Paul van Liempt 17 juni 2022, 11:00

Bang voor de boeren, bang voor alles en iedereen

Dat stikstofboeren boos en emotioneel zijn is logisch. Dat zou iedereen zijn die het gevoel heeft dat de grond onder zijn voeten vandaan wordt gehaald. Wie de regie over zijn bestaan kwijtraakt is tot alles in staat. Hoe leid je dit proces in goede banen?

Liempt Elke week schrijft Paul van Liempt een column over leiderschap

Minister van Natuur en Stikstof Christianne van der Wal reageerde bewonderenswaardig beheerst op het onverwachte privébezoek van tientallen zwaar gefrustreerde boeren aan haar adres. De boeren weten waar ze woont en schromen niet met een intimiderende stoet naar haar voordeur uit te rukken. Niet met tanks, maar met tractoren. Ze bieden haar een brief aan waarin haar wordt gevraagd om ‘gezien de ontstane situatie per direct ontslag te nemen.’

Op Facebook schreef de actiegroep: ‘Als zij een brief in mekaar flanst met maatregelen die de doodsteek zijn voor de hele sector, dan willen wij daar wel wat tijd voor vrijmaken. Zij hoort niet op die plek. En dat zal ze weten. Daarom rijdt Voll Gass, samen met een paar andere groepen, naar haar huis.’ Ondanks deze opgefokte taal van de grote bek die z’n gelijk wil eisen, liet de minister weten geschrokken te zijn, dat haar kinderen stonden te trillen en sprak ze met de boeren. Ze nam de tijd voor een gesprek, waarbij ze de actievoerders recht in de ogen keek. En ging pas naar binnen toen het gesprek te bedreigend werd.

Naast onbeschoft, was het ook een domme actie van de boeren. Ze denken blijkbaar dat je door flinke bangmakerij een minister af kunt zetten. En dat het probleem is opgelost met een nieuwe minister op die plek. Het effect is alleen maar dat nog minder mensen met kwaliteiten zin hebben in een ministerschap. En dat de stikstofboeren die wel tot een normaal gesprek bereid zijn, nu helemaal niets meer van zich laten horen. Wat Christianne van der Wal deed, is leiderschap tonen. Het gesprek aan gaan, zelfs niet wegduiken als je geïntimideerd wordt, betrokkenheid tonen door naar buiten te komen en koersvast blijven binnen je eigen gespleten partij.

In haar onlangs gepubliceerde boek Groene Groei, introduceerde Barbara Baarsma de term ‘kiezerswinstdemocratie’, iets waar we volgens haar vanaf moeten, analoog aan ‘aandeelhouderskapitalisme.’ Treffend voorbeeld is Pieter Heerma, de fractievoorzitter van het CDA. Met de hete adem in de nek van Pieter Omtzigt (voorheen CDA) en Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging (ook voorheen CDA) durft hij helemaal niets meer en gedraagt zich als een politicus uit de zeer oude school, die meteen van koers verandert na een weekendje druk, alles met het oog op kiezerswinst.

De aanpassing van zijn partij op het stikstofbeleid, laat alle mooie woorden daarvoor verbleken tot ‘politieke groenwasserij.’ De Volkskrant schrijft: ‘Boze CDA’ers uit de provincie vinden de opgelegde stikstofreductiedoelen veel te hoog. Fractievoorzitter Pieter Heerma eist daarom dat het beleid “op een aantal punten” wordt aangepast.’ Het hele weekend was hij ‘bestookt met telefoontjes van verontwaardigde CDA’ers’, waarna Heerma besloot tot een ‘verbale Houdini-act.’ In de laatste peiling stond het CDA op nog slechts 7 (!) zetels. De afgegleden PvdA probeert nog iets met GroenLinks, maar het CDA is al een fusiepartij. Misschien moet Heerma eens gek doen en het juk van de verkiezingswinstdemocratie van zich afwerpen. Of iemand anders een CDA 2.0 laten vormgeven, juist nu het toch niet slechter kan. Zodat de angst niet meer regeert. Iedereen en alles zou ervan kunnen opknappen, ook het stikstofbeleid.

Nespresso werd B Corp, hoe werkt dat? "We willen onze score steeds verder verhogen.”

“De B Corp-certificering is het onafhankelijke bewijs naar de buitenwereld dat we goede stappen aan het zetten zijn”, zegt Wienke Schiks, milieu en duurzaamheidsspecialist bij Nespresso. “Het onderbouwt waar we de afgelopen jaren mee bezig zijn geweest. Maar het zet ons ook op scherp. De certificering geeft inzicht in wat we goed doen, maar laat ook zien waar we nog kunnen verbeteren.” Wat is een B Corp? B Corp is een duurzaamheidskeurmerk speciaal voor bedrijven, zoals je dat ook in supermarkten op producten ziet. Denk aan het EKO-keurmerk of het keurmerk van Rainforest Alliance. Wat de B Corp-certificering onderscheidt, is dat de gehele bedrijfsvoering onder de loep wordt genomen. Een bedrijf met een B Corp-certificaat onderscheidt zich dus op zowel sociaal- als milieugebied en rapporteert daar transparant over. Het verankert maatschappelijke en duurzame waarden in de statuten van het bedrijf en gebruikt ‘business as a force for good’. Lees ook: Unilever investeert 120 miljoen dollar in alternatief voor palmolie B Corps in Nederland De organisatie die het label uitschrijft is B Lab. Voor de certificering maken bedrijven een assessment. Deze toets bestaat uit 350 vragen over allerlei bedrijfsactiviteiten: van personeel tot bestuur en van milieu tot de relatie met consumenten. “Uiteindelijk kun je maximaal 200 punten halen”, legt Erik van Houten, marketing director van Nespresso uit. “Je hebt er minimaal tachtig nodig om de certificering te halen. Een aanzienlijk deel van de bedrijven die aan dit traject beginnen, haalt dit niet. Nespresso kwam uit op 84 punten.” Nederland heeft inmiddels zo’n negentig B Corp-bedrijven, waaronder Tony’s Chocolonely (slaafvrije chocola) en Mud Jeans (circulaire spijkerbroeken). Wereldwijd staan bedrijven als Ben & Jerry’s en Patagonia op de lijst. Complexe multinational Voor Nespresso begon het B Corp-traject ruim twee jaar geleden. “Je vult niet zomaar even die vragenlijst in”, zegt Schiks. “Om een antwoord te vinden op alle vragen moet je diep graven in je eigen organisatie. Nespresso is door zijn omvang best een ingewikkeld bedrijf. We zijn actief in veertig verschillende markten.” Van Houten: “Je hebt te maken met loongegevens in verschillende landen, transportketens met bijbehorende CO2-emissies, materiaalkeuzes voor verpakkingen; het is ongelofelijk complex. Medewerkers meekrijgen Nespresso heeft veel tijd geïnvesteerd om zijn medewerkers van het proces op de hoogte te brengen. “Omdat bij het assessment zoveel verschillende aspecten van de bedrijfsvoering gecheckt worden, is de input van collega's hard nodig”, zegt Schiks. “Gelukkig reageerden die enthousiast toen we ze vertelden dat we hiermee bezig waren. Van Houten: “Wereldwijd hebben we bij alle medewerkers een week in de agenda geblokt om de lancering van dit traject te vieren. Door middel van trainingen en presentaties hebben we iedereen meegenomen in het proces. Daardoor is het echt gaan leven onder alle collega’s.”Erik van Houten, marketing director van NespressoRecycling en bossen planten Maar met het behalen van de B Corp-certificering is Nespresso er nog niet, weet Van Houten. “We wachten nog op de markt-specifieke resultaten van B Lab. Dan hebben we ook een beter inzicht in waar onze verbeterpunten liggen. We weten dat we goed scoren met de recycling van aluminium cups en herbebossingsprojecten. Maar B Corp heeft bijvoorbeeld ook onze koffiezetapparaten onder de loep genomen. Van welke materialen zijn deze gemaakt? Kun je ze uit elkaar halen en onderdelen hergebruiken? Daar verwacht ik dat we nog goede slagen kunnen maken.”Schiks: “Daarnaast wordt onze certificering elke drie jaar opnieuw getoetst, waarbij we verbeteringen moeten laten zien om opnieuw een certificaat te ontvangen. We willen natuurlijk onze score steeds verder verhogen.” Groep gelijkgestemden Naast de certificering die B Corps gemeen hebben, is het ook de bedoeling dat de bedrijven elkaar vinden en ondersteunen. Op evenementen worden vraagstukken besproken en ervaringen uitgewisseld. Van Houten: “Het is echt een beweging aan het worden. We begeven ons in een groep gelijkgestemde bedrijven die elkaar willen helpen de nieuwe standaard te zetten. Mijn eerste indruk is dat deze bedrijven echt actief op zoek zijn naar verduurzaming. We zijn allemaal bezig met de vraag hoe we klimaatverandering bij de wortels kunnen aanpakken. Ook is het mooi dat de groep bestaat uit zowel grote internationale spelers, als kleinere bedrijven. Wij kunnen daar veel van leren. En hopelijk kunnen wij dankzij onze brede bedrijfsactiviteiten weer op allerlei andere fronten meedenken met andere bedrijven.” Keurmerk voor consumenten Gaat de consument dan nog iets van de nieuwe certificering merken? “Het is natuurlijk niet de bedoeling dat we dit nu gaan uitmelken”, zegt Van Houten. “Ik hoop wel dat de consument zich bewust wordt van wat dit label precies inhoudt. Het logo komt uiteindelijk op onze verpakkingen. Niet alleen omdat we trots zijn op deze certificering, maar ook omdat het de consument helpt in het kiezen voor een duurzamere optie. Nespresso werkt ook met andere keurmerken, zoals Fairtrade en Rainforest Alliance. Deze kom je vaker tegen in de voedingssector en zijn bekender onder consumenten. Maar de B Corp-certificering is echt van toepassing op de gehele toeleveringsketen van de complete organisatie. Het zou mooi zijn als dat straks algemeen herkend wordt.” Lees ook: Hoe word je een Bcorp? Spadel CEO Marc du Bois verteltSchrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.