) wind opgezet.
Niet vreemd dus dat de standaarden voor windmolens hoger liggen. En dat sommige tegenstanders van duurzame stroom nog wel eens slim willen doen door op te merken hoeveel afval die windturbines opleveren.
Stalen kolos
Het klopt natuurlijk: zo’n stalen kolos is na een aantal jaren (gemiddeld zo’n 15) ‘op’. Dan moet hij, in het beste geval hergebruikt worden. En voor 90 procent van de windmolen (in gewicht) gaat dat uitstekend. Alleen de wieken zijn een zorgenkindje.
Dat komt omdat de wieken tegelijk groot, lichtgewicht en stevig moeten zijn. Die combinatie bereik je alleen met composieten: combinaties van materialen. In dit geval is het vaak glas- en koolstofvezel, die samen voor de beste wieken zorgen.
Maar zoals we weten van de kartonnen drinkverpakking met plastic binnenkant: combinaties van materialen recyclen is vaak te ingewikkeld. Dat geldt ook voor de wieken; tot voor kort belandden deze vaak in de verbrandingsoven. Of zelfs begraven op een zandvlakte, zoals in de VS gebeurde.
Denemarken en Nederland
Kan het ook anders? Het voorzichtige antwoord lijkt: ja. Ten eerste zijn er verschillende samenwerkingen die recycling makkelijker willen maken. Hier zitten vaak grote uitbaters en bouwers van windparken bij. In Denemarken werken energiegigant Ørsted en verschillende windmolenbouwers bijvoorbeeld samen om windturbinewieken te hergebruiken. Daarvoor is nog veel onderzoek nodig. Uiteindelijk moet uit de samenwerking een systeem komen dat de wieken in kleine stukjes kan breken. Vervolgens kan het gruis in cement verwerkt worden.
In Nederland werkt men bij de Eemshaven aan iets soortgelijks. Een fabriek moet de wieken ontmantelen, in stukjes vermalen en deze korrels vervolgens aanbieden aan bedrijven die er iets van kunnen maken.
Heel goed dat de tonnen afval straks veilig vermalen kunnen worden, maar heel inspirerend is het nog niet. In Gelderland is het bedrijf Extreme Eco Solutions al wat verder en creatiever. Zij vermalen, op kleine schaal, wieken en persen het gruis tot stoeptegels. 85 procent van die tegels bestaat uit windmolenwieken.
Speeltuin van windmolens
Wat opvalt is dat alle recyclaars de wieken vermalen. Dat is logisch; de wieken zijn meters lang en dat is onhandig voor transport en beperkt je sterk in de toepassingen. Toch willen de mensen achter Blade Made de wieken zo veel mogelijk heel laten. Zij maken bijvoorbeeld speeltoestellen van de windmolenwieken. Creatief en leuk, hoewel het per definitie maatwerk is; het is lastig om alle oude wieken in speeltuinen te plaatsen. Het bedrijf kijkt daarom ook naar andere toepassingen op straat. Denk aan bankjes of zelfs geluidsmuren.
De grote golf van windmolenafval moet nog onze kant op komen. De uitbaters proberen deze zo lang mogelijk uit te stellen, met reparatie of door windmolens in zijn geheel door te verkopen. Maar uiteindelijk zullen er duizenden kilo’s aan lastig recyclebaar afval ontstaan. Het is goed dat er nu al flink wat bedrijven zijn die hier een oplossing voor zoeken.
Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws
Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.
