Marc Horckmans 20 mei 2022, 11:20

Lockdowns en hoge energieprijzen hebben positieve impact op lichtvervuiling

Vanaf de aarde kunnen tijdens de nacht momenteel meer sterren worden opgemerkt dan de voorbije elf jaar. Er kon daarbij vooral het afgelopen jaar een opmerkelijke verbetering worden opgemerkt. Dat blijkt uit een onderzoek van de Britse Campaign to Protect Rural England (CPRE), die tijdens de maanden februari en maart 2.500 burgers vragen de sterren in de constellatie Orion te tellen.

Adobe Stock 277205028 De lockdowns en hoge energieprijzen hebben ook een positieve impact: we laten minder vaak ons licht aan en kunnen vaker sterren zien.

De grotere zichtbaarheid moet volgens de onderzoekers worden toegeschreven aan de lockdowns van de coronapandemie en de beperking van het energieverbruik door de oplopende prijzen.

Bewustwording

“Omdat een belangrijk deel van de economische activiteit door de uitbraak van de coronacrisis nagenoeg tot stilstand kwam, heeft ook de luchtvervuiling een sterke daling gekend”, stippen de onderzoekers aan.

“Maar ook nadat die beperkingen grotendeels werden opgegeven, bleef de zichtbaarheid tijdens de nacht verder verbeteren. Dat moet worden toegeschreven aan het feit dat vele mensen hun energieverbruik, onder de druk van de oplopende brandstofprijzen, hebben teruggeschroefd.”

“De hoge tarieven hebben vele huishoudens bewuster gemaakt van hun energieverspilling. Bovendien hebben gemeentebesturen massaal beslist om de straatverlichting te beperken. Daarnaast is er ook nog de impact van de aanhoudende trend van het thuiswerken, waardoor de lichtvervuiling door kantoren sterk is verminderd.”

De deelnemers aan het onderzoek dienden te melden hoeveel sterren er in Orion werden geteld. Wanneer er sprake is van minder dan tien sterren, is er volgens de Britse organisatie sprake van een ernstige lichtvervuiling.

Lees ook: 6 feiten waarom het écht de verkeerde kant opgaat met klimaatverandering

Juridische bescherming

Twee jaar geleden werd een piek in de vervuiling opgetekend. Toen bleek 61 procent van de deelnemers aan het onderzoek niet in staat te zijn om meer dan tien sterren aan te duiden. Vorig jaar kon echter een sterke daling tot 51 procent worden opgemerkt. Die situatie heeft zich ook nadien nog verder verbeterd. In februari en maart van dit jaar was er immers nog slechts sprake van 49 procent.

De onderzoekers zeggen nu te hopen dat de gezinnen, bedrijven en gemeentes ook in de toekomst, zelfs wanneer de energieprijzen opnieuw dalen, het gebruik van verlichting blijven beperken. “Dit zal de uitstoot van koolstofdioxide beperken en zal ook het wildbestand ten goede komen”, voeren de onderzoekers aan.

“Lichtvervuiling, die het zicht op de nachtelijke hemel belemmert, is immers schadelijk voor de natuur en de menselijke gezondheid. Onnodige energieverspilling zorgt bovendien ook voor een financieel verlies en heeft een negatieve impact op de planeet.”

De Campaign to Protect Rural England voert campagne voor een juridische bescherming van de nachtelijke hemel en heeft ook de lokale autoriteiten opgeroepen om een betere planning van de straatverlichting te maken, zodat de infrastructuur efficiënt wordt gebruikt en geen onnodige vervuiling veroorzaakt.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Een gaaf land zonder plan en hoe het ook kan

Opeens werd Nederland ruw wakker geschud door een rapport van de Europese ziektedienst ECDC. Europa verwacht nog voor de herfst een nieuwe golf aan besmettingen. Ernstig genoeg, want het gaat om een besmettelijker variant van Omikron. Tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer twijfelden deskundigen er aan of Nederland wel voldoende is voorbereid op deze ziekmakender variant. Er lag in ieder geval geen plan klaar van zorgminister Ernst Kuipers, Hoe anders was dat in Duitsland, waar minister van Volksgezondheid Karl Lauterbach een maand geleden al waarschuwde voor dit scenario en meteen met een plan kwam. Hij zei tegen Duitse kranten: ‘We hebben al een vaccin tegen deltavarianten. Ons doel is om voor elke burger zoveel mogelijk vaccins te hebben, welke variant er ook opduikt.’ En hij gaf openlijk toe dat het steeds lastiger wordt voor de regering je echt grondig voor te bereiden. ‘Het is goed mogelijk dat we in de toekomst te maken krijgen met een variant die net zo besmettelijk is als omikron en net zo dodelijk als delta. Dat zou een absolute killervariant zijn.’ Van leiders wordt in deze tijd veel gevraagd, maar in duidelijkheid en openheid goede plannen opstellen is wel de belangrijkste vereiste. Waarbij Lauterbach scherp voor ogen heeft dat je plan voor iedereen bedoeld is. Zonder vergaande samenwerking, zonder onvermoede coalities sluiten, lukt het niet. Dat zie je ook terug in de groene en digitale transitie. In het Policy Paper van ISPI (Institute of International Political Studies in Milaan) wordt erop gewezen dat deze transitie een zaak van ‘pan-Europees’ belang is. De ambities worden nooit gerealiseerd als landen als Duitsland en Nederland de doelen voor duurzaamheid en kleine nationale schulden wel halen, terwijl Zuid-Europa achterblijft. In het paper van het invloedrijke instituut wordt daarom een plan voorgelegd om de ‘green en digital transition’ te financieren: ‘A way to organise this is to create additional dedicated European Funds.’ Het heeft geen zin het beste jongetje of meisje van de klas te zijn, als anderen niet mee kunnen of mogen doen. Daarom investeert oud-burgemeester van New York en miljardair Michael Bloomberg ook 242 miljoen euro in een plan om Clean Energy te verspreiden. The New York Times schrijft: ’The money will fund programmes in 10 developing countries.’ Landen als Bangladesh, Brazilië, Nigeria, Pakistan en Zuid-Afrika. Het doel is de kolenproductie, in samenwerking, wereldwijd omlaag brengen. Het plan met het fonds, dat de landen toegang tot duurzame energie moet geven: ‘Succes in the 10 nations would demonstrate to other countries that renewable energy can help, not hinder, economic growth.’ Het brein achter dit plan is de in Nigeria geboren CEO van ‘Sustainable Energy for All, Damilola Ogunbiyi. Ze is ook co-voorzitter van UN-Energy en commissaris bij de internationale denktank ‘Energy Transitions Commission.’ Haar plan: ‘We have a unique opportunity to drive that energy source being renewable from the start instead of going back in another 30 years and try and transition them out of unsustainable sources of power.’ Het is de enige aanpak die werkt. Zo creëer je niet alleen een gaaf land, maar ook een gave wereld.