Hidde Middelweerd 27 mei 2022, 11:00

Overzicht aandeelhoudersvergaderingen: ‘Klimaatpauze’ bij Shell, protesten bij TotalEnergies

Bij veel olie- en gasbedrijven stond deze maand een aandeelhoudersvergadering op de agenda. Duurzaamheid was een belangrijk thema en op meerdere plekken werd gestemd over ambitieuzere klimaatdoelstellingen. Goed nieuws voor het klimaat was er helaas nauwelijks; bestaande plannen werden gesteund, ambitieuzere klimaatdoelen werden afgewezen. Een overzicht.

Adobe Stock 284002129 Editorial Use Only De aandeelhoudersvergadering van Shell werd urenlang stilgelegd vanwege protesten. | Credits: Björn Wylezich via Adobe Stock

Protesten leggen vergadering Shell stil

De algemene aandeelhoudersvergadering van Shell kwam afgelopen dinsdag moeizaam op gang. Voorzitter Andrew Mackenzie werd namelijk overstemd door woedende klimaatactivisten. Zij zongen teksten als ‘we will, we will stop you’ (op de maat en melodie van de welbekende hit van Queen) en scandeerden leuzen als ‘Shell must fall’. De vergadering werd bijna drie uur stilgelegd en uiteindelijk moest de politie optreden om de klimaatactivisten uit de zaal te verwijderen. Dat ging overigens niet gemakkelijk, want sommigen hadden zich aan hun stoel vastgelijmd.

Follow This-oprichter Mark van Baal vreesde op voorhand voor coulantere aandeelhouders, ofwel een ‘klimaatpauze’ (bron: RTL Z), vanwege de huidige energiecrisis. Die zorg bleek gegrond. Slechts 20 procent van de aandeelhouders steunde dit keer de klimaatresolutie van Follow This. Tijdens de vorige aandeelhoudersvergadering lag dat percentage fors hoger: 30 procent.

Ongeveer 80 procent van de aandeelhouders stemde voor de huidige klimaatplannen van Shell. De fossiele energiegigant wil in 2050 net-zero opereren. Volgens critici doet het bedrijf echter niet genoeg om die doelstellingen daadwerkelijk te behalen. Voor de uitstoot die gepaard gaat met het eindgebruik van Shell’s producten (de zogeheten Scope 3-emmissies) wil Shell daarnaast geen verantwoordelijkheid nemen.

Aandeelhouders Exxon Mobil bedanken voor meer CO2-reductie

De aandeelhouders van Exxon Mobil Corp stemden afgelopen woensdag tegen voorstellen om de CO2-emissies van het bedrijf versneld terug te dringen. Follow This diende een voorstel in om ook ambities te formuleren op het gebied va Scope-3 emissies (de uitstoot van eindklanten). Ook dat werd afgewezen.

Een lichtpuntje was er ook: in de aankomende tijd moet Exxon Mobil een rapport uitbrengen waarin het uiteen zet wat een net-zero economie in 2050 betekent voor de financiën van het bedrijf. Ongeveer 52 procent van de aandeelhouders stemde voor dat voorstel.

Hetzelfde geldt voor Chevron, Equinor en CoconoPhillips

Ook bij Chevron, Equinor en CoconoPhillips stemde een meerderheid van de aandeelhouders tegen nieuwe doelstellingen op het gebied van emissiereducties. Daarnaast steunden de aandeelhouders de reeds geformuleerde klimaatplannen en -doelstellingen. De huidige energiecrisis werd bij de vergadering van Equinor aangedragen als reden om die doelstellingen niet aan te scherpen.

Bij de vergadering van CoconoPhillips stemde slechts 39 procent voor
een voorstel om de klimaatdoelstellingen van het bedrijf in lijn te
brengen met die van het Klimaatakkoord van Parijs.

Protesten bij aandeelhoudersvergadering TotalEnergies

Ongeveer tweehonderd klimaatactivisten verzamelden zich afgelopen
woensdag voor de ingang van het Palais des Congrès in Parijs, waar de
jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van TotalEnergies plaatsvond.
Hierdoor konden aandeelhouders niet naar binnen en sprak voorzitter
Patrick Pouyanné een nagenoeg lege zaal toe. De demonstranten uitten hun
onvrede over de milieu-impact en activiteiten in Rusland van
TotalEnergies.

Maar liefst 88,89 procent van de aandeelhouders stemden voor de
huidige klimaatplannen van het fossiele energieconcern. Voorstellen voor
ambitieuzere klimaatresoluties werden afgewezen.

Aandeelhouders BP steunen klimaatdoelen

Eerder deze maand vond de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van BP
plaats. Ook daar werd de huidige klimaatstrategie van het bedrijf
ondersteund door aandeelhouders, terwijl voorstellen voor versnelde
klimaatactie werden afgewezen.

BP wil in 2050 net-zero opereren als het gaat om de productie en
verkoop van olie gas en andere producten. Daarnaast wil het bedrijf de
productie van olie en gas tot en met 2030 reduceren met 40 procent. De activiteiten op het gebied van hernieuwbare energie moeten binnen
hetzelfde tijdsbestek twintig keer zo groot worden.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Afval etende insecten geven Afrika veevoer, mest en banen

Toen oprichter Tommie Hooft van Huijsduijnen in 2017 naar Oeganda reisde, wilde hij in eerste instantie voor Douwe Egberts en Jacobs een documentaire maken over de kleine koffieboeren daar en hun vaak armzalig bestaan. “Maar ik wilde niet alleen hun probleem documenteren, ik wilde ook een oplossing bedenken”, vertelt hij. Later ontdekte hij dat bij de teelt van koffiebonen (eigenlijk koffiebessen) veel organisch afvalwater vrijkomt, dat wegstroomt. Dat bevat veel methaan, dat voor een hoge CO2-uitstoot zorgt. De vraag was dus hoe je de koffieteelt CO2-neutraal kan maken. Alle vliegen in één klap slaan Eenmaal in Afrika zag hij nog diverse andere problemen. Namelijk dat ten zuiden van de Sahara 70 procent van al het organische afval wordt gestort op vuilnisbelten, verbrand of gedumpt in rivieren. Dat in Oeganda 64 procent van de jongeren werkloos is. Dat de landbouwgronden uitgeput raken omdat boeren al decennialang lage kwaliteit mest en namaakkunstmest gebruiken. En dat koffieboeren kippen moeten houden omdat ze niet rond kunnen komen van de halfjaarlijkse koffieoogst. Die kippen eten nu zilvervis uit het Victoriameer of geïmporteerde soja, maar dat vismeel is duur en zit vol zand en het geïmporteerde eiwit is van lage kwaliteit. Dus is er te weinig voer. Het bedrijf ProTeen, dat hij in 2020 vanuit Amsterdam oprichtte wil al deze vliegen in één klap slaan. Letterlijk, want de oplossing zit in zwarte soldatenvliegen. In hun larven welteverstaan. Daarmee pakt ProTeen diverse mondiale en lokale problemen aan. Het probleem van organisch afval, de CO2-uitstoot van de koffieteelt, het eiwittekort voor de veeteelt, de achterblijvende voedselproductie, de uitputting van landbouwgronden en de hoge werkloosheid. Lees hier meer over de aanpak van landdegradatie in Afrika.ProTeen heeft een eigen vuilniswagen om marktafval op te halen.Marktafval voor de maden Hooft hoorde van een Zuid-Afrikaans bedrijf dat insecten voor veevoer kweekt, die organisch afval eten. Dat wilde hij in Oeganda ook doen. Met een subsidie van RVO begon hij in 2020 in een schuur in hoofdstad Kampala zwarte soldatenvliegen te kweken. Ondertussen volgde hij bij Wageningen Universiteit (WUR) een Summer School over insecten kweken als eiwitten, waar hij Philipp Straub ontmoette. “Hij is antropoloog, bioloog en ingenieur en heeft dus alles wat we voor ProTeen nodig hadden. Het klikte meteen goed tussen ons”, zegt hij. De twee verhuisden naar Kampala om ProTeen te kunnen uitbreiden. Na anderhalf jaar aandringen lukte het met hulp van RVO en Douwe Egberts om een eigen loods van 500 vierkante meter te krijgen, waar nu 6500 kratten met insectenlarven staan. Die worden gevoed met groente- en fruitafval van vijf lokale publieke markten, organisch huisafval van de gemeente en afvalwater van een brouwerij. ProTeen heeft een eigen vuilniswagen om dat op te halen. “Uit elke 10 kilo afval halen we nu 1,5 kilo maden. Kampala produceert ongeveer 2500 ton organisch afval per dag, waarvan het merendeel naar de stortplaats gaat. Daarvan verwerken wij nu 8 ton, dus dat is relatief weinig. Daarom willen we opschalen naar 80 ton per dag. Dan wordt het spannend”, zegt Hooft. Om op te kunnen schalen is hij nu ook in gesprek met koffieboeren om hun afvalstromen van de koffiebonen te gebruiken.Voer voor de varkens Het organisch afval gaat in een shredder, wordt vergist en gefermenteerd in vaten. “Zo wordt het een soort zuurkool voor de maden van de soldatenvliegen. Daar groeien ze lekker op”, zegt Hooft. Die maden bevatten veel eiwitten. Na droging zijn ze geschikt als veevoer, ter vervanging van vismeel en soja. Die verkoopt ProTeen vooral aan…varkensboeren. Niet aan kippenboeren zoals oorspronkelijk bedoeld was? “Nee, want in die maden zit 30 procent vet, waardoor kippen snel vol raken en minder eten. Dan krijg je magere kippen en dat willen de boeren niet. Varkens vinden het wel heerlijk”, legt Hooft uit. Wat ProTeen nu doet is dat vet in de vorm van olie uit de maden persen, waardoor ze wel geschikt zijn als veevoer voor kippen. Die eiwitrijke olie is weer geschikt als supplement voor voer voor huisdieren. De gedroogde maden en de eiwitrijke olie wil ProTeen daarom in de toekomst deels gaan exporteren naar Europa voor huisdierenvoer. Hooft: “Als we dat lokaal verkopen levert dat 1000 dollar per ton eiwit op. Als we het naar Europa exporteren 2500 dollar. Voor het businessmodel is dat veel lucratiever. Bovendien kan het de soja-import in Europa verminderen.” Lees hier hoe Protix veevoer maakt uit insecten.De soldatenvliegen waarvan de maden verwerkt worden tot veevoer.Mest levert meer op dan voer Dus komt straks een groot deel van het veevoer uiteindelijk niet in Afrika terecht. Maar dat is niet zo erg. Want wat blijkt? De insectenpoep die vrijkomt bij het kweken van de maden is uitstekend geschikt als mest voor de boeren. Uit elke 10 kilo afval komt 3 kilo mest vrij. “Dat werkt ongelooflijk goed. Universiteit Wageningen is nu aan het onderzoeken waarom precies. De meeste boeren gebruiken onze mest nu om hun oogst te vergroten en tegen uitputting van hun land. Die mest is dus eigenlijk een bijproduct, maar levert ons nu veel meer op dan het veevoer”, zegt Hooft. Met die mest en het veevoer werkt ProTeen ook aan het probleem van de hoge jeugdwerkloosheid in Oeganda. Het heeft met subsidie van het ministerie van Buitenlandse Zaken al 1200 jonge mensen geholpen een klein boerenbedrijf met kippen op te zetten, die hun eigen maden kweken uit afval. Dat zullen er straks 2000 zijn. Bij ProTeen werken inmiddels 45 mensen.Concept in heel Afrika Daarmee is de cirkel rond. Met de maden wordt mest en veevoer gemaakt voor boeren. Die verkopen hun producten aan de consument. Hun afval wordt weer gebruikt voor het kweken van de maden. Bij de fabriek in Kampala werken inmiddels 45 mensen. Op Hooft en Straub na allemaal lokale mensen. ProTeen wil op korte termijn uitbreiden met 4500 extra kratten vol maden en op termijn met het tienvoudige. Verder zijn oliepersen, drogers, zeven en vuilniswagens nodig. Dat kost zo’n 2 miljoen euro en daarvoor zoekt het bedrijf investeerders, onder andere door deelname aan het Food Chain Accelerator programma van Impact Hub Amsterdam. “De trainingen waren gaaf en nuttig en ook het sparren met andere bedrijven was interessant, maar heel veel investeerders heeft het tot nog toe niet opgeleverd. We gaan die binnenkort weer zoeken in Amsterdam, waar onze BV is gevestigd. Want Amsterdam is echt de hotspot voor impact investeerders”, zegt Hooft. “In principe werkt ons circulaire concept overal. Daarom zijn we al aan het kijken om ook in Rwanda en Burundi te beginnen. Ook daar hebben koffieboeren duizenden tonnen afval uit koffiebonen die we kunnen gebruiken voor onze maden.”Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.